ANAYASA HUKUKU
\n1. Anayasa Hukuku Nedir?
\nAnayasa hukuku devletin \u015feklini ,yap\u0131s\u0131n\u0131 , organlar\u0131n\u0131n g\u00f6rev ve yetkilerini bunlar\u0131n birbirleri ile olan ili\u015fkilerini d\u00fczenleyen kurallar\u0131n t\u00fcm\u00fcd\u00fcr.
\nAnayasa hukuku bir i\u00e7 kamu hukuku olarak devletin temel kurulu\u015funu , i\u015fleyi\u015fini , iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesini ve iktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin inceleyen bir disiplindir.
\n2.ANAYASA \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130
\n2.1 Geleneksel Anayasa: Sosyal adaleti d\u00fczenlemek i\u00e7in devletin m\u00fcdahalesi olmadan uyulmas\u0131 zorunlu lan sosyal d\u00fczen kurallar\u0131d\u0131r. \u00d6rf ve adetler \u00f6nemli kaynaklard\u0131r.
\nANAYASAL TEAM\u00dcL: Yaz\u0131l\u0131 anayasan\u0131n d\u00fczenledi\u011fi konularda vurgulama ile ortaya \u00e7\u0131kan kural .
\n2.2Yaz\u0131l\u0131 Anayasa: Demokrasi ve hukuka ba\u011fl\u0131 devlet fikri geli\u015ftik\u00e7e devlet ve fertlerin a\u00e7\u0131k ve kesin hukuk kurallar\u0131yla ba\u011flanmas\u0131 ihtiyac\u0131 anayasa ile sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n2.2.1 Tarih ve Siyasi K\u00f6klerine G\u00f6re Yaz\u0131l\u0131 Anayasa:
\n2.2.1.1Monar\u015fik Yaz\u0131l\u0131 Anayasa: Egemenli\u011fin asli ve tek sahibinin h\u00fck\u00fcmdar oldu\u011fu anayasalard\u0131r.
\n2.2.1.1.1Ferman: Ferman mahiyetindeki anayasalar hukuken kayna\u011f\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131n iradesinden alan anayasalard\u0131r. H\u00fck\u00fcmdar bu anayasa ile kendine s\u0131n\u0131r koymaktad\u0131r.
\n2.2.1.1.2Misak: Bir h\u00fck\u00fcmdar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan anayasad\u0131r ama d\u0131\u015far\u0131dan gelen bir etki ile ba\u011flanmaktad\u0131r.
\n2.2.1.2 Demokratik Yaz\u0131l\u0131 Anayasa: Egemenli\u011fin tek sahibinin halk veya millet oldu\u011fu esas\u0131na dayanan anayasalard\u0131r.
\n2.2.1.2.1 Organik ve \u015eekli Niteliklerine G\u00f6re Yaz\u0131l\u0131 Anayasalar
\n2.2.1.2.1.1Yumu\u015fak Yaz\u0131l\u0131 Anayasalar: Adi kanunlardan \u00fcst\u00fcn olmalar\u0131na ra\u011fmen adi kanun gibi yap\u0131labilen veya bir adi kanunla de\u011fi\u015ftirilebilen anayasalard\u0131r.
\n2.2.1.2.1.2 Sert Yaz\u0131l\u0131 Anayasalar; Adi kanunlardan farkl\u0131 usul ve merasim uygulanarak yap\u0131labilen anayasalard\u0131r.
\nSert anayasan\u0131n sertli\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenlemeler.
\n1. \u00a0 De\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in uzun s\u00fcre gerekmektedir.
\n2. \u00a0 Baz\u0131 maddeleri de\u011fi\u015ftirilemez. , 2 ve 3. maddeler de\u011fi\u015ftirilemez.
\n3. \u00a0 Anayasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi baz\u0131 durumlarda halk oyuna ba\u011fl\u0131 olabilir.
\n4. \u00a0 Anayasa de\u011fi\u015ftirme yetkisi genelde meclise verilir.
\n5. \u00a0 Belirli bir \u00e7o\u011funluk olmas\u0131 gerekir.
\n3.ANAYASA YAPILMASI:
\nKURUCU \u0130KT\u0130DAR: Anayasay\u0131 yapan iktidard\u0131r.
\nEgemenlik tek bir ki\u015fide ise anayasa egemen ki\u015fiye g\u00f6re olur. Demokratik de\u011fildir. Demokratik \u00fclkelerde anayasa yapan KURUCU MECL\u0130ST\u0130R. Kurucu iktidar devletin siyasi yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan , yasama y\u00fcr\u00fctme yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri g\u00fcvence alt\u0131na alan organd\u0131r. Devlete hukuki nitelik kazand\u0131ran kurucu iktidard\u0131r.
\nKurulu iktidar: Kurucu meclis anayasay\u0131 yapt\u0131ktan sonra o anayasaya ba\u011fl\u0131 kalarak anayasa da de\u011fi\u015fiklik yapan meclistir.
\n4.Anayasan\u0131n De\u011fi\u015ftirilmesi
\n1. \u00a0 Asli Kurucu \u0130ktidar (me\u015fru ihtilallerden do\u011fan)
\n2. \u00a0 Tali De\u011fi\u015ftirici \u0130ktidar: Anayasadaki temel sistemi bozmadan anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilen iktidard\u0131r. \u00d6rne\u011fin 1 2 3 . maddeler hari\u00e7 di\u011fer maddelerde anayasaya ba\u011fl\u0131 kalarak de\u011fi\u015fme yapabilir.
\n5.Devlet:
\nEgemenlik yetkisinin \u00f6zellikleri:
\n– Toplum ad\u0131na kullan\u0131lan bir yetkidir.
\n– Yasama y\u00fcr\u00fctme yarg\u0131 olarak \u00fclke i\u00e7inde kullan\u0131lan bir yetkidir.
\n6.\u0130ktidar
\n6.1Sosyal \u0130ktidar : Vak\u0131flar dernekler. Bu iktidar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 yasama organ\u0131n\u0131 belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ersinde olur.
\n6.2Siyasi \u0130ktidar :
\nDevletin Ki\u015fili\u011fi: T\u00fczel ki\u015fili\u011fi ile devlet hukuki ili\u015fkilere girer.
\n7.DEVLET \u015eEK\u0130LLER\u0130
\n7.1 Egemenli\u011fin Kayna\u011f\u0131 Bak\u0131m\u0131ndan Devlet \u015eekilleri
\n7.1.1Monar\u015fik Devlet: Egemenli\u011fin sahibi tek bir ki\u015fidir.
\n7.1.1.1H\u00fck\u00fcmdar\u0131n Tahta Ge\u00e7i\u015f Tarz\u0131na g\u00f6re monar\u015fik Devlet
\n7.1.1.1.1Se\u00e7imli Monar\u015fi: H\u00fck\u00fcmdar saltanat hakk\u0131n\u0131 se\u00e7imle kazan\u0131r. Cumhuriyetten fark\u0131 h\u00fck\u00fcmdar se\u00e7imle geldi\u011fi halde se\u00e7enin bir temsilcisi de\u011fildir.
\n7.1.1.1.2 Irsi Monar\u015fi: (Hanedanl\u0131k Sistemi) Veraset sistemi ile h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k ge\u00e7er.
\n7.1.1.2 Saltanat Makam\u0131n\u0131n S\u0131n\u0131rlar\u0131na G\u00f6re Monar\u015fik Devlet<\/p>\n
7.1.1.2.1Mutlak Monar\u015fi: H\u00fck\u00fcmdar\u0131n saltanat hakk\u0131n\u0131n kanuni bir s\u0131n\u0131rlamaya tutulmad\u0131\u011f\u0131 monar\u015fidir.
\n7.1.1.2.2Me\u015fru Monar\u015fi: Monart\u0131n yetkilerini s\u0131n\u0131rlayan hukuki bir belge vard\u0131r.
\n7.1.2 Cumhuriyet Devleti
\n7.1.2.1Aristokrasi: Ya\u015f , cinsiyet soyluluk gibi belli bir meslek gurubu y\u00fcr\u00fctme yetkisini kulland\u0131\u011f\u0131 cumhuriyet devletidir.
\n7.1.2.2Demokrasi: Se\u00e7ime dayal\u0131 temsil yetkisine sahip bir gurubun temsil yetkisini kullanmas\u0131d\u0131r.
