Konu\u015fulan dilleri yazmakta kullan\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc harf dizisi. Hen\u00fcz yaz\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011flarda insanlar, hat\u0131rlanmas\u0131 gereken olaylar\u0131 ya da ilgilendikleri haberleri uzak yerlere ula\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zleri birer \u015fekille belirterek yaz\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131lar. Zamanla bu \u015fekiller heceleri ve tek sesleri belirtmeye ba\u015flad\u0131. Bu arada \u015fekiller de de\u011fi\u015ferek k\u0131r\u0131k \u00e7izgiler, yar\u0131 ya da b\u00fct\u00fcn daireler olarak yaz\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Her dilin foneti\u011fine g\u00f6re harfler toplulu\u011fu, yani alfabeler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, ancak \u00e7a\u011flar boyunca \u00e7e\u015fitli uygarl\u0131klar\u0131n birbirleriyle ili\u015fki kurmas\u0131 sonucu kimi alfabeler birden fazla dil taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
Alfabenin ilk kez \u0130.\u00d6. 2000 y\u0131llar\u0131nda Sina Yar\u0131madas\u0131’nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r. Sina alfabesi daha sonralar\u0131 Fenike alfabesinin temelini olu\u015fturdu. Sina alfabesinin kuzey kolunda Fenike alfabesinden ba\u015fka, bug\u00fcnk\u00fc Arap alfabesinin atas\u0131 olan Arami alfabesi de geli\u015fti. Fenike alfabesi, Yunan, \u0130brani ve L\u00e2tin alfabelerinin do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Arami alfabesinden ise Arap, Pehlevi, Avesta, Uygur gibi alfabeler t\u00fcredi. Alfabelerin, hiyerogliften mi, yoksa geometrik \u015fekillerden mi t\u00fcredi\u011fi konusunda dil bilginlerinin \u00e7e\u015fitli varsay\u0131mlar\u0131 h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Fenikelilerden al\u0131nan alfabeyi kullanmaya ba\u015flayan Yunanl\u0131lar, \u00fcnl\u00fc (sesli) harfleri de ekleyerek bug\u00fcnk\u00fc Yunan (Grek) alfabesini olu\u015fturdular ve harflere Fenikelilerin verdikleri adlar\u0131 da benimsediler. B\u00f6ylece Yunan alfabesinin ilk harfi “alef”ten “alfa”, ikinci harfi “beth”ten “beta” do\u011fdu. Alfabe s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de bu iki harfin okunu\u015fundan olu\u015fmu\u015ftur. Etr\u00fcskler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u0130talya’ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclen Yunan alfabesi L\u00e2tinler taraf\u0131ndan benimsendi, ancak yeni eklemeler ve Etr\u00fcsk alfabesinin etkileri ile L\u00e2tin alfabesi t\u00fcretildi. Yunan alfabesinin, a\u015famalar\u0131 hen\u00fcz bilinmeyen evrimlerden ge\u00e7erek \u0130skandinav ve Ren boyu kavimlerinin kulland\u0131\u011f\u0131 R\u00fcnik alfabeyi do\u011furdu\u011fu bilinmektedir. Ayr\u0131ca Kiril alfabesi denilen ve Ortodoks Slavlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 alfabe de Yunan alfabesinden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
L\u00e2tin alfabesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde benimsenmi\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fikliklerle pek \u00e7ok dilin ulusal alfabesi olmu\u015ftur. Arami alfabesini de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fratan Nebatiler, Arap alfabesinin do\u011fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar, 6 yeni harf ekleyerek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lan Arap alfabesini yaratt\u0131lar. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ile Arap alfabesi, Arap\u00e7a konu\u015fmayan uluslar\u0131n da benimsedi\u011fi bir alfabe oldu. Cumhuriyet d\u00f6neminde L\u00e2tin alfabesinin kabul\u00fcne kadar T\u00fcrkler bin y\u0131la yak\u0131n Arap alfabesiyle yazd\u0131lar. G\u00f6kt\u00fcrklerin kulland\u0131\u011f\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk alfabesi kimi bilginlerce Arami alfabesinden t\u00fcremi\u015f olarak g\u00f6sterilmekte, kimi bilginler de bunun Orta Asya’ya \u00f6zg\u00fc bir alfabe oldu\u011funu savunmaktad\u0131r. K\u00f6rlerin okumas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere, \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131n harfleri belirtmek amac\u0131yla farkl\u0131 dizili\u015flerinden olu\u015fan Braille alfabesi ile telgrafla haberle\u015fmeyi sa\u011flayan \u00e7izgi ve noktalardan olu\u015fan Mors alfabesi \u00f6zel alfabelerden say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Konu\u015fulan dilleri yazmakta kullan\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc harf dizisi. Hen\u00fcz yaz\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011flarda insanlar, hat\u0131rlanmas\u0131 gereken olaylar\u0131 ya da ilgilendikleri haberleri uzak yerlere ula\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zleri birer \u015fekille belirterek yaz\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131lar. Zamanla bu \u015fekiller heceleri ve tek sesleri belirtmeye ba\u015flad\u0131. Bu arada \u015fekiller de de\u011fi\u015ferek k\u0131r\u0131k \u00e7izgiler, yar\u0131 ya da b\u00fct\u00fcn daireler olarak … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13916],"tags":[14945,14944],"class_list":["post-40960","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nedir","tag-alfabe","tag-alfabe-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40960\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}