{"id":40466,"date":"2012-12-24T17:02:30","date_gmt":"2012-12-24T15:02:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=40466"},"modified":"2012-12-24T17:02:30","modified_gmt":"2012-12-24T15:02:30","slug":"turkiyede-nufus-konu-ozeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/turkiyede-nufus-konu-ozeti.html","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;de N\u00fcfus konu \u00f6zeti"},"content":{"rendered":"<p>\u00dclkemizdeki n\u00fcfusun say\u0131s\u0131 ve n\u00fcfusla ilgili veriler yap\u0131lan n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131 ile elde edilir. Bu say\u0131mlar sonucunda, toplam n\u00fcfus, n\u00fcfusun ya\u015f gruplar\u0131na ve cinsiyete g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, okur yazar oran\u0131, e\u011fitilmi\u015f n\u00fcfus durumu, i\u015fsiz say\u0131s\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun i\u015f kollar\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, k\u00f6y ve kent n\u00fcfus say\u0131lar\u0131 belirlenir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ilk d\u00fczenli n\u00fcfus say\u0131m\u0131 1927&#8217;de, ikinci n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ise 1935&#8217;te yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra 5 ve 0 ile biten y\u0131llarda n\u00fcfus say\u0131m\u0131 yinelenmi\u015ftir. En son n\u00fcfus say\u0131m\u0131 1990&#8217;da yap\u0131lm\u0131\u015f ve daha sonraki say\u0131mlar\u0131n 10 y\u0131lda bir yap\u0131lmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de N\u00fcfus Say\u0131mlar\u0131 ve Sonu\u00e7lar\u0131<\/p>\n<p>N\u00fcfusla ilgili bilgiler, genellikle n\u00fcfus say\u0131m\u0131 sonu\u00e7lar\u0131ndan elde edilir. Bu say\u0131mlarla n\u00fcfusun say\u0131s\u0131, meslek gruplar\u0131, ya\u015f durumu, e\u011fitim, ailedeki n\u00fcfus say\u0131s\u0131, kad\u0131n &#8211; erkek n\u00fcfusu, n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 gibi bilgiler elde edilebilir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de ilk n\u00fcfus say\u0131m\u0131 1927 y\u0131l\u0131nda, en son n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ise, 1997 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki tablo ve grafiklerden \u00e7\u0131karabilece\u011fimiz sonu\u00e7lar \u015funlard\u0131r:<br \/>\n&#8211; 1927 &#8211; 1997 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda n\u00fcfus miktar\u0131 ve n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu devaml\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu art\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 5 kat olmu\u015ftur.<br \/>\n&#8211; N\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 1940 l\u0131 y\u0131llarda olduk\u00e7a azalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu azalmada, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 tehlikesi, asker n\u00fcfusunun artmas\u0131, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 gibi sebepler etkili olmu\u015ftur. 1997 y\u0131l\u0131ndaki son say\u0131mda ikinci \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu azalmada da, halk\u0131n e\u011fitim seviyesinin y\u00fckselmesi, kent n\u00fcfusunun artmas\u0131 ve halk\u0131n bilin\u00e7lenmesi gibi fakt\u00f6rlerin etkili oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<br \/>\n&#8211; En fazla n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 1955 &#8211; 1960 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de N\u00fcfus Yo\u011funlu\u011fu<br \/>\n1997 y\u0131l\u0131 n\u00fcfus verilerine g\u00f6re, toplam n\u00fcfusun b\u00f6lgelere da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<br \/>\n1. Marmara 15.936.000<br \/>\n2. i\u00e7 Anadolu 10.525.000<br \/>\n3. Ege 8.325.000 *<br \/>\n4. Karadeniz 8.284.000<br \/>\n5. Akdeniz 8.109.000 ,<br \/>\n6. D.Anadolu 5.945.000<\/p>\n<p>yo\u011funlu\u011funun b\u00f6lgelere da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p>\n<p>1. Marmara 236<br \/>\n2. G. Do\u011fu Anadolu 96<br \/>\n3. Ege 89<br \/>\n4. Akdeniz 66<br \/>\n5. i\u00e7 Anadolu 64<br \/>\n6. Karadeniz 58<br \/>\n7. D.Anadolu 36<\/p>\n<p>2. Tar\u0131msal N\u00fcfus Yo\u011funlu\u011fu<br \/>\nBir \u00fclkede veya herhangi bir sahada, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen n\u00fcfusun, tar\u0131msal alana b\u00f6l\u00fcnmesiyle elde edilen n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu denir. Bu y\u00f6ntem, aritmetik