\n7.2 Egemenli\u011fin Yap\u0131s\u0131 Bak\u0131m\u0131ndan Devlet \u015eekilleri
\n7.2.1Basit Devlet (Tekli Uniter Devlet): \u00dclke i\u00e7inde bir hukuk ve kanun birli\u011fi vard\u0131r.Tek tip yasama y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 vard\u0131r.
\n7.2.1.1Merkezci Y\u00f6netimci Devlet:Egemenli\u011fin bir ba\u015fka d\u00fczeyde payla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, tek bir merkezi kurumda topland\u0131\u011f\u0131 devletlerdir.
\n7.2.1.2Yerinden Y\u00f6netimli Devletler: Egemenli\u011fin merkezde olmas\u0131 yan\u0131nda y\u00f6netim kurulu\u015flar\u0131n\u0131n sistem i\u00e7ersinde g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu devletlerdir.
\n7.2.1.3\u00c7ok Uluslu \u00c7ok B\u00f6lgeli Devletler: Y\u00f6netimin bir yerden ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi baz\u0131 b\u00f6lgelere ya da yap\u0131lara \u00f6zerklik tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz devletlerdir.
\n7.2.2 Karma Devlet :
\n7.2.2.1Devlet Birlikleri: 2 ayr\u0131 devletin birle\u015fmesi ile olu\u015fur.
\n7.2.2.1.1Ki\u015fisel Birlik: ka\u00e7 devletin tek bir kral\u0131n y\u00f6netimine girmesidir. Bu devletler i\u00e7 i\u015flerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar.
\n7.2.2.1.2Ger\u00e7ek Birlik:
\n7.2.2.2Devlet Topluluklar\u0131
\n7.2.2.2.1Konfederasyon: 11 den fazla devletin olu\u015fturdu\u011fu bir birliktir. Bu devletler istediklerinde ayr\u0131labilirler. Ortakla\u015fa olu\u015fturulan bir yap\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. (Diet meclisi) bu meclisin ald\u0131\u011f\u0131 kararlar o devleti ba\u011flar.
\n7.2.2.2.2Federasyon: Eyaletlerin ya da devlet\u00e7iklerin federal anayasa \u00e7er\u00e7evesinde bir araya gelerek \u00fcst yap\u0131 olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Her federal devlet\u00e7i\u011fin kendi d\u00fczeyinde yasama y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 olu\u015fturdu\u011fu devletlerdir. N\u00fcfuz say\u0131s\u0131na g\u00f6re ve ya standart \u015fekilde b\u00fct\u00fcn eyaletler temsil edilir. Yasama y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 devlet\u00e7ikler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Federal devlet uluslar aras\u0131 ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan tek bir devlettir.<\/p>\n
8. DEVLET:
\n\u0130nsanlar aras\u0131 ili\u015fkileri d\u00fczenleyen . Bu ili\u015fkilerin normlara uygun olarak y\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flayan , kamusal hizmetleri \u00fcreten, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zen ve en \u00fcst egemen me\u015fru g\u00fcc\u00fc temsil eden hukuksal ki\u015filiktir.
\n9.DEMOKRAS\u0130
\n9.1Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesine g\u00f6re y\u00f6netim bi\u00e7imleri:
\n9.1.1Parlamenter Sistem: Yasa ve y\u00fcr\u00fctme aras\u0131nda dengeli i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 bir d\u00fczenek vard\u0131r. 2 kurum da geli\u015fmi\u015ftir. Yasama organ\u0131 h\u00fck\u00fcmeti (y\u00fcr\u00fctmeyi) g\u00fcvenoyu ile d\u00fc\u015f\u00fcrme, h\u00fck\u00fcmetin de yasama organ\u0131n\u0131 fesih hakk\u0131 vard\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131 en fazla oy alan partinin ba\u015fkan\u0131n\u0131 ba\u015fbakan olarak atar. Ba\u015fbakan ba\u015fkanlar\u0131 belirler. Cumhurba\u015fkan\u0131 onaylar.2 t\u00fcrl\u00fc y\u00fcr\u00fctme vard\u0131r. Sorumsuz kanat:Devlet veya cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n siyasi sorumlulu\u011fu yoktur. Yetkileri semboliktir. Sorumlu kanat: H\u00fck\u00fcmet sorumlu kanatt\u0131r. G\u00f6reve gelebilmek i\u00e7in g\u00fcvenoyu al\u0131r. Yumu\u015fak kuvvet ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kar .1 parlamento ve buna kar\u015f\u0131 sorumlu bir h\u00fck\u00fcmet vard\u0131r. Parlamento se\u00e7imle ba\u015fa gelir . Her parlamentosu olan sistem parlamenter sistem de\u011fildir.
\n9.1.2Ba\u015fkanl\u0131k Sistemi Ba\u015fkan devlet ba\u015fkan\u0131 ve y\u00fcr\u00fctme ba\u015fkan\u0131d\u0131r. Halk ba\u015fkan\u0131 se\u00e7er y\u00fcr\u00fctme tamamen ona ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bakanlar\u0131 ba\u015fkan atar. Ba\u015fkan ve h\u00fck\u00fcmetin kongreye kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fu yoktur. Kongre \u00fcyesi de\u011fildir ba\u015fkan. Bunun yerine denetim ve denge mekanizmalar\u0131 vard\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fesih yetkisi yoktur. Ba\u015fkan\u0131n \u00fcst d\u00fczey atamalar\u0131n\u0131,uluslar aras\u0131 antla\u015fmalar\u0131 kongrenin onaylama yetkisi vard\u0131r. Yasamay\u0131 kongre yapar. Kongre temsilciler meclisi (eyaletler n\u00fcfuslar\u0131na g\u00f6re temsil edilirler) ve senato (eyaletler standart 2 ki\u015fi ile temsil edilirler) \u2018dan olu\u015fur.
\n9.1.3Yar\u0131 Ba\u015fkanl\u0131k Sistemi: Yasama ve y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 meclistir. \u0130svi\u00e7re de g\u00f6r\u00fclmektedir. 1921 y\u0131l\u0131nda meclis h\u00fck\u00fcmeti sistemi T\u00fcrkiye\u2019de uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n– Y\u00fcr\u00fctme yasama yetkisi meclisindir.
\n– Meclis ba\u015fkan\u0131 ve devlet ba\u015fkan\u0131 ayn\u0131 ki\u015fidir.
\n– Yasama organ\u0131 kendi i\u00e7ersinde bakanlar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturur. Tek tek bakanlar\u0131n meclise kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fu vard\u0131r.
\n9.1.4Meclis h\u00fck\u00fcmeti Sistemi: Devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131 do\u011frudan halk se\u00e7er. Ba\u015fkan geni\u015f yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmet meclise kar\u015f\u0131 sorumludur. Kriz zaman\u0131nda devlet ba\u015fkan\u0131 halk oyuna (yasama organ\u0131 gibi) yasa sunabilir. \u00d6nemli konular halk\u0131n oyuna sunulabilinir. Meclis fesih edile bilinir.<\/p>\n
9.2Demokrasinin Temel De\u011ferleri:
\n1. \u00a0 Rasyonel bir sistemdir. \u0130nsano\u011flunun buldu\u011fu en iyi y\u00f6netim bi\u00e7imidir. Me\u015frulu\u011fun\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n koydu\u011fu rasyonel ilkelerden al\u0131r.
\n2. \u00a0 \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitli\u011fi i\u00e7erir.
\n3. \u00a0 Siyasal \u00e7o\u011fulculuk, her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncenin serbest aktar\u0131m\u0131 gibi \u00f6\u011feleri i\u00e7erir. Toplumsal \u00e7o\u011funlu\u011fun iyiyi k\u00f6t\u00fcy\u00fc kendi g\u00f6rmesi i\u00e7in farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerin varl\u0131\u011f\u0131 demokratik ya\u015fam\u0131n vazge\u00e7ilmez kurallar\u0131ndand\u0131r.
\n4. \u00a0 Temsil ilkesi: Kamu i\u015flerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde meclisin yetkisini toplumdan almas\u0131d\u0131r. Temsilciler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile demokrasinin y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n5. \u00a0 Se\u00e7im ilkesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile temsilciler belirlenir.
