{"id":39289,"date":"2012-12-06T22:36:19","date_gmt":"2012-12-06T20:36:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=39289"},"modified":"2012-12-06T22:36:19","modified_gmt":"2012-12-06T20:36:19","slug":"dolasim-sistemi-konu-ozeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/dolasim-sistemi-konu-ozeti.html","title":{"rendered":"Dola\u015f\u0131m Sistemi Konu \u00d6zeti"},"content":{"rendered":"<p>DOLA\u015eIM S\u0130STEM\u0130<\/p>\n<p>\u0097 Kan\u0131 v\u00fccuda pompalayan kalp, besin ve oksijeni h\u00fccrelere ta\u015f\u0131yan kan ve kan\u0131n ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirleyen damarlar dola\u015f\u0131m sistemini olu\u015fturur.<br \/>\nKALP: Kalbin i\u00e7 k\u0131sm\u0131 incelendi\u011finde tam ortadan ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0097 Her iki b\u00f6l\u00fcmde de biri \u00fcstte, biri altta olmak \u00fczere iki odac\u0131k bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Sa\u011f ve soldaki b\u00f6l\u00fcmlerde \u00fcstte olan odac\u0131klara kulak\u00e7\u0131k, altta olan odac\u0131klara ise kar\u0131nc\u0131k denir.<\/p>\n<p>\u0097 Kar\u0131nc\u0131klar ve kulak\u00e7\u0131klar aras\u0131nda kapaklar vard\u0131r. Bu kapaklar sadece tek y\u00f6ne do\u011fru a\u00e7\u0131l\u0131r. Kapaklar, kalbin i\u00e7indeki kan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n tek y\u00f6ne do\u011fru olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, kan\u0131n geriye do\u011fru akmas\u0131n\u0131 engeller.<\/p>\n<p>\u0097 Kalbin sa\u011f taraf\u0131nda bulunan \u00fcst b\u00f6l\u00fcm sa\u011f kulak\u00e7\u0131k, alt b\u00f6l\u00fcm ise sa\u011f kar\u0131nc\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Sol taraf\u0131nda bulunan \u00fcst b\u00f6l\u00fcm sol kulak\u00e7\u0131k, alt b\u00f6l\u00fcm ise sol kar\u0131nc\u0131k olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Kar\u0131nc\u0131klarda kas tabakalar\u0131 kulak\u00e7\u0131klara g\u00f6re daha kal\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bunun nedeni kar\u0131nc\u0131klar\u0131n kan\u0131 pompalama i\u015flevinin daha fazla olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n<p>Kalbi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran kalp kas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kas\u0131lma gev\u015feme hareketi yapar.<\/p>\n<p>\u0097 Kalp kan arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla;<\/p>\n<p>\u00d8 V\u00fccudun ihtiyac\u0131 olan besin ve oksijeni da\u011f\u0131tmada,<\/p>\n<p>\u00d8 At\u0131k maddeleri toplamada,<\/p>\n<p>\u00d8 Kirlenen kan\u0131n temizlenmesi i\u00e7in ilgili organa pompalamada g\u00f6rev al\u0131r.<\/p>\n<p>DAMARLAR: V\u00fccudumuzun her noktas\u0131na besin ve oksijen ula\u015ft\u0131ran damarlar\u0131m\u0131z farkl\u0131 yap\u0131 ve g\u00f6revlere sahiptir. Bunlar;<\/p>\n<p>\u00d8 Temiz kan\u0131 kalpten v\u00fccuda ta\u015f\u0131yan atardamar,<\/p>\n<p>\u00d8 V\u00fccuttan toplanan kirli kan\u0131 kalbe getiren toplardamar,<\/p>\n<p>\u00d8 Da\u011f\u0131t\u0131m, al\u0131m i\u015flemlerinde en k\u00fc\u00e7\u00fck noktalara kadar ula\u015fabilen ince yap\u0131l\u0131 k\u0131lcal damarlard\u0131r.