n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa g\u00f6re, daha ger\u00e7ek\u00e7idir. &#8230;<br \/>\n1950&#8217;den 1990 y\u0131l\u0131na gelinceye kadar tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funda 18 ki\u015filik bir azalma ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bunda, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n 15.9 milyon nektardan, 28.7 milyon hektara \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ve k\u0131rsal kesimden kentlere g\u00f6\u00e7\u00fcn artmas\u0131n\u0131n etkisi olmu\u015ftur. 1950&#8217;de 5.2 milyon olan kent n\u00fcfusu, 1990&#8217;da 31.5 milyona \u00e7\u0131karken, k\u0131rsal kesimde bu kadar b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f olmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu b\u00f6lge ve iller aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Bunda yer\u015fekillerinin da\u011fl\u0131k ve oval\u0131k olmas\u0131yla, tar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun miktar\u0131 etkili olmaktad\u0131r.<br \/>\nGenel olarak, tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu, da\u011fl\u0131k alanlar\u0131m\u0131zda fazla, geni\u015f tar\u0131msal ovalar\u0131m\u0131zda ise d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<br \/>\nBaz\u0131 \u00fclkelerin ise aritmetik yo\u011funluklar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<br \/>\n\u00c7in&#8217;in n\u00fcfusu Japonya&#8217;dan fazla oldu\u011fu halde, y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc de geni\u015f oldu\u011fundan n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu daha az olmu\u015ftur.<br \/>\nRize, Artvin ve Hakkari gibi k\u0131r n\u00fcfusunun fazla, buna kar\u015f\u0131l\u0131k tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n az oldu\u011fu sahalarda, tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu artmaktad\u0131r. Konya, \u015eanl\u0131urfa ve Edirne gibi geni\u015f tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu illerde ise tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu azalmaktad\u0131r.<br \/>\nKaradeniz ve Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgeleri da\u011fl\u0131k oldu\u011fundan tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu artarken, \u0130\u00e7 Anadolu&#8217;da oval\u0131k alanlar fazla oldu\u011fundan tar\u0131msal n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu azalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>3. Fizyolojik N\u00fcfus Yo\u011funlu\u011fu<br \/>\nToplam n\u00fcfusun, ekili &#8211; dikili alanlara b\u00f6l\u00fcnmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan yo\u011funlu\u011fa fizyolojik n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu denilmektedir,<br \/>\n&#8211;<\/p>\n<p>N\u00fcfusun cinsiyet durumu<br \/>\n1945 y\u0131l\u0131ndaki say\u0131ma kadar, \u00fclkemizde kad\u0131n n\u00fcfusunun erkek n\u00fcfustan daha fazla oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu durumda, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 tehlikesi etkili olmu\u015ftur. Fakat, 1945&#8217;ten sonra erkek n\u00fcfusu kad\u0131n n\u00fcfusunu ge\u00e7mi\u015ftir. \u015eu anda erkek n\u00fcfus % 1,2 oran\u0131nda fazlal\u0131k g\u00f6sterir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6\u00e7 alan \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir gibi merkezlerde erkek n\u00fcfus fazla iken, d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6\u00e7 veren Trabzon, Tokat, Yozgat gibi merkezlerde kad\u0131n n\u00fcfusu daha fazlad\u0131r.<\/p>\n<p>2. Aktif N\u00fcfus<br \/>\nAktif n\u00fcfus, \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfus veya faal n\u00fcfus olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\n15-64 ya\u015f aras\u0131ndaki n\u00fcfusa \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7a\u011f\u0131ndaki n\u00fcfus denilmektedir. Bu n\u00fcfusun hepsi bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fabilecek ya\u015ftaki n\u00fcfus i\u00e7inde, \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfus oran\u0131 ne kadar \u00e7oksa, i\u015fsizlik oran\u0131 o kadar azd\u0131r. Genellikle, sanayile\u015fmi\u015f ve buna ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde i\u015fsizlik az iken, az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde i\u015fsizlik fazlad\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de n\u00fcfusun % 40&#8217;\u0131n\u0131 \u00e7ocuk, gen\u00e7 ve ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusu olu\u015fturdu\u011fundan, aktif n\u00fcfus oran\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere g\u00f6re daha az ve i\u015fsizlik oran\u0131 daha fazlad\u0131r.