\n6. \u00a0 \u00c7o\u011funlu\u011fun y\u00f6netme hakk\u0131: Se\u00e7imle birlikte \u00e7o\u011funlu\u011fun se\u00e7ti\u011fi ki\u015filerin y\u00f6netmesi. Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funluk haline gelebilme hakk\u0131 vard\u0131r. Muhalefet etme hakk\u0131 vard\u0131r. Demokratik sistem muhalefet hakk\u0131n\u0131 en geni\u015f \u015fekilde koruyan sistemdir.
\n7. \u00a0 Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131, e\u015fit \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131
\n8. \u00a0 Yasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesi , bireylerin hukuk kurallar\u0131na e\u015fit stat\u00fcde ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131.
\n10.S\u0130YAS\u0130 KATILIMA ve S\u0130YAS\u0130 \u00c7O\u00d0ULCULU\u00d0A G\u00d6RE REJ\u0130MLER
\n10.1Anayasa Demokrasisi:
\n10.2Totaliter Rejimler: Resmi bir ideoloji, tek bir adam, gizli polis ter\u00f6r\u00fc, kitle ileti\u015fin vas\u0131talar\u0131 \u00fczerinde parti denetim tekeli, silahl\u0131 kuvvetlerin kontrol\u00fc, ekonomini tek bir merkezden y\u00f6netimi temel g\u00f6zlenen \u00f6zelliklerdir.
\n10.2.1FA\u015e\u0130SM:Her t\u00fcrl\u00fc otoriteye, \u015fiddete ba\u011fl\u0131 y\u00f6netim bi\u00e7imi. Krize d\u00fc\u015fen \u00fclkelerde burjuvazinin y\u00fckselen s\u0131n\u0131flar (\u00f6rne\u011fin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131) kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc, toplumsal \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyabilmek i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu siyasal de\u011ferlerdir.
\n– Demokratik ilkelerden vazge\u00e7ip bask\u0131 ve otorite d\u00f6nemine ge\u00e7ilmesine fa\u015fizm denir. Bu sistem 1. d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131 olu\u015fan krizle oraya \u00e7\u0131kar.
\n10.2.2Kom\u00fcnizm:
\n11.H\u00dcK\u00dcMET : Siyasi otorite kullanan b\u00fct\u00fcn devlet organlar\u0131na denir. Siyasi iktidar\u0131 elinde tutan kurumdur.
\n12.YAPILARINA G\u00d6RE Y\u00dcR\u00dcTME B\u0130\u00c7\u0130MLER\u0130
\n12.1Geleneksel Y\u00fcr\u00fctme
\n12.1.1Tek Yap\u0131l\u0131 Geleneksel Y\u00fcr\u00fctme: H\u00fck\u00fcmete tek bir ki\u015finin sahip oldu\u011fu sistemlerdir.
\n12.1.1.1Totaliter Rejimler: Y\u00fcr\u00fctme bir diktat\u00f6r taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r.
\n12.1.1.2Monar\u015fik Rejimler: Y\u00fcr\u00fctme bir monart\u0131n elindedir.
\n12.1.1.3Ba\u015fkanl\u0131k Sistemi: Sert kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesi ge\u00e7erlidir. Y\u00fcr\u00fctme yetkisinin bir cumhurba\u015fkan\u0131nca kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.
\n12.1.2 Grup (kollejyol ) Geleneksel Y\u00f6netme: Y\u00fcr\u00fctmenin bir\u00e7ok ki\u015fi ya da bir kurul halinde olu\u015ftu\u011fu bir y\u00fcr\u00fctme bi\u00e7imidir.
\n12.1.3\u0130kili Geleneksel Y\u00f6netme: Y\u00f6netmenin 2 ba\u015fl\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemdir. Sorumlu ve sorumsuz kanat vard\u0131r.Bir ki\u015fi ile bir kurulun i\u015fbirli\u011fi halinde faaliyet g\u00f6sterdikleri y\u00fcr\u00fctme \u015feklidir.
\n12.2Akt\u00fcel Y\u00fcr\u00fctme:
\n12.2.1Ki\u015fisel \u0130ktidar: Devlet iktidar\u0131n\u0131n 1 ki\u015fide toplanmas\u0131 ile olur. T\u00fcm yetkilerin bir ki\u015fide toplanmas\u0131d\u0131r. Gasp veya zorbal\u0131kla olabilir diktat\u00f6rl\u00fckle e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.
\n12.2.2Ki\u015fiselle\u015fmi\u015f \u0130ktidar: Demokratik Anayasal d\u00fczen i\u00e7ersinde h\u00fck\u00fcmet faaliyetlerinin giderek bireyselle\u015fmesi.
\nSebepleri
\n– Bunal\u0131mlar
\n– Krizler
\n– Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n etkinli\u011fi
\nLider aray\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131na neden olur.
\n13. \u00a0Y\u00fcr\u00fctmenin i\u015flevleri
\n13.1 Y\u00fcr\u00fctmenin Geleneksel \u0130\u015flevleri
\n13.2 Y\u00fcr\u00fctmenin G\u00fcncel (akt\u00fcel ) i\u015flevleri
\nY\u00dcR\u00dcTMEN\u0130N \u0130\u015eLEVLER\u0130
\nGeleneksel \u0130\u015flevleri \u00a0 G\u00fcncel (Akt\u00fcel) \u0130\u015flevleri
\n– Kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131 : Yasama organ\u0131Kanun tasar\u0131lar\u0131n\u0131 yapar:
\nbir kanunu yapt\u0131ktan sonra son olarak y\u00fcr\u00fctmeyi
\nhangi organ\u0131n yapaca\u011f\u0131n\u0131 belirler.(sa\u011fl\u0131k bakan
\nl\u0131\u011f\u0131,orman bakanl\u0131\u011f\u0131)
\n– Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yasalara uygun olarak
\nDenetleme yetkisi vard\u0131r.
\n– Y\u00fcr\u00fctme kendi i\u00e7ersinde yer alacak bakanlar\u0131
\nse\u00e7er, kamu y\u00f6netiminin \u00f6rg\u00fctsel in\u015fas\u0131n\u0131 da
\nyapar.
\n– Y\u00fcr\u00fctme bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc organ\u0131d\u0131r. Gelece\u011fe dair kalk\u0131nma planlar\u0131 haz\u0131rlar. \u00a0 \u00a0– Y\u00fcr\u00fctme at\u0131l\u0131m organ\u0131d\u0131r. Kanunlar\u0131n ve parlemento direktiflerini pasif olarak uygulayan de\u011fil aktif bir organ olmu\u015ftur.
\n– Karar organ\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00e7eyi haz\u0131rlamas\u0131 \u00f6rnek olarak verilebilir.
\n– D\u00fczenleyici i\u015flem yapmas\u0131 da akt\u00fcel i\u015flevlerindendir.
\n– KHK (kanun h\u00fckm\u00fcnde kararname) \u00e7\u0131karabilmesi akt\u00fcel hale gelmi\u015f oldu\u011funu \u0131spatlar.<\/p>\n
14.S\u0130YAS\u0130 PART\u0130LER
\nSiyasi partiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Demokrasinin kurumsalla\u015fmas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Parti: \u00dcyelerin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve menfaatlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in iktidar\u0131 k\u0131smen ya da tamamen elde etmek amac\u0131 ile siyasi hayata kat\u0131lan te\u015fkilatlanm\u0131\u015f guruptur.
\nParti: Merkezi ve yerel d\u00fczeyde kurulmu\u015f \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, siyasi iktidar\u0131 elde etmeyi ve kullanmay\u0131 ama\u00e7layan ve bunun i\u00e7in de halk\u0131n deste\u011fini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcrekli bir kurulu\u015ftur.
\nParti: Bir program etraf\u0131nda toplanm\u0131\u015f siyasal iktidar\u0131 elde etmek ya da payla\u015fmak amac\u0131n\u0131 g\u00fcden devaml\u0131 bir \u00f6rg\u00fcte sahip kurulu\u015ftur.
\n14.1Siyasi Partilerin Tipik \u00d6zellikleri
\n1. \u00a0 \u0130ktidar\u0131 kullanma iste\u011fi.
\n2. \u00a0 \u00dclke \u00e7ap\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olmalar\u0131.
\n3. \u00a0 S\u00fcreklilik arz eden kurulu\u015flard\u0131r.
\n4. \u00a0 Se\u00e7im yolu ile halk\u0131n deste\u011fini elde ederek ba\u015fa ge\u00e7erler.
