Estetik olaylar da, t\u0131pk\u0131 bilgi olay\u0131nda oldu\u011fu gibi, bize s\u00fcje ile obje aras\u0131ndaki ilgiyi g\u00f6sterir. Estetik olay da ayn\u0131 \u015fekilde estetik olarak alg\u0131layan s\u00fcje ile bu s\u00fcjenin estetik alg\u0131 ile kendisine y\u00f6neldi\u011fi varl\u0131k, do\u011fa ya da sanat eseri dedi\u011fimiz obje aras\u0131ndaki ilgidir.<\/p>\n
ESTET\u0130\u011e\u0130N KONUSU<\/p>\n
Eski Yunanca bir s\u00f6zc\u00fck olan estetik duyumlamak, alg\u0131lamak anlam\u0131ndad\u0131r. Estetik g\u00fczellik felsefesidir. G\u00fczel \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnme ve ne oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rma etkinli\u011fidir. Estetik, 18. Y\u00fczy\u0131lda Baumgarten (1714-1762) taraf\u0131ndan kurulmu\u015ftur. Her ne kadar estetik ba\u011f\u0131ms\u0131z bir felsefe disiplini olarak iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi g\u00f6steriyorsa da, asl\u0131nda estetik problemler ile u\u011fra\u015fma daha ilk\u00e7a\u011fa kadar geri gider. Uzun bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olan estetik problemler \u00f6zel bir ad alt\u0131nda toplanmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte, Baumgarten bu problemleri ortak bir ad alt\u0131nda toplayarak ona estetik ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Estetik olaylar da, t\u0131pk\u0131 bilgi olay\u0131nda oldu\u011fu gibi, bize s\u00fcje ile obje aras\u0131ndaki ilgiyi g\u00f6sterir. Estetik olay da ayn\u0131 \u015fekilde estetik olarak alg\u0131layan s\u00fcje ile bu s\u00fcjenin estetik alg\u0131 ile kendisine y\u00f6neldi\u011fi varl\u0131k, do\u011fa ya da sanat eseri dedi\u011fimiz obje aras\u0131ndaki ilgidir. Esteti\u011fin g\u00f6revi, bulan\u0131k ve karma\u015f\u0131k olan duyusal bilginin m\u00fckemmelli\u011fini ara\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Duyusal bilginin m\u00fckemmelli\u011fi g\u00fczellik ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Buna g\u00f6re, esteti\u011fin konusu g\u00fczelliktir. Esteti\u011fin konusu i\u00e7ine yaln\u0131z g\u00fczellik ve estetik de\u011ferler girmez, sanat da girer. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat\u0131n amac\u0131 da sanat eserlerinde g\u00fczelli\u011fi ya da estetik de\u011ferleri ortaya koymakt\u0131r.<\/p>\n
FELSEFE A\u00c7ISINDAN SANAT<\/p>\n
SANAT<\/p>\n
Sanat da felsefenin bir konusu, bir disiplinidir. Sanata felsefe a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015f\u0131m sanat felsefesini olu\u015fturmu\u015ftur. Sanat felsefesinin temel sorusu, sanat\u0131n nas\u0131l bir etkinlik oldu\u011fudur. Sanat felsefesi sanat\u0131n, be\u011fenilerin, sanat eserinin \u00f6z\u00fcn\u00fc ve anlam\u0131n\u0131 konu al\u0131r. SANAT FELSEFESI ESTETI\u011eIN BIR B\u00d6L\u00dcM\u00dcD\u00dcR. Yaln\u0131z insan etkinli\u011fi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan sanat \u00fcr\u00fcnlerini de\u011ferlendirir. Estetik ise, sanat\u0131n yan\u0131nda do\u011fadaki \u2018g\u00fczeli\u2019 de kapsam\u0131na al\u0131r. Sanat felsefesinde, sanat eserlerinin nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu \u00fczerine de\u011fi\u015fik yakla\u015f\u0131mlar olu\u015fmu\u015ftur. Bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131m baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r.<\/p>\n
Taklit Olarak Sanat :<\/p>\n
Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, sanat eserinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, sanat\u00e7\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri taklit ederek bize yans\u0131tmas\u0131d\u0131r. Sanat\u00e7\u0131, do\u011fan\u0131n g\u00fczelli\u011fini eserinde ne kadar asl\u0131na uygun olarak yans\u0131tabilirse, eseri o kadar g\u00fczel olarak yarg\u0131lan\u0131r. Bu nedenle bu kurama yans\u0131tma kuram\u0131 da denir. Yans\u0131tma kuram\u0131 \u0130lk\u00e7a\u011f\u0131n idealist filozofu Platon\u2019a kadar geri gider. Aristoteles\u2019de sanat\u0131 bir taklit olarak g\u00f6r\u00fcr. \u015fair dil, m\u00fczik\u00e7i ses, ressam da boya arac\u0131yla nesneleri taklit<\/p>\n