<\/p>\n<p>3. \u00c7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun ekonomik faaliyet kollar\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<br \/>\nEkonomik faaliyetler \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck gruba ayr\u0131l\u0131r. Bunlar<br \/>\n&#8211; Tar\u0131m (Tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k, ormanc\u0131l\u0131k, vs.)<br \/>\n&#8211; Sanayi (End\u00fcstri, madencilik, vs.)<br \/>\n&#8211; Hizmet (\u0130n\u015faat, ticaret, turizm, vs.) sekt\u00f6rleridir.<br \/>\nAz geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, toplam \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun % 90&#8217;a yak\u0131n\u0131 tar\u0131msal n\u00fcfus \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131r. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ise tar\u0131msal n\u00fcfus % 10 civar\u0131ndad\u0131r. Di\u011fer n\u00fcfus, hizmet ve sanayi sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<br \/>\nTabloya g\u00f6re, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, hizmet ve sanayi s\u00f6kt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n oran\u0131, tar\u0131mdan olduk\u00e7a<br \/>\nfazlad\u0131r.<br \/>\nGeli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, sanayi ve hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfus, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere g\u00f6re daha azd\u0131r.<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131daki tabloya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, T\u00fcrkiye&#8217;de 1927 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfusun %90&#8217;\u0131 tar\u0131m, %10&#8217;u sanayi ve hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1950 &#8211; 1960 l\u0131 y\u0131llarda tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki n\u00fcfus azalmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1980 li y\u0131llardan sonra, sanayile\u015fme h\u0131z\u0131n\u0131n artmas\u0131yla tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki n\u00fcfus % 50&#8217;nin alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun i\u00e7indeki tar\u0131msal n\u00fcfus oran\u0131 azal\u0131rken, n\u00fcfusun miktar\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, 1927 de 13 milyon olan n\u00fcfus, 1997 de 62 milyonu ge\u00e7mi\u015ftir. Bu durum g\u00f6zard\u0131 edilmektedir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun ya\u015f ortalamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00c7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun b\u00f6lgelere g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 incelendi\u011finde dengesizlik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nSanayi ve hizmet sekt\u00f6r\u00fcndeki n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Marmara B\u00f6lgesi&#8217;ndeki \u00c7atalca &#8211; Kocaeli ve G\u00fcney Marmara b\u00f6l\u00fcmlerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u0130zmir, Ankara, Eski\u015fehir, Adana, Mersin, Zonguldak, Ere\u011fli, Karab\u00fck, Gaziantep, Kayseri, Denizli, Konya gibi illerde sanayi n\u00fcfusu yo\u011fundur.<\/p>\n<p>4. N\u00fcfusun E\u011fitim Durumu<br \/>\n6 ya\u015f\u0131n\u0131 bitiren n\u00fcfusa, t\u00fcm D\u00fcnya&#8217;da e\u011fitim verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. E\u011fitim okur &#8211; yazarl\u0131k, ilk\u00f6\u011fretim, lise ve \u00fcniversite olmak \u00fczere s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de y\u0131llara g\u00f6re okur &#8211; yazarl\u0131k oran\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de ilk\u00f6\u011fretimde okuyanlar\u0131n say\u0131s\u0131 10 milyon civar\u0131nda iken, liselerde ise yakla\u015f\u0131k 2 milyon \u00f6\u011frenci e\u011fitim g\u00f6rmektedir.<br \/>\n1990 y\u0131l\u0131na g\u00f6re, faal n\u00fcfusun % 55&#8217;e yak\u0131n\u0131 ilkokul mezunlar\u0131, % 7,4&#8217;e yak\u0131n\u0131n\u0131 okur &#8211; yazar, % 5&#8217;e yak\u0131n\u0131n\u0131 ortaokul ve lise mezunlar\u0131, % 4&#8217;\u00fcn\u00fc de \u00fcniversite mezunlar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>5. N\u00fcfusun K\u0131rsal &#8211; Kentsel Durumu<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de n\u00fcfusu 10.000&#8217;den az olan yerle\u015fmelere k\u0131r n\u00fcfusu, fazla olan yerle\u015fmelere de kent n\u00fcfusu denilmektedir.