12. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda kuzeydeki Aztlan’dan Meksika Vadisi’ne do\u011fru g\u00f6\u00e7 ederek Orta Meksika’da yerle\u015fmi\u015f bir halk. \u00d6nce Texcoco G\u00f6l\u00fc’ndeki adalara s\u0131\u011f\u0131nan Aztekler, 1325’e do\u011fru sonradan ba\u015fkentleri olan Tenochtitlan’a (bug\u00fcnk\u00fc Mexico City) yerle\u015ftiler. Tolteklerin kentlerini fethettiler ve Orta Meksika’ya egemen oldular. Azteklerin k\u00fclt\u00fcr\u00fc, Toltek k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine kuruluydu. Ekonomilerinin temel etkinlikleri el sanatlar\u0131 ve m\u0131s\u0131r ile agav (bir cins sab\u0131rotu) tar\u0131m\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Yayg\u0131n bir bi\u00e7imde yap\u0131lan sulama, \u00fcr\u00fcnlerdeki verimi art\u0131r\u0131yordu. G\u00f6kbilim alan\u0131nda dikkate de\u011fer ilerlemeler kaydeden Azteklerin, \u00f6nemli tak\u0131my\u0131ld\u0131zlar\u0131 ke\u015ffettiklerine ve tutulmalar ve gezegenlerin hareketi gibi konular hakk\u0131nda bilgi sahibi olduklar\u0131na ili\u015fkin veriler vard\u0131r. Aztekler ayr\u0131ca alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, bak\u0131r gibi madenlerin i\u015flenmesinde, dokumac\u0131l\u0131kta ve m\u00fczik alan\u0131nda da geli\u015fmi\u015f bir k\u00fclt\u00fcre sahiptiler. Aztek toplumu din\u00ee ilkelere g\u00f6re i\u015fleyen bir toplumdu. \u0130ki \u00f6nemli tanr\u0131, sava\u015f tanr\u0131s\u0131 ve g\u00fcne\u015f tanr\u0131s\u0131yd\u0131. Y\u0131l\u0131n belirli zamanlar\u0131nda, y\u00fczlerce ki\u015fi, \u00f6zellikle de sava\u015f esirleri, bu tanr\u0131lara kurban edilirdi. Aztek \u0130mparatorlu\u011fu, \u00fc\u00e7 \u015fehir devletinden olu\u015fan bir konfederasyondu ve 20 soylu klan\u0131n \u015feflerinin bir araya gelerek olu\u015fturduklar\u0131 bir konsey taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyordu. Y\u00f6netim, se\u00e7kin bir tabakan\u0131n elindeydi. Y\u00f6netici, bir \u00f6nceki kral\u0131n erkek karde\u015fleri ya da erkek ye\u011fenleri aras\u0131ndan se\u00e7iliyordu. Texcoco G\u00f6l\u00fc’n\u00fcn ortas\u0131nda kurulmu\u015f olan ba\u015fkent Tenochtitlan, d\u00f6rt yan\u0131ndan sularla \u00e7evriliydi ve k\u0131y\u0131ya yaln\u0131zca d\u00f6rt ge\u00e7itle ba\u011flan\u0131yordu. Y\u00f6neticilerin saraylar\u0131 ve piramit bi\u00e7imindeki tap\u0131naklar gibi yap\u0131lar d\u0131\u015f\u0131nda, Aztek kentlerinin \u00e7o\u011fu kerpi\u00e7ten yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. En b\u00fcy\u00fck tap\u0131naklar ba\u015fkentte ve Tula, Cuicuilco, Cholula gibi di\u011fer \u00f6nemli kentlerde bulunuyordu.<\/p>\n
Aztek krallar\u0131n\u0131n en \u00f6nemlisi olan Moktezuma d\u00f6neminde (1440-1469) imparatorlu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fledi ve \u00fclkeyi su bask\u0131nlar\u0131ndan koruyabilmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir su bendi yap\u0131ld\u0131. Aztekler, II. Moktezuma d\u00f6neminde u\u011frad\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u0130spanyol sald\u0131r\u0131s\u0131na ba\u015far\u0131yla kar\u015f\u0131 koydular. Sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 tekrarlayan \u0130spanyollar\u0131n idam etti\u011fi II. Moktezuma’n\u0131n yerine ge\u00e7en karde\u015fi ve ye\u011feni, sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 direnmek istedilerse de ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131lar ve 1524’te yakalanarak idam edildiler. Aztek \u0130mparatorlu\u011fu, \u0130spanyol fatihi Hernan Cort\u00e9s’in ordusunun sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucu y\u0131k\u0131ld\u0131, ba\u015fkent Tenochtitlan yok edildi, binlerce Aztek \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Azteklerin ve onlarla yak\u0131n ili\u015fkileri bulunan di\u011fer yerli kabilelerin soyundan gelen halklar, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 Meksika ve Orta Amerika’n\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde ya\u015famaktad\u0131rlar. Bu insanlar Uto-Aztek diline benzeyen eski bir dili konu\u015furlar. Bir hiyeroglif olan Aztek yaz\u0131s\u0131ysa, hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
12. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda kuzeydeki Aztlan’dan Meksika Vadisi’ne do\u011fru g\u00f6\u00e7 ederek Orta Meksika’da yerle\u015fmi\u015f bir halk. \u00d6nce Texcoco G\u00f6l\u00fc’ndeki adalara s\u0131\u011f\u0131nan Aztekler, 1325’e do\u011fru sonradan ba\u015fkentleri olan Tenochtitlan’a (bug\u00fcnk\u00fc Mexico City) yerle\u015ftiler. Tolteklerin kentlerini fethettiler ve Orta Meksika’ya egemen oldular. Azteklerin k\u00fclt\u00fcr\u00fc, Toltek k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine kuruluydu. Ekonomilerinin temel etkinlikleri el sanatlar\u0131 ve m\u0131s\u0131r ile agav (bir … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[13808,13810,13809],"class_list":["post-39491","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-aztekler","tag-aztekler-kimdir","tag-aztekler-konu-ozeti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39491"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39491\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}