\n14.2S\u0130YAS\u0130 PART\u0130 T\u0130POLOJ\u0130S\u0130
\n14.2.1 Maurice Duvergerin Tasnifi:
\n14.2.1.1 KADRO PART\u0130LER\u0130: Se\u00e7im d\u00f6nemlerinden se\u00e7im d\u00f6nemlerine \u00e7al\u0131\u015fan, \u00fcyelerinin say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok niteli\u011fine \u00f6nem veren partilerdir. Sistemli \u00fcye kay\u0131t defterleri yoktur. D\u00fczenli bir aidat sistemi yoktur. \u00d6nemli ba\u011f\u0131\u015flarla finans sa\u011flarlar. Hiyerar\u015fi ve merkezcili\u011fin zay\u0131f oldu\u011fu partilerdir.
\n14.2.1.2 K\u0130TLE PART\u0130LER\u0130: Bir sosyal s\u0131n\u0131fa k\u00fcmeye dayan\u0131r. Siyasal dev\u015firme ve y\u00f6netme daha \u00e7ok say\u0131da se\u00e7mene ula\u015fmak gibi ama\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Faaliyetleri se\u00e7im d\u00f6nemi d\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 da kapsar. Finansman\u0131 \u00fcye aidatlar\u0131 ile sa\u011flan\u0131r. D\u00fczenli kay\u0131t ve aidat defterleri vard\u0131r. Merkezci, ideolojik ve hiyerar\u015fik partilerdir.
\n14.2.2 Sigmund Neuman Tasnifi:
\n14.2.2.1FERD\u0130 TEMS\u0130L PART\u0130LER\u0130: S\u0131n\u0131rl\u0131 partilerdir. Se\u00e7im kampanyalar\u0131nda ve parlamento \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda harekete ge\u00e7erler. Ama\u00e7lar\u0131 iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmektir. \u00dcyelerin sosyal ya\u015fant\u0131lar\u0131 merkez taraf\u0131ndan kontrol edilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kadro partileri gibi ilk a\u015fama \u00fcr\u00fcn\u00fc partileridir.
\n14.2.2.2SOSYAL B\u00dcT\u00dcNLE\u015eME PART\u0130LER\u0130: 20. yy sonras\u0131 sosyal ve siyasi buhranlar\u0131n ve siyasal kat\u0131l\u0131m\u0131n artmas\u0131 sonucu olu\u015fan partilerdir.
\n14.2.2.2.1Topyek\u00fcn B\u00fct\u00fcnle\u015fme Partileri: Faaliyetlerini sadece devlet y\u00f6netimine ve se\u00e7imlere yo\u011funla\u015fmazlar. Se\u00e7menlerini sosyal ya\u015famlar\u0131n\u0131 da etkilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u00dcyelerine serbest d\u00fc\u015f\u00fcnce hakk\u0131 tan\u0131mayan ideolojik kat\u0131 ve sert partilerdir. Kom\u00fcnist, fa\u015fist partiler \u00f6rneklerini olu\u015fturur.
\n14.2.2.2.2Demokratik B\u00fct\u00fcnle\u015fme Partileri: Ferdi partilerle topyek\u00fcn partiler aras\u0131nda yer al\u0131r. Se\u00e7im kazanmak ayn\u0131 zamanda bir sosyal s\u0131n\u0131f\u0131n, dini cemaatin kendilerince kutsal de\u011ferlerini siyasi planda da ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ama\u00e7layan partilerdir. \u00dcyelerinin sosyal yard\u0131mlar\u0131na belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde m\u00fcdahale eden partilerdir. Ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi manevi de\u011ferler d\u00fcnyas\u0131 ile pratik siyasi alan aras\u0131nda fark g\u00f6stermeleridir.
\n14.3S\u0130YAS\u0130 PART\u0130 \u0130\u015eLEVLER\u0130
\n1. \u00a0 Menfaatlerin birle\u015ftirilmesi: Birbirleri ile \u00e7eli\u015fen sosyal taraflar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan menfaatlerin birle\u015ftirilmesidir.
\n2. \u00a0 Arac\u0131l\u0131k \u0130\u015flevi: Sosyalle (halk) iktidar aras\u0131nda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 partilerin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Toplum taleplerini partiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ile duyurmaktad\u0131r.
\n3. \u00a0 Siyasi dev\u015firme i\u015flevi: \u0130ktidar\u0131n hangi kadrolarla \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 belirlemesi i\u015flevidir.
\n4. \u00a0 Siyasi sosyalle\u015fme: Partiler; siyasi sosyalle\u015fmeye katk\u0131 sa\u011flayan, kitleleri e\u011fiten, yeni tutumlar kazand\u0131ran bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir.
\n5. \u00a0 Y\u00f6netme ve h\u00fckmetme i\u015flevi: \u0130ktidara geldiklerinde parlamentoya kar\u015f\u0131 sorumlu olarak y\u00fcr\u00fctme gibi asli fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine getirirler.
\n6. \u00a0 Ele\u015ftirme i\u015flevi: Bir sonraki se\u00e7imleri kazanmak i\u00e7in siyasi iktidar\u0131 denetlemektedir.
\n15.S\u0130YAS\u0130 PART\u0130 S\u0130STEMLER\u0130
\n15.1Tek Parti Sitemi: Temelde tek parti ile birden fazla parti ayr\u0131m\u0131na dayanmaktad\u0131r.
\n15.1.1Tek Parti: Ger\u00e7ekte tek parti varsa (tipik \u00f6rne\u011fini diktat\u00f6rl\u00fckler olu\u015fturur).
\n15.1.2Birden Fazla parti:
\n15.2\u00c7ift Parti Sistemi: Birden \u00e7ok parti yer almaktad\u0131r. Sistemin i\u015fleyi\u015fi 2 b\u00fcy\u00fck partiye dayan\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck partilerin pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fc yoktur. Karakteristik \u00f6zelli\u011fi bir partinin di\u011fer partilere ihtiyac\u0131 olmadan iktidara ge\u00e7ebilme \u00f6zelli\u011fidir . Bu \u00f6zellik ortadan kalkt\u0131k\u00e7a safl\u0131k bozulur. Saf iki parti ve saf olmayan iki parti sistemi olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r.
\nSafl\u0131\u011f\u0131n \u00d6zellikleri
\n– Sistemdeki iki parti mutlak \u00e7o\u011funluk i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rlar.
\n– \u0130ki partiden biri yar\u0131\u015fma neticesinde parlamento \u00e7o\u011funlu\u011funu kazan\u0131r. Sistemde radikal de\u011fi\u015fiklik ama\u00e7lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece y\u00f6netmeye y\u00f6nelik hedeflerinin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.
\n– Rejimin temel meseleleri \u00fczerinde 2 partinin uzla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.
\n– Bu partilerin kat\u0131 politikalardan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 daha \u0131l\u0131ml\u0131 politikalar izledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n15.3\u00c7ok Parti Sistemi: \u0130ktidar dengesini etkileyen 2 den fazla parti vard\u0131r.
\n15.3.1 Il\u0131ml\u0131 \u00c7ok Parti Sistemi:
\n– E\u011filim genellikle sa\u011f ve sol bloklardan olu\u015fur. h\u00fck\u00fcmetin de\u011fi\u015fmesi bloklar\u0131n de\u011fi\u015fmesi ile olur.
\n– Parti bloklar\u0131 aras\u0131ndaki rejim temel felsefedir.
\n– rejim m\u00fccadelerinde partilerin \u0131l\u0131ml\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n– A\u015f\u0131r\u0131 derecede kutupla\u015fm\u0131\u015f partiler aras\u0131nda ideolojik mesafe b\u00fcy\u00fck de\u011fildir.
\n15.3.2A\u015f\u0131r\u0131 \u00c7ok Partiler:
\n– Yelpazenin ucunda yer alan partilere yer verilir.
\n– Partiler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 esast\u0131r.
\n– \u0130ktidar\u0131n yo\u011fun bi\u00e7imde merkezi koalisyonlarca olu\u015fturuldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n– A\u015f\u0131r\u0131 partilerin s\u00fcrekli muhalefette kald\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n– Demokrasi kurumu ve k\u0131sa vadeli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n oldu\u011fu buna kar\u015f\u0131n uzun vadeli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 siyasi iktidars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 partileri g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.