eder, onlar\u0131 yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n
Yaratma Olarak Sanat :<\/p>\n
Sanat eseri, sanat\u00e7\u0131n\u0131n kendi yarat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fc, yetene\u011fi ve co\u015fkusunun olu\u015fturdu\u011fu estetik objedir. Do\u011fa kendi ba\u015f\u0131na g\u00fczel de\u011fildir. Nesneler d\u00fcnyas\u0131 tinsellikten yoksun, bir madde d\u00fcnyas\u0131d\u0131r. Yaratma olay\u0131, sanat\u00e7\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 maddi varl\u0131\u011fa duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc katmas\u0131 olay\u0131d\u0131r. Bir sanat eseri, sanat\u00e7\u0131n\u0131n kendinden katt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerle anlam kazan\u0131r. Maddi varl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle tinselle\u015ftirmek, maddeye bi\u00e7im vermek demektir. Bi\u00e7im kazanm\u0131\u015f, tinsellik kazanm\u0131\u015f maddi varl\u0131k art\u0131k maddi varl\u0131k olmaktan \u00e7\u0131kar ve bir sanat eseri olur. \u00d6l\u00fcml\u00fc olan madde, tinselle\u015fince, bi\u00e7im al\u0131p bir sanat eseri haline gelince, \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fir. Sanat eseri bir kere olu\u015fan bir \u00fcr\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle sanat eseri \u00f6zg\u00fcnd\u00fcr, ikinci \u00f6rne\u011fi yoktur.\u00d6nemli temscilcisi Crocedir.<\/p>\n
Oyun Olarak Sanat :<\/p>\n
Sanat ile oyun aras\u0131nda daima bir benzerlik g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc, her iki etkinli\u011fin de ere\u011finin kendinde olmas\u0131d\u0131r. Oyun oynayan bir \u00e7ocuk i\u00e7in oyunun d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka erek , bir ba\u015fka d\u00fcnya yoktur, \u00e7ocuk oynamak i\u00e7in oynar. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, sanat etkinli\u011fini bir oyun gibi de\u011ferlendirmek gerekir. Nas\u0131l oyunda \u00e7\u0131kar, g\u00fcnl\u00fck kayg\u0131 yoksa ve olabildi\u011fince \u00f6zg\u00fcrl\u00fck varsa, sanat\u00e7\u0131 da bir oyuncu gibi ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bir d\u00fcnyada eserini olu\u015fturur. Alman D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Kant, Alman \u015fair Schiller ve psikolog Wundt bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
SANAT ESER\u0130 :<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan bir estetik tav\u0131r sonucu olu\u015fan bir eserdir. Her sanat eserinin bu nedenle estetik de\u011feri vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sanat\u00e7\u0131n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc duygular\u0131, heyecanlar\u0131, hayal g\u00fcc\u00fc ve yetenekleri eserinde birle\u015fmi\u015ftir. Sanat eserinin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi tek olmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sanat\u00e7\u0131 eserini olu\u015ftururken olu\u015fan duygular\u0131 ve hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir kez daha aynen ya\u015fayamaz. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn sanat eseri olarak belirlenmesinde \u00fc\u00e7 temel \u00f6\u011fe etkendir. Bunlar, estetik s\u00fcje (sanat\u00e7\u0131) , estetik obje (sanat\u00e7\u0131n\u0131n sanat eserine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istedi\u011fi her \u015fey) ve estetik yarg\u0131d\u0131r (sanat eseri hakk\u0131nda ortaya konan be\u011feni de\u011feri, yani g\u00fczel ya da g\u00fczel olmamay\u0131 belirten yarg\u0131.)<\/p>\n
ESTET\u0130\u011e\u0130N TEMEL KAVRAMLARI<\/p>\n
G\u00fczellik Problemi<\/p>\n