<\/p>\n<p>KAN: V\u00fccudunuz i\u00e7in gerekli olan besin ve oksijen damarlar i\u00e7inde dola\u015fan kan arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Kan, pek \u00e7ok k\u0131rm\u0131z\u0131 h\u00fccreden meydana gelmi\u015ftir. Ama kan\u0131n i\u00e7inde bulunan t\u00fcm yap\u0131lar k\u0131rm\u0131z\u0131 renkte de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0097 Kan\u0131n yap\u0131s\u0131 incelendi\u011finde en fazla say\u0131da g\u00f6r\u00fcnen kan h\u00fccreleri alyuvarlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 K\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccreleri ad\u0131yla da bilinen alyuvarlar, kana k\u0131rm\u0131z\u0131 rengini verir. H\u00fccrelere oksijen g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve h\u00fccredeki karbondioksiti geri al\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Alyuvarlar, olu\u015fumlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ekirdeklidir, olgunla\u015fmalar\u0131yla birlikte \u00e7ekirdeklerini kaybeder. \u00c7ekirdeklerini daha fazla oksijen ta\u015f\u0131yabilmek i\u00e7in kaybederler.<\/p>\n<p>\u0097 Alyuvarlara g\u00f6re daha az g\u00f6r\u00fcnen ve \u00e7ekirdekli olan h\u00fccreler akyuvarlard\u0131r. Renkleri beyazd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 K\u0131zam\u0131k, grip gibi hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 akyuvar h\u00fccreleri sava\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Bu beyaz h\u00fccreler, v\u00fccudun mikroplara kar\u015f\u0131 savunmas\u0131nda g\u00f6revlidirler.<\/p>\n<p>\u0097 Kanda bulunan bir ba\u015fka h\u00fccre kan pulcuklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Kan pulcuklar\u0131, boyutunun \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 nedeniyle mikroskopta g\u00f6r\u00fclemeyebilir.<\/p>\n<p>\u0097 Kan pulcuklar\u0131 kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131nda g\u00f6rev al\u0131r. Bu g\u00f6reviyle kan kayb\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<p>\u0097 Kanda kan h\u00fccreleri ile birlikte bu h\u00fccrelerin damarlar i\u00e7inde hareketini sa\u011flayan kan s\u0131v\u0131s\u0131 da bulunur. Kan s\u0131v\u0131s\u0131 plazma olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Kan h\u00fccreleri plazma i\u00e7inde y\u00fczer. Plazman\u0131n i\u00e7inde ayr\u0131ca \u015feker, vitamin, madensel maddeler ve \u00f6zel salg\u0131 maddeleri de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Temiz kan\u0131n t\u00fcm v\u00fccutta ge\u00e7irdi\u011fi yolculu\u011fa b\u00fcy\u00fck dola\u015f\u0131m, temizlenmek \u00fczere kan\u0131n akci\u011ferlere yapt\u0131\u011f\u0131 yolculu\u011fa ise k\u00fc\u00e7\u00fck dola\u015f\u0131m denir.<\/p>\n<p>\u0097 Kirli kan, toplardamar ile kalbin sa\u011f kulak\u00e7\u0131\u011f\u0131na gelir. Kar\u0131nc\u0131k ve kulak\u00e7\u0131klar aras\u0131ndaki kapak, kirli kan\u0131n kulak\u00e7\u0131\u011fa gelmesi ile a\u00e7\u0131l\u0131r ve kan sa\u011f kulak\u00e7\u0131ktan sa\u011f kar\u0131nc\u0131\u011fa g\u00f6nderilir.<\/p>\n<p>\u0097 Sa\u011f kar\u0131nc\u0131k, temizlenmesi i\u00e7in kan\u0131 akci\u011ferlere yollar. Akci\u011ferlerde temizlenen kan, kalbin sol kulak\u00e7\u0131\u011f\u0131na gelir. Aradaki kapak yine a\u00e7\u0131l\u0131r ve kan sol kar\u0131nc\u0131\u011fa ge\u00e7er.<\/p>\n<p>\u0097 Sol kar\u0131nc\u0131k kan\u0131 v\u00fccuda pompalar.