\nKamu b\u00fct\u00e7esinden partilere yard\u0131m sa\u011flan\u0131r. Oy oran\u0131na g\u00f6re mali kaynak sa\u011flan\u0131r. Ticaretle u\u011fra\u015fmalar\u0131 ve uluslar aras\u0131 kurulu\u015flardan yard\u0131m al\u0131nmas\u0131n\u0131n yasal olmad\u0131\u011f\u0131 kurulu\u015flard\u0131r. Anayasa mahkemesi denetleme g\u00f6revini yapar.
\n15.4 SARTOR\u0130’N\u0130N TEK PART\u0130 S\u0130STEM\u0130
\n15.4.1Hakim Parti Sistemi: Siyasi siStem i\u00e7ersinde birden \u00e7ok parti vard\u0131r. \u00c7o\u011fulcu (PLURALIST) bir yap\u0131 vard\u0131r. Ve bu partiler hep yar\u0131\u015f\u0131r ama hep ayn\u0131 partinin ba\u015fta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nD\u00fcr\u00fcst ve e\u015fit se\u00e7imlerin sonucunda hakim partinin se\u00e7men kitlesinin \u00e7o\u011funlu\u011funca desteklenmesi nedeni ile parlamentoda uzun s\u00fcre kalmas\u0131 ve desteklenmesidir.
\n15.4.2Hegemonyac\u0131 Tek Parti Sistemi: E\u015fit \u015fartlar i\u00e7ersinde bir iktidar m\u00fccadelesine rastlanmaz. Yap\u0131lar\u0131 \u00e7o\u011fulcu sistemden farkl\u0131d\u0131r. 2. bir partinin oldu\u011fu bir yap\u0131 vard\u0131r. Di\u011fer partilerin fazla bir \u00f6nemi yoktur. Esas partini yan\u0131nda onun suni kurulu\u015fu partiler vard\u0131r. Bu yap\u0131 tepkilerin yer alt\u0131na kaymas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek \u00fczere kurulmu\u015ftur.
\n15.4.3 Ger\u00e7ek Tek Parti Sistemi: 1 den \u00e7ok parti hukuken ve fiilen yoktur.
\n15.4.3.1Totaliter Tek Parti Sistemi: \u0130deolojinin \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011funu, sistemli bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu\u011funu ve toplumu bu g\u00f6r\u00fc\u015fe uydurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Ekonomik ve sosyal yap\u0131y\u0131 kontrol alt\u0131na almak isteyen bir ideolojinin oldu\u011funu ve devletle partinin b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n15.4.3.2Pragmatik Tek Parti Sistemi: Daha yumu\u015fak \u0131l\u0131ml\u0131 bir ideoloji esast\u0131r. Partinin kitleye ula\u015fma yetene\u011fi (mobilizasyon) zay\u0131f oldu\u011fu ideolojik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn zay\u0131f oldu\u011fu sistemdir.
\n15.4.3.3Otoriter Tek Parti Sistemi: 2 sistemin ortas\u0131ndad\u0131r. B\u00f6l\u00fcc\u00fc olmaktan \u00e7ok siyasi faaliyetleri d\u0131\u015flayan yap\u0131dad\u0131r. Mobilizasyon yetene\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Sosyal alt guruplar\u0131n etkinliklerine izin verilir.
\n16.\u0130nsan Haklar\u0131n\u0131n Felsefi Geli\u015fimi
\n16.1 Temel Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler: Pozitif hukuk taraf\u0131ndan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan. yasama y\u00fcr\u00fctme organlar\u0131n\u0131n iste\u011fi ile ortadan kald\u0131r\u0131lamayan haklard\u0131r.
\n16.2 17. yy Tabi Hukuk Doktrini (do\u011fal hukuk yakla\u015f\u0131m\u0131) : Bu ki\u015fi haklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi stoisyenler taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015ftir. Ve ki\u015fi haklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi devlet kanunlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde bir kanun oldu\u011fu ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n bu kanuna ak\u0131l yolu ile ula\u015fabilece\u011finin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. Sosyal mukavele ile otorite ortaya \u00e7\u0131kar. Tabi hukuk doktrini do\u011fal ya\u015famdan sosyal ya\u015fama ge\u00e7erken otoritenin ki\u015filere ait haklar\u0131 engellemesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
16.3 18. yy Felsefi Doktrini (bireyci hak yakla\u015f\u0131m\u0131): Bireyin mutlulu\u011fu esast\u0131r. Devletin amac\u0131 bireyin haklar\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. ki\u015fi ile devlet aras\u0131nda ba\u015fka bir sosyal gruba yer vermedi\u011fini, m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n kutsal bir bi\u00e7imde de\u011ferlendirildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
16.4 19. yy Sosyal Doktrini ( sosyal hak yakla\u015f\u0131m\u0131): Devlet ekonomik ve sosyal alanda iyile\u015ftirmeler yaparak bu haklar\u0131 (temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler) bireylerin kullanabilece\u011fi ko\u015fullar\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. \u00a0Devlet aktiftir. Devletin aktif olmas\u0131 demek kamu \u00f6rg\u00fctlerinin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sonucunu do\u011furur.<\/p>\n
16.5 \u0130nsan Haklar\u0131: B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hi\u00e7 bir ayr\u0131m g\u00f6zetilmeden yaln\u0131zca insan olu\u015flar\u0131ndan dolay\u0131 sahip olduklar\u0131 haklar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsayan kavramd\u0131r. \u00a0Ula\u015f\u0131l\u0131cak haklar listesinin idealini tamsil eder.
\n16.6 Kamu \u00d6zg\u00fcrl\u00fckleri: \u0130nsan hajklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f k\u0131sm\u0131d\u0131r.
\n17.Temel Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerinTarihi Geli\u015fimi (ulusal planda)
\n17.1\u0130ngiltere: Tabi hukuk doktrininden \u00f6nce insan haklar\u0131 uygulamalar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kral\u0131n baz\u0131 yetkilerinin s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kral\u0131n ki\u015fi haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermesi gerekmi\u015ftir.
\n17.1.1Magna Carta Belgesi: Halka belli h\u00fcrriyetleri vermekten \u00e7ok kral\u0131 k\u0131s\u0131tlayan bir belgedir. Bu geli\u015fmeler yaln\u0131z ingiliz halk\u0131n\u0131 kapsayan bir d\u00fczenlemedir. Di\u011fer \u00fclkelere yol g\u00f6sterici, uyar\u0131c\u0131 ilk \u00f6rnektir. HAk ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geli\u015fimi i\u00e7in somut bir ad\u0131md\u0131r.
\nParlementonun izni olmadan vergi konmamas\u0131, kanuni sebep olmadan kimsenin hapis deilmemesi, tutuklana ki\u015finin k\u0131sa s\u00fcrede yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi kurallar\u0131 i\u00e7erir. (yarg\u0131\u00e7lar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131)
\n17.2 ABD: Virjinya anayasas\u0131nn ba\u015f\u0131na haklar bildirgesi eklenmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn insan\u015f\u0131\u011fa beyan edilmi\u015ftir.
\n17.3 Fransa 1789 Frans\u0131z \u0130htilali (1789 Frans\u0131s Bildirgesi) : O d\u00f6nemde frans\u0131zca en yayg\u0131n dildir. Bildiri sade ve genel d\u00fczenlemeleri i\u00e7ermektedir. Kuvvetler ayr\u0131m\u0131, milli egemenlik, temsilciler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00f6netim, vicdan, h\u00fcrriyet gibi kavramlara yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
18.Temel Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerin Tarihi Geli\u015fimi ( Uluslarars\u0131 Planda)
\nD\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131naki y\u0131k\u0131mlar sonucu toplumlar \u00f6rg\u00fctlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. insan haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ile uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile birle\u015fmi\u015f Milletler kurulmu\u015ftur.
\n18.1Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan haklar\u0131 Bildirgesi
\n– Evrensel bir bildiridir.
\n– B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hi\u00e7bir ayr\u0131m olmadan yararlanabilece\u011fi bir bildiridir.
\n– Ekonomik ve sosyal haklara da yer verir.
\n– Farkl\u0131 sosyal rejimlerde kullan\u0131labilir.
\n– Denetim mekanizmas\u0131 yoktur yani \u00fclkeler birle\u015fmi\u015f milletler insan haklar\u0131 bildirgesine uyup uymaad\u0131klar\u0131 konusunda denetlenmez.