Felsefe tarihi boyunca g\u00fczellik problemi filozoflar\u0131n \u00e7o\u011funu ilgilendirmi\u015ftir. Biz ho\u015fumuza giden bir manzara kar\u015f\u0131s\u0131nda ya da dinledi\u011fimiz bir m\u00fczik kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z haz almakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z estetik durumu bir de\u011fer yarg\u0131s\u0131 ile ifade ederiz. G\u00fczel bir manzara, g\u00fczel bir m\u00fczik gibi. O halde g\u00fczel ya da g\u00fczellik estetik olay\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re g\u00fczellik nedir? Bu soru bir g\u00fczellik felsefesinin varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve estetik sorunlar aras\u0131nda ilk sorulan soru olur. G\u00fczelli\u011fin bir felsefe sorunu olmas\u0131 Platon ile ba\u015flar. Platon’a g\u00f6re g\u00fczellik bir idead\u0131r ve idea oldu\u011fu i\u00e7in de zaman ve mekan d\u0131\u015f\u0131 mutlak varl\u0131kt\u0131r. B\u00f6yle bir g\u00fczelli\u011fe Platon “kendili\u011finden g\u00fczel” ad\u0131n\u0131 verir. Platon i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z varl\u0131k alan\u0131 eksik ve kusurludur. \u0130dea d\u00fcnyas\u0131na ait olan g\u00fczellik, sanat eserinde bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kazan\u0131r. Sanat, g\u00fczellik ideas\u0131ndan ne kadar pay al\u0131rsa o kadar g\u00fczel olur.<\/p>\n
Aristoteles’e g\u00f6re g\u00fczellik bir ahenk, orant\u0131 ve d\u00fczendir. Bu nedenle orant\u0131dan yoksun olan hi\u00e7bir \u015fey g\u00fczel olamaz. Buradan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi Aristoteles g\u00fczelli\u011fi matematik olarak a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Eski Yunan’da ortaya at\u0131lan, b\u00fct\u00fcn g\u00fczellikleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir form\u00fcl olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ” alt\u0131n oran ” d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00f6zellikle R\u00f6nesans’ta ve sonras\u0131nda tekrar \u00f6n plana \u00e7\u0131kar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler bir bi\u00e7imi olu\u015fturan par\u00e7alar\u0131n oran\u0131n\u0131n bir g\u00fczellik t\u0131ls\u0131m\u0131 olarak kendi i\u00e7inde bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler ve bu oran\u0131 bulmak i\u00e7in y\u00fczy\u0131llar boyu do\u011fada ve sanatta bi\u00e7im ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. G\u00fczelli\u011fin metafizik anlamda ele al\u0131nmas\u0131 \u0130lk\u00e7a\u011fla ba\u015flam\u0131\u015f, daha sonra g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, Hegel’e g\u00f6re, g\u00fczellik mutlak ruhun nesnelere yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Schopenhauer’e, g\u00f6re g\u00fczellik mutlak iradenin kendisini d\u0131\u015fla\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f felsefede de , \u00f6rne\u011fin N. Hartman’a g\u00f6re tinin maddede kendini g\u00f6stermesidir. Esteti\u011fin kurucusu Baumgarten’e g\u00f6re g\u00fczellik duyumsal bilginin m\u00fckemmelli\u011fidir. Benedetto Croce’a g\u00f6re ise g\u00fczellik, mutluluk veren bir bi\u00e7imleni\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi filozoflar g\u00fczel hakk\u0131nda farkl\u0131 yorumlar yapm\u0131\u015flard\u0131r. Ancak, hepsinin ortak noktas\u0131, g\u00fczelin insan\u0131 olumlu etkileyen bir de\u011fer olarak g\u00f6r\u00fclmesidir.<\/p>\n
Do\u011fada G\u00fczel – Sanatta G\u00fczel<\/p>\n
G\u00fczellik problemi hem do\u011fada hem de sanatta g\u00fczelli\u011fi kapsar. Do\u011fadaki pek \u00e7ok varl\u0131k ve varl\u0131ksal d\u00fczenlilik g\u00fczelli\u011fi yans\u0131tmaktad\u0131r. Sanatta g\u00fczellik ise do\u011fadakinden farkl\u0131 \u00f6zellik ta\u015f\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin do\u011fa g\u00fczelli\u011fi ile sanat g\u00fczelli\u011fi \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015fleri farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Kimileri do\u011fada g\u00fczelli\u011fin olamayaca\u011f\u0131n\u0131, kimileri sanattaki