{"id":40626,"date":"2012-12-30T18:16:34","date_gmt":"2012-12-30T16:16:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=40626"},"modified":"2012-12-30T18:16:34","modified_gmt":"2012-12-30T16:16:34","slug":"edatlar-ve-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/edatlar-ve-ozellikleri.html","title":{"rendered":"Edatlar ve \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p><b>Tan\u0131m\u0131: <\/b>Tek ba\u015flar\u0131na anlamlar\u0131 olmayan, ba\u015fka kelimelerle \u00f6bekle\u015ferek de\u011fi\u015fik ve yeni anlam ilgileri kuran, birlikte kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 kelimelere c\u00fcmlede anlam ve g\u00f6rev kazand\u0131ran kelimelere edat denir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Baz\u0131 dil bilgisi kitaplar\u0131 ba\u011fla\u00e7lar\u0131, edatlar\u0131 ve \u00fcnlemleri bir araya getirerek edatlar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u011flama edatlar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ba\u011fla\u00e7lar<\/p>\n<p>Son\u00e7ekim edatlar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 edatlar<\/p>\n<p>\u00dcnlem edatlar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00fcnlemler<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>\u00d6zellikleri ve \u00d6rnekler<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]T\u00fcrk\u00e7ede isimler ve fiiller anlaml\u0131 kelimelerdir. Edatlar ise tek ba\u015flar\u0131na anlam ifade etmezler; ancak c\u00fcmlede anlam kazan\u0131r veya sadece di\u011fer kelimelere anlam katarlar.<\/p>\n<p>\u201ci\u00e7in, kadar, -e kadar, gibi, g\u00f6re, ile, \u00fczere, yaln\u0131z, -e kar\u015f\u0131, sanki, ancak, -den beri, -e do\u011fru\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Kelimeler aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli anlam ili\u015fkileri kurdu\u011fu i\u00e7in edatlara yard\u0131mc\u0131 kelimeler de denir.<\/p>\n<p>Ders \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in odas\u0131na \u00e7ekildi. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ama\u00e7)<\/p>\n<p>Kurt gibi ac\u0131km\u0131\u015ft\u0131m.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (benzerlik)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Edatlar \u00f6nceki kelimeyle sonraki kelime ars\u0131nda anlam ilgisi kurar. Ba\u011fla\u00e7tan ve zarflardan fark\u0131, yeni bir anlam ilgisi koruyor olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6zl\u00fcden yine zay\u0131f alm\u0131\u015f. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (zarf)<\/p>\n<p>Eve gittim, fakat onu bulamad\u0131m.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ba\u011fla\u00e7)<\/p>\n<p>Konu\u015fmak \u00fczere aya\u011fa kalkt\u0131. \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (edat)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Edatlar c\u00fcmleden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131nca c\u00fcmlenin anlam\u0131nda bir eksiklik, daralma veya bozulma olur.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f gibi ba\u015f\u0131 g\u00f6klere erdi. \u2192edat \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131nca\u2192\u00a0 G\u00fcne\u015f ba\u015f\u0131 g\u00f6klere erdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Tek ba\u015flar\u0131na kullanamazlar. Ba\u015fka kelimelerle birle\u015ferek s\u0131fat ya da zarf g\u00f6revli \u00f6bekler olu\u015ftururlar.<\/p>\n<p>Da\u011f gibi adam yok oldu gitti. \u00a0\u00a0 (s\u0131fat \u00f6be\u011fi)<\/p>\n<p>Sen de benin kadar \u00e7al\u0131\u015fsan&#8230; \u00a0\u00a0 (zarf \u00f6be\u011fi)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Tek ba\u015flar\u0131na iken isim, s\u0131fat, zarf, ba\u011fla\u00e7 olarak kullan\u0131labilir. Bu durumda edat olmaktan \u00e7\u0131kar:<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131 k\u00f6yde akrabalar\u0131 vard\u0131. \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 s\u0131fat<\/p>\n<p>Derenin kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7tik. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ad<\/p>\n<p>Her s\u00f6ylenene kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 birle\u015fik fiilde isim<\/p>\n<p>Bana do\u011fruyu s\u00f6yle.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 isim<\/p>\n<p>Do\u011fru s\u00f6ze ne denir?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 s\u0131fat<\/p>\n<p>L\u00fctfen do\u011fru oturun.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zarf<\/p>\n<p>Beride bir adam duruyor.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 isim<\/p>\n<p>Beri taraf olduk\u00e7a dikenli.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 s\u0131fat<\/p>\n<p>Biraz beri gel.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zarf<\/p>\n<p>Bir \u00f6m\u00fcr boyu yaln\u0131z ya\u015fad\u0131. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zarf<\/p>\n<p>Biz bu d\u00fcnyada hep yaln\u0131z\u0131z. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 isim<\/p>\n<p>Parkta oturan yaln\u0131z adam onun babas\u0131yd\u0131.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 s\u0131fat<\/p>\n<p>Meyveler g\u00fczel, yaln\u0131z biraz renksiz. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ba\u011fla\u00e7<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Baz\u0131 edatlar sadece h\u00e2l ekleri ile birlikte kullan\u0131l\u0131rlar. Baz\u0131lar\u0131 da \u00fczerlerine ek alabilirler:<\/p>\n<p>-e kadar, -e do\u011fru, -den beri<\/p>\n<p>bu kadar\u0131n\u0131, senin gibisi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]C\u00fcmlede veya isim tamlamas\u0131nda isim g\u00f6revi alabilir; ek-fiil alarak y\u00fcklem olabilir.<\/p>\n<p>Bu paran\u0131n ne kadar\u0131 sizin? \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (iyelik eki alm\u0131\u015f, isim gibi kullan\u0131lm\u0131\u015f, nesne olmu\u015f)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Her \u015fey b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m gibiydi. (ek-fiilin \u201cdi\u201dli ge\u00e7mi\u015f zaman \u00e7ekimi ile isim gibi kullan\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcklem olmu\u015f)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>]Edat gruplar\u0131 (edat ve edattan \u00f6nceki kelimenin olu\u015fturdu\u011fu kelime grubu) c\u00fcmlede \u00e7o\u011funlukla zarf veya edat t\u00fcmleci olur.<\/p>\n<p>Sabaha kadar ders \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (zarf t\u00fcmleci)<\/p>\n<p>Eve do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fcm. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (edat t\u00fcmleci)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tan\u0131m\u0131: Tek ba\u015flar\u0131na anlamlar\u0131 olmayan, ba\u015fka kelimelerle \u00f6bekle\u015ferek de\u011fi\u015fik ve yeni anlam ilgileri kuran, birlikte kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 kelimelere c\u00fcmlede anlam ve g\u00f6rev kazand\u0131ran kelimelere edat denir. &nbsp; Baz\u0131 dil bilgisi kitaplar\u0131 ba\u011fla\u00e7lar\u0131, edatlar\u0131 ve \u00fcnlemleri bir araya getirerek edatlar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r: &nbsp; Ba\u011flama edatlar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ba\u011fla\u00e7lar Son\u00e7ekim edatlar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 edatlar \u00dcnlem edatlar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00fcnlemler &nbsp; \u00d6zellikleri &#8230; <a title=\"Edatlar ve \u00d6zellikleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/edatlar-ve-ozellikleri.html\" aria-label=\"More on Edatlar ve \u00d6zellikleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[14647],"class_list":["post-40626","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tr","tag-edat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40626\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}