\n– Klasik ve sosyal haklara yer verir.
\n– Bildirgede genel tan\u0131mlar vard\u0131r.
\n18.2Avrupa Konseyi \u0130nsan Haklar\u0131 Bildirgesi
\nHak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin avrupa k\u00fct\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortak bir pr\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ve geli\u015ftirilemesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ama\u00e7 \u00fcyelerin aras\u0131nda daha s\u0131k\u0131 bir birlik kurmakt\u0131r. Bu s\u00f6zle\u015fme \u00fcye devletleri ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Ve denetim sistemi getirilmi\u015ftir. bireysel haklar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde d\u00fczenlenir.
\nB\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER \u0130NSAN HAKLARI B\u0130LD\u0130RGES\u0130 \u00a0 AVRUPA KONSEY\u0130 \u00a0\u0130NSAN HAKLARI B\u0130LD\u0130RGES\u0130
\n– Farkl\u0131 siyasal rejimlerde kullan\u0131labilir.
\n– Denetim mekanizamas\u0131 yoktur
\n– Devletleri ba\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fildir.
\n– Geneldir
\n– Klasik ve sosyal haklara yer verir
\n– Genel tan\u0131mlar vard\u0131r \u00a0 \u00a0– Demokratik rejimlerde kullan\u0131l\u0131r
\n– Denetim mekanizmas\u0131 vard\u0131r.
\n– \u00dcye \u00fclkeleri ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r
\n– B\u00f6lgeseldir. Avupa birli\u011fine \u00fcye \u00fclkeleri kapsar
\n– Klasik haklara yer verir
\n– A\u00e7\u0131k tan\u0131mlar, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirleyici bir uslup vard\u0131r.<\/p>\n
19. TEMEL HAK ve \u00a0\u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER\u0130N D\u00dcZENLENMES\u0130 ve SINIRLANDIRILMASI
\n19.1 \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerin D\u00fczenlenmesi
\n19.1.1 \u00d6nleyici Sistem: H\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ya da k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek belli kurallar\u0131n konmas\u0131 ile olur. \u0130zin alma ya da bildirimde bulunma \u015fart\u0131 vard\u0131r. Kamu d\u00fczenini hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr
\n19.1.1.1Yasaklay\u0131c\u0131 \u00d6nleme: H\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in idarenin izni gerekmektedir. Her duruma g\u00f6re idarenin taktir yetkisi oldu\u011fu ve subjektif oldu\u011fu s\u00f6ylenir.
\n19.1.1.2 D\u00fczenleyici \u00d6nleme: \u00d6nceden belirlenmi\u015f objektif \u015fartlara ba\u011fl\u0131 bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kullan\u0131m\u0131 vard\u0131r. \u0130darenin denetimi bu \u00f6nceden belirlenmi\u015f \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Demokratik bir y\u00f6ntemdir.
\n19.1.1.3 Basit \u00f6nleme(Bildirim): H\u00fcrriyetin nerde kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n idareye bildirimi gerekir. \u0130darenin onay\u0131 veya reddi s\u00f6zkonusu de\u011fildir.
\n19.1.2 D\u00fczeltici Sistem: Sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131mak \u00fczere hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131lmas\u0131na ait yetkinin ki\u015fde olmas\u0131.
\n19.2 H\u00fcrriyetlerin S\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131
\nToplum d\u00fczeni i\u00e7ersinde h\u00fcrriyetler kullan\u0131labilir. Kamu d\u00fczenini, bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131labilir k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak devletin g\u00f6revlerindendir.
\nH\u00fcrriyetlerin d\u00fczenlenmesi ile denge sa\u011flanabilir. D\u00fczenleme s\u0131n\u0131rlama demek de\u011fildir.
\nDemokratik toplumlarda kamu d\u00fczeni ile hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler aras\u0131nda denge bulunmal\u0131d\u0131r. Bu denge d\u00fczenleme ve s\u0131n\u0131rlama ile sa\u011flanabilir.
\nS\u0131n\u0131rmamay\u0131 demokratik d\u00fczenlerde kimin ger\u00e7eklele\u015ftirece\u011finin \u00a0 Anayasada \u00a0belirtildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n19.3George Jellinelge h\u00fcrriyet Yakla\u015f\u0131m\u0131
\n19.3.1Negatif Stat\u00fc Haklar\u0131: Negatif stat\u00fc haklar\u0131 ki\u015finin haklar\u0131 ve \u00f6devleridir. Devletin ki\u015fiye ba\u011fl\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahake etmemesi gerekir.
\n19.3.2Pozitif stat\u00fc Haklar\u0131: Sosyal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerdir. Devletin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri e\u015fitlemesi gerekir (e\u015fitlik \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde). D\u00fczenleme esas s\u0131n\u0131rlamalar istinad\u0131r.
\n19.3.3Aktif Stat\u00fc Haklar\u0131: Kat\u0131lma haklar\u0131
\n20. Osmanl\u0131 D\u00f6nemi itibari ile Haz\u0131rlanm\u0131\u015f Anayasalar ve Bildiriler
\n20.1 \u00a0Sened-i \u0130ttifak (1808)
\n– Feodal beylerden biri padi\u015fah alehine ba\u015f kald\u0131r\u0131rsa di\u011f\u011fer feodal beyler padi\u015fahla beraber olup ona kar\u015f\u0131 birle\u015fecek.( Merkezi g\u00fcc\u00fc di\u011fer yerel g\u00fc\u00e7lere kabul ettiriyor ve kuvvetlendiriyor)
\n– Devlet kudretli h\u00fck\u00fcmdar\u0131n \u015fahs\u0131na toplanacak fakat yetkileri kullanmak sadrazama ait olacak. ( Merkezi otoritenin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu)
\n– Padi\u015fah\u0131n \u015fahs\u0131 mukaddes ve gayri mesul olacak, iktidar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 b\u00fct\u00fcn mesuliyet sadrazama ait olacak
\n– Resmi s\u0131fata haiz ve yetkili memur olmayanlardan hi\u00e7 kimseye devlet i\u015flerinde emir verilmeyecek
\n– Devlet d\u00fczenini korunmas\u0131nda beyler ( yerek y\u00f6netim) padi\u015fahla yani yani merkezi y\u00f6netimle i\u015f birli\u011fi yapacaklar.
\n– Yoksullar\u0131n korunmas\u0131 esas olup ayan kendi y\u00f6netimindeki yerlerin asayi\u015fine ve vergilerin y\u00fcksek olmay\u0131\u015f\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterecek.
\n– Her yeni gelen bu belgeyi onaylayacak. (akt\u00f6rler de\u011fi\u015fse de belgenin uygulanaca\u011f\u0131na dair g\u00fcvence getrilmi\u015ftir)
\n20.1.1Magnacarta \u0130le Sened-i \u0130ttifak’\u0131n k\u0131yaslamas\u0131
\nSened-i \u0130ttifakta merkesi otorite ayanlar\u0131( yerel otoriteyi) \u00e7a\u0131r\u0131yor. ingiliz magnacarta’s\u0131 feodal beylerin(yerel otoritenin) dayatmas\u0131d\u0131r.
\nBu belgeyi 2. Mahmut istemeyerek imzalam\u0131\u015ft\u0131r.
\nBu belge osmanl\u0131 demokrasile\u015fmesinde ilk belgedir.
\nDevlet otoritesini kullanmada devleti idare edenlerin hak ve h\u00fcrriyetlerine s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lma getirilmi\u015ftir.
\n20.2 G\u00fclhane Hatt\u0131 H\u00fcmay\u00fcn\u00fc (1839)
\nMustafa Ra\u015fit Pa\u015fa’n\u0131n u\u011fra\u015flar\u0131 ile haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n– Osmanl\u0131 Devleti’nin \u015feriat h\u00fck\u00fcmlerine uymad\u0131\u011f\u0131ndan geri kald\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.
\n– Halka can mal ve namus g\u00fcvenli\u011fi geetirilmektedir.
\n– Kanun kar\u015f\u0131s\u0131nda vergi ve askerlikte e\u015fitlik
\n– Osmanl\u0131 Devleti’nin \u00e7e\u015fitli toplumlar\u0131 aras\u0131ndaki \u0131rk din ve dil farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 vaad edilmektedir.