<\/p>\n<p>KAN GRUPLARI: Kan gruplar\u0131 ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc olan bir \u00f6zelliktir. D\u00f6rt \u00e7e\u015fit kan grubu bulunmaktad\u0131r. Bunlar; A, B, AB ve 0 gruplar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Kan gruplar\u0131n\u0131n adland\u0131r\u0131lmas\u0131, kan\u0131n i\u00e7inde bulunan proteinlere g\u00f6re yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Kana ihtiyac\u0131 olan insanlara kan verilmesine kan nakli denir. Kan nakli, kan gruplar\u0131n\u0131n uygunlu\u011funa g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0097 Her kan grubu kendi i\u00e7erisinde birbirinden kan al\u0131p verebilir.<\/p>\n<p>\u0097 S\u0131f\u0131r ve AB kan gruplar\u0131 farkl\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahip olarak bilinmektedir.<\/p>\n<p>\u0097 S\u0131f\u0131r kan grubu, di\u011fer t\u00fcm kan gruplar\u0131na kan verebildi\u011fi i\u00e7in genel verici, AB kan grubu ise di\u011fer t\u00fcm kan gruplar\u0131ndan kan alabildi\u011fi i\u00e7in genel al\u0131c\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Oysa g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda b\u00f6yle bir uygulama yoktur. Yani hastanede AB kan grubundan bir insandan al\u0131nan kan A, B ya da s\u0131f\u0131r kan grubu insanlara verilmez.<\/p>\n<p>\u0097 Farkl\u0131 kan gruplar\u0131 aras\u0131nda kan al\u0131\u015f veri\u015fi bir\u00e7ok sa\u011fl\u0131k problemine, hatta \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>\u0097 Kan gruplar\u0131 tayin edilirken bir de Rh fakt\u00f6r\u00fc belirlenir. Kan gruplar\u0131 Rh fakt\u00f6r\u00fcyle beraber adland\u0131r\u0131l\u0131r. Rh fakt\u00f6r\u00fc baz\u0131 bireylerde Rh pozitif, baz\u0131 bireylerde ise Rh negatiftir.<\/p>\n<p>\u0097 Kan gruplar\u0131yla beraber Rh fakt\u00f6r\u00fc de kan naklinde \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DOLA\u015eIM S\u0130STEM\u0130 \u0097 Kan\u0131 v\u00fccuda pompalayan kalp, besin ve oksijeni h\u00fccrelere ta\u015f\u0131yan kan ve kan\u0131n ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirleyen damarlar dola\u015f\u0131m sistemini olu\u015fturur. KALP: Kalbin i\u00e7 k\u0131sm\u0131 incelendi\u011finde tam ortadan ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0097 Her iki b\u00f6l\u00fcmde de biri \u00fcstte, biri altta olmak \u00fczere iki odac\u0131k bulunmaktad\u0131r. \u0097 Sa\u011f ve soldaki b\u00f6l\u00fcmlerde \u00fcstte olan odac\u0131klara &#8230; <a title=\"Dola\u015f\u0131m Sistemi Konu \u00d6zeti\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/dolasim-sistemi-konu-ozeti.html\" aria-label=\"More on Dola\u015f\u0131m Sistemi Konu \u00d6zeti\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[13649,13646,13647,13648,13651,13655,13652,13654,13650,1013,13653],"class_list":["post-39289","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-teknoloji","tag-buyuk-dolasim","tag-dolasim-sistemi-konu-ozeti","tag-fen-ders-anlatimi","tag-kan-gruplari","tag-kan-pulcuklari","tag-karincik","tag-kilcal-damarlar","tag-kualkcik","tag-kucuk-dolasim","tag-plazma","tag-toplardamar-atardamar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39289\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}