<br \/>\n\u00dclkemizde, 1927 -1997 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda k\u0131r ve kent n\u00fcfusunda b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fmeler olmu\u015ftur.<br \/>\n\u00fclkemizde ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131n ve sanayi faaliyetlerinin geli\u015fmeye ba\u015flamas\u0131 bunun yan\u0131nda k\u0131rsal n\u00fcfusun artmas\u0131yla birlikte kente do\u011fru bir g\u00f6\u00e7 olay\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nK\u0131rsal kesimden kente g\u00f6\u00e7 olay\u0131, en fazla, 1980 -1985 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda meydana gelmi\u015f ve 1985 li y\u0131llarda k\u0131r ve kent n\u00fcfusu az \u00e7ok dengelenmi\u015ftir. En son yap\u0131lan 1997 y\u0131l\u0131ndaki say\u0131mda kent n\u00fcfusu % 65&#8217;e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sonu\u00e7, \u00fclkemizde sanayi ve hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. A\u015fa\u011f\u0131daki grafikler, T\u00fcrkiye&#8217;nin kentsel ve k\u0131rsal n\u00fcfus de\u011fi\u015fimlerini daha iyi ifade etmektedir. Dikkatle inceleyiniz.<br \/>\nAz geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin n\u00fcfus \u00f6zelliklerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<br \/>\nAz geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde;<br \/>\n&#8211; Do\u011fum oran\u0131 ve n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 y\u00fcksektir.<br \/>\n&#8211; Gen\u00e7 n\u00fcfusun oran\u0131 fazla, ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus oran\u0131<br \/>\n&#8211; N\u00fcfus grafi\u011fi geni\u015f tabanl\u0131 \u00fc\u00e7gene benzer. Ortalama ya\u015fam s\u00fcresi azd\u0131r.<br \/>\n&#8211; \u00c7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun ya\u015f ortalamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck, ba\u011f\u0131ml\u0131 n\u00fcfus oran\u0131 fazlad\u0131r.<br \/>\n&#8211; Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfus fazla, hizmet ve sanayi sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfus azd\u0131r.<br \/>\n&#8211; N\u00fcfusun e\u011fitim seviyesi d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<br \/>\n&#8211; N\u00fcfusun yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011fu, k\u0131rsal kesimde ya\u015famaktad\u0131r.<br \/>\n&#8211; Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde;<br \/>\n&#8211; Do\u011fum oran\u0131 ve n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<br \/>\n&#8211; Ortalama ya\u015fam s\u00fcresi fazlad\u0131r.<br \/>\n&#8211; Gen\u00e7 n\u00fcfus oran\u0131 az, orta ve ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus fazlad\u0131r.<br \/>\n&#8211; N\u00fcfus grafi\u011fi, taban\u0131 dar, orta kesimi \u015fi\u015fkin bir \u00fc\u00e7gene benzer.<br \/>\n&#8211; \u00c7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun ya\u015f ortalamas\u0131 y\u00fcksek ve ba\u011f\u0131ml\u0131 n\u00fcfus oran\u0131 azd\u0131r.<br \/>\n&#8211; Hizmet ve sanayi sekt\u00f6r\u00fcndeki \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfus, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfustan daha fazlad\u0131r.<br \/>\n&#8211; N\u00fcfusun e\u011fitim seviyesi y\u00fcksektir.<br \/>\n&#8211; N\u00fcfusun yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011fu, kentte ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de N\u00fcfusun Da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de, 1997 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re, km2 ye d\u00fc\u015fen ortalama n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu 81 ki\u015fidir. Ancak, \u00fclkemizdeki co\u011frafi b\u00f6lgeler, b\u00f6l\u00fcmler ve y\u00f6reler aras\u0131nda n\u00fcfus miktar\u0131 ve yo\u011funlu\u011fu y\u00f6n\u00fcnden \u00f6nemli farklar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de n\u00fcfusun farkl\u0131 da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131nda etkili olan fakt\u00f6rler \u015funlard\u0131r:<br \/>\n1. Fiziki Fakt\u00f6rler<br \/>\na. \u0130klim \u00f6zellikleri: \u00dclkemizde n\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu yerlerin, genelde k\u0131y\u0131 b\u00f6lgeler olmas\u0131nda \u0131l\u0131man iklimin b\u00fcy\u00fck etkisi vard\u0131r. Kurak ve k\u0131\u015flar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuk ge\u00e7en yerlerde n\u00fcfus fazla yo\u011fun de\u011fildir.