\n– Su\u00e7lular\u0131n mahkemelerinin yap\u0131larak cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131
\n– Memur hukukunun yeniden d\u00fczene sokulmas\u0131
\nPadi\u015fah\u0131n tek tarafl\u0131 iradesi ile ortaya konan bir ferman niteli\u011findedir. Padi\u015fah kendisini birtak\u0131m kurallara \u015fartlara ba\u011flamaktad\u0131r.
\nhukuk devleti olmakonusunda at\u0131lan ilk ad\u0131md\u0131r.
\nY\u00fcr\u00fctme ve yasaman\u0131n faaliyetlerinin devletin fonksiyonlar\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.
\n20.3 Kanun-i Esasiye (1876)
\nBu anayasa ile deletin dininin islam ve devletin me\u015fruti monar\u015fi oldu\u011fu bildirilmektedir.. H\u00fck\u00fcmdar\u0131n sorumsuz ve mukaddes oldu\u011fu, halifelik \u00fcnvan\u0131na sahip oldu\u011fu, osmanl\u0131 s\u00fclalesinin egemenli\u011fe sahip oldu\u011fu, devletin dininin islam oldu\u011fu \u00a0 bu anayasa ile a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nOsmanl\u0131 Devleti bu anayasa ile ilk defa anayasal\u0131 devlet haline gelmi\u015ftir.
\nKanun-i esasiye’e g\u00f6re devletin organlar\u0131
\nMeclis-i Umumi (yasama organ\u0131): 2 meclisten olu\u015fan bir yasama organ\u0131d\u0131r.
\nHeyet-i Mebusan: Se\u00e7im yolu ile kurulan bir meclistir. S\u0131n\u0131rl\u0131 oy ilkesi esast\u0131r. Erkeklerin ve emlak sahibi olanlar\u0131n oy hakk\u0131 vard\u0131r.
\nHeyet-i Ayan: \u00dcyeleri padi\u015fah taraf\u0131ndan tayin edilir.
\n20.4 Kanun-i Esasiye (1909)
\n1909 da yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi 1876 \u00a0anayasas\u0131n\u0131 yeni bir anayasa yaparcam\u0131\u015fs\u0131na de\u011fi\u015fmeler ile yeni bir d\u00fczenleme getirdi.
\nYasama organ\u0131 Meclis-i Umumi iki meclisten olu\u015fan bir meclistir.
\nHeyet-i \u00a0Mebusan: Tam bir millet temsilcisi haline getirildi. Rejimin en kuvvetli organ\u0131 olmu\u015ftur.
\nHeyet-i Ayan:
\nbu iki meclis paadi\u015fah\u0131n iznini almadan kanun de\u011fi\u015fkli\u011fi yapabiliyordu. \u00a0 mecli_i mebusan art\u0131k padi\u015fah\u0131n tek tarafl\u0131 iradesi ile kapat\u0131lam\u0131yacakt\u0131. h\u00fck\u00fcmet iel meclis aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131k olursa h\u00fck\u00fcmet meclisin feshini padi\u015fahtan isteyecekti. Padi\u015fah ayan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ald\u0131ktan sonra meclisi fesh edebilicekti.
\nPadi\u015fah h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131n\u0131 ve \u00fcyelerini meclis \u00fcyeleri aras\u0131ndan se\u00e7icekti. Bakanlar ; meclisi mebusana kar\u015f\u0131 sorumludur. \u00a0Bakanlar kurulundan sadece sadrazam \u00a0 padi\u015fah taraf\u0131ndan se\u00e7ilecekti. Di\u011fer bakanlar sadrazam taraf\u0131ndan se\u00e7ilecekti.
\n– Padi\u015fah isteedi\u011fi ki\u015fiye s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderemiyecekti
\n– toplant\u0131 yapma ve dernek kurma h\u00fcrriyeti
\n– Haberle\u015fme h\u00fcrriyeti
\nBu anayasa de\u011fi\u015fiklikleri Osmanl\u0131 Devleti’nin teokratik yap\u0131sn\u0131 de\u011fi\u015ftirememi\u015ftir. Parlementer sisteme dayanan me\u015fruti monar\u015fi kurmu\u015ftur.
\n20.5 \u00a01921 Anayasas\u0131
\nOsmanl\u0131da bug\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclen geli\u015fmeler padi\u015fah\u0131n mutlak iktidar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelikti. Bu giri\u015fimlerde halk\u0131n iktidar\u0131 payla\u015fmas\u0131 \u00fclke y\u00f6netiminde bir \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u00f6z sahibi olmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yordu. 1921 anayasas\u0131 iktidar\u0131 do\u011frudan halka vermi\u015ftir. (egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir)
\nY\u00f6netim 1921 anayasas\u0131 ile me\u015frulu\u011funuve y\u00f6netim yetkisini TAnr\u01312dan ya da kendi g\u00fcc\u00fcnden de\u011fil halktan al\u0131r.
\n1921 anayasas\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 konular\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. Devletin \u00f6rg\u00fctlenmesine, yasama ve y\u00fcr\u00fctmeye ili\u015fkin temel esaslar\u0131 i\u00e7eriyordu. \u00a0\u0130nsan haklar\u0131na ili\u015fkin kurallara yer verilmemi\u015ftir.
\n– Hakimiyet kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir.
\n– Y\u00fcr\u00fctme ve yasama yetkisi TBMM since yap\u0131l\u0131r.
\n– B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi iller halk\u0131nca se\u00e7ilmi\u015f \u00fcyelerden olu\u015fur.
\n– TBMM se\u00e7imi iki y\u0131lda bir yap\u0131l\u0131r.
\n– \u015eeriat h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131, kanunlar\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmas\u0131 ve anla\u015fmalar TBMM ne aittir.
\n20.6 \u00a01924 Anayasas\u0131
\nTek Partili D\u00f6nem uygulamas\u0131 (1924-1945)
\nCumhuriyeti kuranlar ama\u00e7lar\u0131n\u0131n demokratik bir y\u00f6netim oldu\u011funu bildirdiler. Muhakefeti kendi i\u00e7erlerinden \u00e7\u0131karma metodunu denediler.
\nTerakki Perver Cumhuriyet F\u0131rkas\u0131
\nSerbest F\u0131rka
\n\u00c7ok Partili D\u00f6nem
\nSe\u00e7imlerin tek dereceli se\u00e7im sistemine g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 kabul edildi. Dernek kurma h\u00fcrriyetinde geli\u015fme sa\u011fland\u0131. Se\u00e7imler hakim g\u00fcvencesine ba\u011fland\u0131.
\n20.6.1 \u00a01924 Anayasas\u0131’n\u0131n aksayan y\u00f6nleri
\n– Kuvvetler birli\u011fi sistemi TBMM nin \u00a0iktidat partisi liderlerinin (y\u00fcr\u00fctmenin) eline ge\u00e7mesine neden olmu\u015ftur. \u00a0Muhalefet partilerinin siyasi faaliyetleri ve meclis i\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 keyfi olarak k\u0131s\u0131tlanabiliyordu.
\n– 1924 Anayasa’s\u0131 h\u00fcrriyetleri d\u00fczenlemi\u015fti ama bunlar\u0131n g\u00fcvencesi yoktu.
\n– 1924 Anayasas\u0131’nda kanunlar\u0131n anayasaya uygunlu\u011funu denetleyece\u011fi bir mekanizma yoktu.
\n– Anayasan\u0131n bizzat kendisi de g\u00fcvence alt\u0131nda de\u011fildi. Anayasa meclisteki iktidar partisi \u00e7o\u011funlu\u011funun iste\u011fine ba\u011fl\u0131 idi.
\n20.7 \u00a0 1961 Anayasas\u0131
\n1924 Anayasas\u0131’nda \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunamayan h\u00fcrriyet ve g\u00fcvencesine 1961 Anayas\u0131s\u0131’nda \u00e7\u00f6z\u00fcm aranm\u0131\u015ft\u0131r.
\nYine 1924 \u00a0anayasas\u0131 Demokrasi uygulamalar\u0131na tam olarak cevap vermemi\u015ftir. 1961 anayasas\u0131 ile bu durum d\u00fczeltilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n20.7.1 \u00a01961 Anayasas\u0131 Kaynaklar\u0131
\n– 1924 Anayasas\u0131: Baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler aynen yeni anayasaya getirilmi\u015ftir.