g\u00fczelli\u011fin do\u011fadaki g\u00fczellikten \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu, kimileri do\u011fada g\u00fczelli\u011fin var oldu\u011funu, ancak, bunun sanat\u0131n geli\u015fmesi ile fark edilebildi\u011fini belirtmi\u015flerdir. \u015fimdi \u015fu sorular sorulabilir: Do\u011fada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fczellik ile sanat eserlerindeki g\u00fczellikler birbirleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fen g\u00fczellikler midir? Acaba do\u011fada g\u00fczel olarak niteledi\u011fimiz bir varl\u0131k, bir sanat eseri haline gelince, do\u011fada g\u00fczel oldu\u011fu i\u00e7in yine g\u00fczelli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr m\u00fc? Yine do\u011fada \u00e7irkin diye niteledi\u011fimiz bir varl\u0131k, sanat eseri haline gelince, bu yine \u00e7irkin olmakta devam eder mi? Do\u011fada buldu\u011fumuz g\u00fczellik ile sanatta buldu\u011fumuz g\u00fczellik aras\u0131nda bir \u00f6rt\u00fc\u015fme yoktur. E\u011fer olsayd\u0131, do\u011fada g\u00fczel buldu\u011fumuz bir \u015feyin sanatta da zorunlu olarak g\u00fczel olmas\u0131, yine do\u011fada \u00e7irkin buldu\u011fumuz bir \u015feyin de sanatta ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7irkin olmas\u0131 gerekirdi. Ama, durum hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fil, do\u011fada \u00e7irkin olan sanatta g\u00fczel olabildi\u011fi gibi, do\u011fada g\u00fczel olan sanata \u00e7irkin olabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, her iki g\u00fczellik birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Do\u011fa g\u00fczelli\u011finde nesnelerin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131, hareketi bir etken oldu\u011fu halde, sanat g\u00fczelli\u011fi nesnelerin form \u00f6zelli\u011fine dayan\u0131r Bunun i\u00e7in sanat g\u00fczelli\u011fi do\u011fa g\u00fczelli\u011finin bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fildir. \u00c7o\u011funda insan, sanat g\u00fczelli\u011fi ile e\u011fitildikten sonra do\u011fadaki g\u00fczelli\u011fi fark edebilir. G\u00fczellik, bunu fark edende bir duyusal etkilenme olu\u015fturabiliyorsa, do\u011fada da sanatta da g\u00fczellik s\u00f6z konusudur. Ancak, hem do\u011fa hem sanat g\u00fczelli\u011fini fark edebilmek i\u00e7in estetik bir duyum, bir tav\u0131r gereklidir. Delacroix (Delakrua) bunu \u015f\u00f6yle belirtmi\u015ftir: ” Biz romantik olduktan sonrad\u0131r ki, da\u011flar g\u00fczelle\u015fti.”<\/p>\n
ESTET\u0130\u011e\u0130N TEMEL SORULARINA YAKLA\u015eIMLAR<\/p>\n
Estetik Yarg\u0131lar\u0131n Yap\u0131s\u0131 :<\/p>\n
Bir sanat eseri hakk\u0131nda verilen be\u011feniye ait yarg\u0131lar estetik yarg\u0131lard\u0131r. Estetik yarg\u0131lar G\u00dcZEL ve \u00c7IRKIN kavramlar\u0131na dayan\u0131r. Bu nedenle estetik yarg\u0131lara de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 denir. Bu yarg\u0131lar bilgi ve ahl\u00e2k yarg\u0131lar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Estetik yarg\u0131lar\u0131n \u00f6zelliklerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n
*Bilgisellik ve objektiflik yoktur. Yani do\u011frulan\u0131p yanl\u0131\u015flanamaz.<\/p>\n
*S\u00fcbjektif yarg\u0131lard\u0131r. Zihin b\u00fct\u00fcn insanlarda ortakt\u0131r. Be\u011feni ise ki\u015filere g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Bu nedenle ” be\u011feniler \u00fczerine tart\u0131\u015f\u0131lamaz ” denir. Bunun sonucu olarak da, estetik yarg\u0131lar \u00f6znel olmalar\u0131 nedeniyle genel – ge\u00e7er olamazlar.<\/p>\n
*K\u00fclt\u00fcrden k\u00fclt\u00fcre de\u011fi\u015febilen yarg\u0131lard\u0131r. Ancak, estetik e\u011fitimin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve insanlar aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcr farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n azalmas\u0131, ki\u015filer aras\u0131ndaki estetik yarg\u0131lar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 en aza indirebilir.<\/p>\n