<br \/>\nb. Yer\u015fekilleri: \u00dclkemizde y\u00fcksek ve engebeli yerlerde n\u00fcfus azd\u0131r. Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi, Ta\u015feli platosu, Mente\u015fe y\u00f6resi gibi yerler bunlara \u00f6rnek verilebilir.<br \/>\nc. Toprak \u00f6zellikleri: Verimli topraklar\u0131n bulundu\u011fu alanlar (\u00c7ukurova, Gediz, B. Menderes) n\u00fcfus\u00e7a kalabal\u0131k iken, Tuz G\u00f6l\u00fc \u00e7evresi gibi yerlerde verimsiz topraklar bulundu\u011fundan n\u00fcfus \u00e7ok azd\u0131r.<br \/>\n2. Be\u015feri Fakt\u00f6rler<br \/>\na. Sanayile\u015fme: B\u00fct\u00fcn D\u00fcnya&#8217;da oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye&#8217;de de, sanayile\u015fmenin artt\u0131\u011f\u0131 yerlerde n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu artm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul, \u0130zmit, Adapazar\u0131, Bursa, Adana ve \u0130zmir buna \u00f6rnektir.<br \/>\nb. Tar\u0131m: Tar\u0131m\u0131n geli\u015fti\u011fi yerler yo\u011fun n\u00fcfusludur. \u00c7ukurova, Gediz, Bafra ve \u00c7ar\u015famba ovalar\u0131 \u00e7evresi gibi.<br \/>\nc. Yeralt\u0131 kaynaklar\u0131: Madenlerin veya enerji kaynaklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesinde yo\u011fun n\u00fcfusa ihtiya\u00e7 oldu\u011fundan, bu alanlarda da n\u00fcfus fazlad\u0131r. Zonguldak, Soma, Elbistan buna \u00f6rnektir.<br \/>\nd. Turizm: \u00dclkemizde, Ege ve Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki merkezlerde turizmden dolay\u0131 n\u00fcfus yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\ne. Ula\u015f\u0131m: Ula\u015f\u0131m yollar\u0131 kav\u015fa\u011f\u0131nda bulunan illerimizin n\u00fcfusu artm\u0131\u015ft\u0131r. Eski\u015fehir, Ankara, Kayseri, \u0130stanbul gibi illerin geli\u015fmesinde, ula\u015f\u0131m yollar\u0131 \u00fczerinde bulunmalar\u0131 da etkili olmu\u015ftur.<br \/>\nBir \u00fclkenin n\u00fcfus da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda fiziki fakt\u00f6rler daha etkiliyse, o \u00fclke sanayile\u015fmemi\u015ftir ve daha \u00e7ok ta-nm ve hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7imini temin etmektedir.<br \/>\nN\u00fcfus da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda be\u015feri ve ekonomik fakt\u00f6rler daha \u00e7ok etkiliyse, o \u00fclke sanayile\u015fmi\u015f ve geli\u015fmi\u015f \u00fclke demektir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye N\u00fcfus Da\u011f\u0131l\u0131m Haritas\u0131 da;<br \/>\nEn kalabal\u0131k yerlerin; Trabzon, Samsun, Zonguldak, istanbul, \u0130zmit, Adapazar\u0131, Bursa, \u0130zmir, Ayd\u0131n, Adana, \u0130\u00e7el, Hatay, Ankara ve Gaziantep oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nEn seyrek n\u00fcfuslu yerlerin; Sinop, Kastamonu, Artvin, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, K\u0131rklareli, \u00c7anakkale, Mu\u011fla, K\u00fctahya, Burdur, Sivas, ve Do\u011fu Anadolu&#8217;da Elaz\u0131\u011f, Malatya d\u0131\u015f\u0131ndaki iller oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dclkemizdeki n\u00fcfusun say\u0131s\u0131 ve n\u00fcfusla ilgili veriler yap\u0131lan n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131 ile elde edilir. Bu say\u0131mlar sonucunda, toplam n\u00fcfus, n\u00fcfusun ya\u015f gruplar\u0131na ve cinsiyete g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, okur yazar oran\u0131, e\u011fitilmi\u015f n\u00fcfus durumu, i\u015fsiz say\u0131s\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun i\u015f kollar\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, k\u00f6y ve kent n\u00fcfus say\u0131lar\u0131 belirlenir. T\u00fcrkiye&#8217;de ilk d\u00fczenli n\u00fcfus say\u0131m\u0131 1927&#8217;de, ikinci n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ise &#8230; <a title=\"T\u00fcrkiye&#8217;de N\u00fcfus konu \u00f6zeti\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/turkiyede-nufus-konu-ozeti.html\" aria-label=\"More on T\u00fcrkiye&#8217;de N\u00fcfus konu \u00f6zeti\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[553,802,4028],"class_list":["post-40466","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cografya","tag-nufus","tag-turkiye","tag-turkiyede-nufus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40466\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}