\n– \u0130stanbul Bilim Komisyonu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u00f6n tasar\u0131
\n– \u0130talyan(1947) ve Federal Almanya (1949) Anayasalar\u0131
\n– 1789 frans\u0131z insan ve vatanda\u015f haklar\u0131 beyannamesi
\n– Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 evrensel Demeci
\n– Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi
\n20.7.2 \u00a01961 Anayasas\u0131’n\u0131n Ba\u015flang\u0131\u00e7 prensipleri ( Anayasan\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 temel ilkeler)
\n– Anayasa; hukuk d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 ile me\u015frulu\u011funu kaybeden bir iktidara direnme hakk\u0131na sahip bir milletindir.
\n– Milliyet\u00e7idir
\n– Atat\u00fcrk devrimlerini temel kabul eder.
\n– Devletin \u00f6z yap\u0131s\u0131 ve hedefi bak\u0131m\u0131ndan 1) \u00a0\u0130nsan Hak ve H\u00fcrriyetlerini 2) milli dayan\u0131\u015fmay\u0131 3) sosyal adaleti teminat alt\u0131na almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir cumhuriyettir.
\n– Anayasa devlet siyasi iktidar\u0131n\u0131 millet egemenli\u011fine dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa egemenli\u011fi halka de\u011fil millete vermi\u015ftir.
\n– Millet egemenli\u011fini Anayasada koydu\u011fu esaslara g\u00f6re yetkili organlar eliyle kullan\u0131r. \u00a0 bu suretle egemenli\u011fin kullanulmas\u0131 yetkili organlar aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n– Egemenli\u011fin kullanb\u0131lmas\u0131 hi\u00e7bir suretle hi\u00e7bir ki\u015fiye, z\u00fcmreye veya s\u0131n\u0131fa b\u0131rak\u0131lamaz.
\n20.7.3 \u00a0 1961 Anayasas\u0131’n\u0131n Ele\u015ftirisi
\n– Parlementer sistemin T\u00fcrk Toplumu’nun b\u00fcnyesine uydurulmas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 bir h\u00fck\u00fcm getirilmemi\u015ftir. Parlemento g\u00fc\u00e7s\u00fcz kurulmu\u015f, y\u00fcr\u00fctme daha da g\u00fc\u00e7s\u00fcz kurulmu\u015ftur. \u00f6rne\u011fin cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi \u00e7\u0131kmaza girdi\u011fi zaman hi\u00e7bir anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015ftir.
\n– 1961 \u00a0Anayasas\u0131 t\u00fcrk milletinin birlik ve beraberli\u011fini \u00a0simgeleyen milli d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ortaya koymaktan \u00e7ok teorik olarak ideal bir siyasi ve sosyal te\u015fkilatlanmay\u0131 t\u00fcrk toplumuna yerle\u015ftirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\n– Yasama tam olarak yasama fonksiyonunu yerine getirememi\u015ftir. \u00a0(istikrarl\u0131 ve tam \u00e7o\u011funluk yoklu\u011fu y\u00fcz\u00fcnden)
\n– Y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir organ de\u011fildi
\n– Yarg\u0131 tarafs\u0131z olamam\u0131\u015ft\u0131
\n20.8 \u00a0 1982 Anayasas\u0131
\n20.8.1 \u00a0 1982 ve 1931 Anayasalar\u0131n\u0131n \u00a0kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131
\n– 1982 Anayasas\u0131 1961 Anayasas\u0131’na oranla daha kazuistik bir y\u00f6ntemle haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131: 82 anayasas\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn maddeleri 61 anayasas\u0131n\u0131n ilgili maddelerine g\u00f6re daha uzun ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r. Her iki anayasa da sadece genel ilkeler ortaya konup, bunlar\u0131n uygulama bi\u00e7imlerini kanunlara b\u0131rakma amac\u0131 g\u00fcder. 1982 anayasas\u0131nda \u00e7er\u00e7eve anayasas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmeyip bir\u00e7ok muhtemel durumlar\u0131 d\u00fczenlemek isteyen kazuistik bir y\u00f6nteme yer verildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n– 1982 Anayasas\u0131 1961 Anayasas\u0131’ndan daha kat\u0131 bir niteliktedir: \u00a0De\u011fi\u015ftirilmesi normal kanunlardan dah g\u00fc\u00e7 \u015fartlara ba\u011flanm\u0131\u015f olan anayasalara Kat\u0131 Anayasa denir. 1982 Anayasas\u0131’nda de\u011fi\u015ftirilmesi teklif edilmeyecek h\u00fck\u00fcmlerin kapsam\u0131 geni\u015fletilmi\u015ftir. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcrecine (1961 Anayasas\u0131n’nda olmayan) onay safhas\u0131 eklenmi\u015ftir. Cumhurba\u015fkan\u0131na onaylamad\u0131\u011f\u0131 anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini halk oyuna sunma yetkisi verilmi\u015ftir.
\n– 1982 Anayasas\u0131 bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi \u00f6n g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\n– 1982 Anayasas\u0131 otorite-H\u00fcrriyet dengesinde otoritenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r: 1961 anayasas\u0131 otorite-h\u00fcrriyet dengesini otorite aleyhine bozmu\u015f ve devleti g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 82 anayasas\u0131 ile birlikte h\u00fck\u00fcmetin 61 anayasas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bir\u00e7ok noktalarda elinin \u00a0kolunun ba\u011flanmas\u0131 engellenmi\u015ftir.
\n– 1982 Anayasas\u0131 devlet yap\u0131s\u0131 i\u00e7ersinde y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.
\n– 1982 Anayasas\u0131 siyasal karar alma mekanizmalar\u0131ndaki t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131 giderici h\u00fck\u00fcmler getirmi\u015ftir: 1982 anayasas\u0131 ile siyasi bunal\u0131mlar\u0131 azaltma amac\u0131 g\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. cumhurba\u015fkan\u0131na anayasada belirtilen durumlarda TBMM se\u00e7imlerini yenileme yetkisi verilmi\u015ftir.
\n– 1982 Anaysas\u0131 1961 Anayasas\u0131’na \u00a0oranla daha az kat\u0131l\u0131ml\u0131 bir demokrasi modelindedir: T\u00fcrkiye’de demokrasi anlay\u0131\u015flar\u0131 siyasi kat\u0131lma ve \u00e7o\u011fulculuk, devlet iktidar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 konular\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.
\n1) Siyasi Kat\u0131lma \u00a0ve \u00e7o\u011fulculuk: Halk\u0131n esas rol\u00fc \u00a0belli aral\u0131kta kendisini y\u00f6netecek olanlar\u0131 se\u00e7mekten ibarettir. Devlet se\u00e7ilmi\u015f organlar\u0131n eliyle y\u00f6netilmelidir. Halk veya \u00e7e\u015fitli gruplar bu a\u015famada siyasi kararlar\u0131 etkilemeye \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r.
\n2) Halk\u0131n siyasete (se\u00e7imlerde oy vermek d\u0131\u015f\u0131nda) aktif ve s\u00fcrekli kat\u0131lmas\u0131
\n1982 anayasas\u0131 tam olarak yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan 1. anlay\u0131\u015fa d\u00f6nm\u00fc\u015f olmamkla beraber 61 anayasas\u0131na g\u00f6re daha za kat\u0131l\u0131mc\u0131d\u0131r.
\nSiyasi am\u00e7l\u0131 grev, lokavt, i\u015fyeri i\u015fgali, i\u015f yava\u015flatma yap\u0131lamaz. Dernekler siyasi ama\u00e7 g\u00fcsemez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA HUKUKU 1. Anayasa Hukuku Nedir? Anayasa hukuku devletin \u015feklini ,yap\u0131s\u0131n\u0131 , organlar\u0131n\u0131n g\u00f6rev ve yetkilerini bunlar\u0131n birbirleri ile olan ili\u015fkilerini d\u00fczenleyen kurallar\u0131n t\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Anayasa hukuku bir i\u00e7 kamu hukuku olarak devletin temel kurulu\u015funu , i\u015fleyi\u015fini , iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesini ve iktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin inceleyen bir disiplindir. 2.ANAYASA \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130 2.1 Geleneksel Anayasa: Sosyal adaleti … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15110],"tags":[15221,15266],"class_list":["post-41325","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vatandaslik","tag-kpss-anayasa","tag-kpss-anayasa-notlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41325"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41325\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}