{"id":40637,"date":"2012-12-31T11:44:48","date_gmt":"2012-12-31T09:44:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=40637"},"modified":"2012-12-31T11:44:48","modified_gmt":"2012-12-31T09:44:48","slug":"ali-kuscu-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/ali-kuscu-kimdir.html","title":{"rendered":"Ali Ku\u015f\u00e7u Kimdir?"},"content":{"rendered":"<p>On be\u015finci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u00f6nemli bir astronomi ve matematik bilginidir. Babas\u0131 Timur\u2019un (1369 \u2013 1405) torunu olan Ulu\u011f Bey\u2019in do\u011fanc\u0131ba\u015f\u0131s\u0131 idi. \u201cKu\u015f\u00e7u\u201d l\u00e2kab\u0131 buradan gelmektedir.<\/p>\n<p>Ali Ku\u015f\u00e7u, Semerkand\u2019da do\u011fmu\u015f ve burada yeti\u015fmi\u015ftir. Burada bulundu\u011fu s\u0131ralarda, Ulu\u011f Bey de dahil olmak \u00fczere, Kad\u0131z\u00e2de-i R\u00fbm\u00ee (1337-1420) ve G\u0131y\u00e2s\u00fcddin Cem\u015fid el-K\u00e2\u015f\u00ee (?-1429) gibi d\u00f6nemin \u00f6nemli bilim adamlar\u0131ndan matematik ve astronomi dersleri alm\u0131\u015ft\u0131r. Ali Ku\u015f\u00e7u bir aral\u0131k, \u00f6\u011frenimini tamamlamak amac\u0131 ile, Ulu\u011f Bey\u2019den habersiz Kirman\u2019a gitmi\u015f ve orada yazd\u0131\u011f\u0131 Hall el-E\u015fk\u00e2l el-Kamer adl\u0131 risalesi ile geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde risaleyi Ulu\u011f Bey\u2019e arma\u011fan etmi\u015f ve Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019nun kendisinden izin almadan Kirman\u2019a gitmesine k\u0131zan Ulu\u011f Bey, risaleyi okuduktan sonra onu takdir etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ali Ku\u015f\u00e7u, Semerkand\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnden sonra, Semerkand G\u00f6zlemevi\u2019nin m\u00fcd\u00fcr\u00fc olan Kad\u0131z\u00e2de-i R\u00fbm\u00ee\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine g\u00f6zlemevinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015f ve Ulu\u011f Bey Z\u00eeci\u2019nin tamamlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Ancak, Ulu\u011f Bey\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine Ali Ku\u015f\u00e7u Semerkand\u2019dan ayr\u0131lm\u0131\u015f ve Akkoyunlu H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Uzun Hasan\u2019\u0131n yan\u0131na gitmi\u015ftir. Daha sonra Uzun Hasan taraf\u0131ndan, Osmanl\u0131lar ile Akkoyunlular aras\u0131nda bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak amac\u0131 ile Fatih\u2019e el\u00e7i olarak g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bir k\u00fclt\u00fcr merkezi olu\u015fturman\u0131n \u015fartlar\u0131ndan birinin de bilim adamlar\u0131n\u0131 bir araya toplamak oldu\u011funu bilen Fatih, Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019ya \u0130stanbul\u2019da kalmas\u0131n\u0131 ve medresede ders vermesini teklif eder. Ali Ku\u015f\u00e7u, bunun \u00fczerine, Tebriz\u2019e d\u00f6nerek el\u00e7ilik g\u00f6revini tamamlar ve tekrar \u0130stanbul\u2019a geri d\u00f6ner. \u0130stanbul\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde Ali Ku\u015f\u00e7u, Fatih taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen bir heyet taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rda kar\u015f\u0131lan\u0131r. Kendisi i\u00e7in ayr\u0131ca kar\u015f\u0131lama t\u00f6reni yap\u0131l\u0131r. Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019yu kar\u015f\u0131layanlar aras\u0131nda, zaman\u0131n ulemas\u0131 \u0130stanbul kad\u0131s\u0131 Hocaz\u00e2de M\u00fcslih\u00fc\u2019d-Din Mustafa ve di\u011fer bilim adamlar\u0131 da vard\u0131r. \u0130stanbul\u2019a gelen Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019ya 200 alt\u0131n maa\u015f ba\u011flan\u0131r ve Ayasofya\u2019ya m\u00fcderris olarak atan\u0131r.