ORTAK ESTETIK YARGILARIN OLUP OLMADI\u011eI :<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler taraf\u0131ndan estetik yarg\u0131lar \u00fczerine iki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015flerden biri ortak estetik yarg\u0131lar\u0131n olamayaca\u011f\u0131n\u0131, di\u011feri ise olabilece\u011fini savunan g\u00f6r\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n
Ortak Estetik Yarg\u0131lar\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Reddedenler :<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n estetik yarg\u0131lar\u0131 aras\u0131nda bir uzla\u015fma olabilir mi? Birinin g\u00fczel dedi\u011fine bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n da g\u00fczel demesini bekleyebilir miyiz? Bu konuda kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler bunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer. Bunlardan biri B. Croce’dir. Croce’ye (Kro\u00e7e) g\u00f6re, sanat eserleri \u00fcst\u00fcne verilen yarg\u0131lar, ortak yarg\u0131lar niteli\u011finde de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sanat eserleri sanat\u00e7\u0131n\u0131n ruhunda bir an i\u00e7in meydana gelen bir ifadenin (g\u00fczelli\u011fin) maddi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleridir. Sanat ad\u0131na ortaya konan her ifade tarz\u0131 bireysel bir nitelik ta\u015f\u0131r. Bu nedenle herkesin bu ifade bi\u00e7imi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki de\u011ferlendirmesi farkl\u0131 olabilir. \u00d6yleyse ortak estetik yarg\u0131 olamaz.<\/p>\n
Ortak Estetik Yarg\u0131lar\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kabul Edenler :<\/p>\n
Estetik yarg\u0131lar\u0131n genel – ge\u00e7erli\u011fini temellendiren Kant olmu\u015ftur. Kant’a g\u00f6re sanat eserinin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi insanlarda ortak bir duygu olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Sanat eserinde ortaya konan g\u00fczellik, her t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u0131kardan uzak haz duymay\u0131 sa\u011flar. Bir \u015feyden haz duyan ki\u015fi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 duyguya varmas\u0131n\u0131 ister. Ortak duygu, zorunlu bir estetik duygudur. Bu duygu ortak estetik yarg\u0131y\u0131 gerekli k\u0131lar. Kant sorunu metafizik bir ortak estetik duygu prensibine dayanarak \u00e7\u00f6zmek istemi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde felsefe ve psikolojide yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ortaya koydu\u011fu sonu\u00e7 \u015fudur: Estetik yarg\u0131larda, be\u011feni yarg\u0131lar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen sapmalar t\u00fcmden ortadan kald\u0131r\u0131lamaz. Ancak, toplumlar aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcr farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ve ki\u015filer aras\u0131ndaki e\u011fitim farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131yla olduk\u00e7a aza indirilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Estetik olaylar da, t\u0131pk\u0131 bilgi olay\u0131nda oldu\u011fu gibi, bize s\u00fcje ile obje aras\u0131ndaki ilgiyi g\u00f6sterir. Estetik olay da ayn\u0131 \u015fekilde estetik olarak alg\u0131layan s\u00fcje ile bu s\u00fcjenin estetik alg\u0131 ile kendisine y\u00f6neldi\u011fi varl\u0131k, do\u011fa ya da sanat eseri dedi\u011fimiz obje aras\u0131ndaki ilgidir. ESTET\u0130\u011e\u0130N KONUSU Eski Yunanca bir s\u00f6zc\u00fck olan estetik duyumlamak, alg\u0131lamak anlam\u0131ndad\u0131r. Estetik g\u00fczellik … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13400],"tags":[13617,13618],"class_list":["post-39267","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felsefe","tag-estetik-felsefesi","tag-sanat-felsefesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39267\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}