<\/p>\n<p>Ali Ku\u015f\u00e7u, burada Fatih K\u00fclliyesi\u2019nin programlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, astronomi ve matematik dersleri vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca \u0130stanbul\u2019un enlem ve boylam\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f ve \u00e7e\u015fitli G\u00fcne\u015f saatleri de yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019nun medreselerde matematik derslerinin okutulmas\u0131nda \u00f6nemli rol\u00fc olmu\u015ftur. Verdi\u011fi dersler ola\u011fan\u00fcst\u00fc ra\u011fbet g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u00f6nemli bilim adamlar\u0131 taraf\u0131nda da izlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca d\u00f6nemin matematik\u00e7ilerinden Sinan Pa\u015fa da \u00f6\u011frencilerinden Molla L\u00fctfi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019nun derslerini takip etmi\u015ftir. Nitekim etkisi onalt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda \u00fcr\u00fcnlerini verecektir.<\/p>\n<p>Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019nun astronomi ve matematik alan\u0131nda yazm\u0131\u015f oldu\u011fu iki \u00f6nemli eseri vard\u0131r. Bunlardan birisi, Otlukbeli Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda bitirilip zaferden sonra Fatih\u2019e sunuldu\u011fu i\u00e7in Fethiye ad\u0131 verilen astronomi kitab\u0131d\u0131r. Eser \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. Birinci b\u00f6l\u00fcmde gezegenlerin k\u00fcreleri ele al\u0131nmakta ve gezegenlerin hareketlerinden bahsedilmektedir. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm Yer\u2019in \u015fekli ve yedi iklim \u00fczerinedir. Son b\u00f6l\u00fcmde ise Ali Ku\u015f\u00e7u, Yer\u2019e ili\u015fkin \u00f6l\u00e7\u00fcleri ve gezegenlerin uzakl\u0131klar\u0131n\u0131 vermektedir. D\u00f6neminde hayli etkin olmu\u015f olan bu astronomi eseri k\u00fc\u00e7\u00fck bir elkitab\u0131 niteli\u011findedir ve yeni bulgular ortaya koymaktan \u00e7ok, medreselerde astronomi \u00f6\u011fretimi i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019nun di\u011fer \u00f6nemli eseri ise, Fatih\u2019in ad\u0131na atfen Muhammediye ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi matematik kitab\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>On be\u015finci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u00f6nemli bir astronomi ve matematik bilginidir. Babas\u0131 Timur\u2019un (1369 \u2013 1405) torunu olan Ulu\u011f Bey\u2019in do\u011fanc\u0131ba\u015f\u0131s\u0131 idi. \u201cKu\u015f\u00e7u\u201d l\u00e2kab\u0131 buradan gelmektedir. Ali Ku\u015f\u00e7u, Semerkand\u2019da do\u011fmu\u015f ve burada yeti\u015fmi\u015ftir. Burada bulundu\u011fu s\u0131ralarda, Ulu\u011f Bey de dahil olmak \u00fczere, Kad\u0131z\u00e2de-i R\u00fbm\u00ee (1337-1420) ve G\u0131y\u00e2s\u00fcddin Cem\u015fid el-K\u00e2\u015f\u00ee (?-1429) gibi d\u00f6nemin \u00f6nemli bilim adamlar\u0131ndan &#8230; <a title=\"Ali Ku\u015f\u00e7u Kimdir?\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/ali-kuscu-kimdir.html\" aria-label=\"More on Ali Ku\u015f\u00e7u Kimdir?\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13915],"tags":[12933,14657],"class_list":["post-40637","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kimdir","tag-ali-kuscu","tag-ali-kuscu-kimdir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40637"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40637\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}