Ekosistemdeki Bozulmalar Neleri Do\u011furur?<\/p>\n
Bilin\u00e7li ve de bilin\u00e7siz \u00e7evreye verilen zararlar tabiattaki baz\u0131 varl\u0131klar\u0131n azalmas\u0131na neden olur. Buna ba\u011fl\u0131 olarak madde d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekle\u015femez. Bu nedenle do\u011fa enerjisiz kal\u0131r. Enerjinin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda hi\u00e7bir \u015fey ger\u00e7ekle\u015fmez.
\nEkosistem ortam\u0131nda meydana gelen ekolojik denge bozulmalar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7ar.<\/p>\n
1. D\u00fcnya\u0092 n\u0131n Co\u011frafyas\u0131 Ve \u0130klimi De\u011fi\u015fir
\nBiyolojik zenginlik,do\u011fan\u0131n yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Bir \u00e7\u00f6l ortam\u0131 ile orman veya g\u00f6l ortamlar\u0131ndaki biyolojik zenginlikler yan\u0131 de\u011fildir. Her ortam\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc iklimi,s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131,nem oran\u0131, \u0131\u015f\u0131k ve tuzluluk gibi yap\u0131sal farkl\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131r. Bu yap\u0131sal farkl\u0131l\u0131klara ba\u011fl\u0131 olarak biyolojik canl\u0131 t\u00fcrleri de de\u011fi\u015fir. Do\u011fadaki canl\u0131 varl\u0131klar,\u00e7evrenin iklimi \u00fczerinde etkili olurlar. S\u0131cakl\u0131k,nem,\u0131\u015f\u0131k ve y\u011f\u0131\u015f olaylar\u0131n\u0131n meydana gelmesinde katk\u0131da bulunurlar.
\nBir ekosistem ortam\u0131ndaki bozulmalar,kendili\u011finden o b\u00f6lgenin iklimini de\u011fi\u015ftirir. Bu durum ise biyolojik dengeyi etkiler. Canl\u0131lar\u0131n t\u00fcr ve say\u0131lar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na veya \u00e7o\u011falmas\u0131na neden olurlar. \u0130klimdeki bu de\u011fi\u015fmeler,yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri ile \u00fcretim-t\u00fcketim ili\u015fkilerini de\u011fi\u015ftirir. Ormanlar\u0131n yok edilmesi sonucunda o b\u00f6lge h\u0131zla \u00e7\u00f6lle\u015fir. Ya\u011f\u0131\u015f ve nem azal\u0131rken s\u0131cakl\u0131k artar.bir g\u00f6l\u00fcn kurumas\u0131 s\u0131ras\u0131nda buna benzer olaylar meydana gelir. B\u00fct\u00fcn bu olaylar,o b\u00f6lgenin co\u011frafi yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine neden olur.<\/p>\n
2.Erozyon Topraklar\u0131 Bitirir
\nToprak,bir \u00fclkenin en \u00f6nemli zenginlik kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015fti\u011fi toprak ayn\u0131 zamanda hayvanlara da bar\u0131nakl\u0131k eder. Toprak,b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n besin kayna\u011f\u0131 say\u0131l\u0131r.
\nTopra\u011f\u0131n su ve r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcyle denizlere ta\u015f\u0131nmas\u0131 olay\u0131na erozyon denir. Toprak, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc bak\u0131m\u0131ndan zengin olursa erozyona u\u011framaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu alanlardaki su ve r\u00fczgar\u0131n etkisi kontroll\u00fcd\u00fcr. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve toprak birbirini korur. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, ya\u011f\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 topra\u011f\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Toprak da bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne tutunarak s\u00fcr\u00fcklenmez. K\u0131sacas\u0131, toprak ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn iki ayr\u0131 par\u00e7as\u0131 bibidir. Birinin yoklu\u011fu, di\u011ferinin de yok olmas\u0131na neden olur.
\nG\u00f6l ve orman alanlar\u0131ndaki biyolojik denge bozuldu\u011fu zaman,yo\u011fun bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc giderek azal\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak da topra\u011f\u0131n erozyonu h\u0131zlan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, topra\u011f\u0131 koruyan fakt\u00f6rler eksilmi\u015ftir. Bunlar ile birlikte yanl\u0131\u015f s\u00fcr\u00fcm, uygun olmayan ekim, kimyasal at\u0131k ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, yapay g\u00fcbreleme vb. etkiler topra\u011f\u0131 verimsizle\u015ftirmektedir. Verisiz topraklar ise \u00fczerindeki bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc besleyememektedir. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc olmayan topraklar korumas\u0131z kal\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla erozyona u\u011frarlar.
\nToprak kayb\u0131, ulusal bir kay\u0131pt\u0131r. Verimli olan bu topraklar\u0131, do\u011fa elimizden almaktad\u0131r. \u00c7evre tahribat\u0131na neden olan insanlar, fark\u0131nda olmadan gelece\u011fimizi de yok etmektedirler. Toprak kayb\u0131, telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lara neden olur. Toprak kayb\u0131 ile biyolojik zenginliklerimiz de kaybedilmektedir.<\/p>\n
3.Su Kaynaklar\u0131 Azal\u0131r ve Kurur
\nEkosistem ortamlar\u0131ndaki bozulmas\u0131 sonucunda su kaynaklar\u0131 da giderek azal\u0131r ve kurur. Bir orman ekosistemi bozuldu\u011fu zaman, o b\u00f6lge eskisi gibi d\u00fczenli ya\u011f\u0131\u015f alamaz. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ta su havzalar\u0131 beslenemez. Suyla beslenemeyen havzalar da yer alt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturamaz. B\u00f6ylece o ortamlardaki su kaynaklar\u0131 kurumaya ba\u015flar.
\nAsya k\u0131tas\u0131ndaki Aral g\u00f6l\u00fcn\u00fc besleyen nehirler, sulama ve enerji elde etme ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131l\u0131nca, g\u00f6l kurumaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fal olarak g\u00f6l ve \u00e7evresi h\u0131zla \u00e7\u00f6lle\u015fmi\u015ftir. Bu olaya ba\u011fl\u0131 olarak ekolojik denge de\u011fi\u015fmi\u015f ve biyolojik zenginlik azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4.Enerji K\u0131tl\u0131\u011f\u0131 Ba\u015flar
\nBir ekosistemde bulunan canl\u0131lar, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yarar ve \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri i\u00e7inde ya\u015farlar. Bu canl\u0131lar\u0131 bir arada bulunu\u015f nedenleri, birbirlerine olan ihtiya\u00e7lar\u0131ndan ileri gelmektedir. Birinin varl\u0131\u011f\u0131, di\u011ferinin ya\u015famas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Besin maddeleri canl\u0131lar\u0131n enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. Enerji olmada hi\u00e7bir canl\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Canl\u0131lar, enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 beslenerek kar\u015f\u0131larlar. Bu nedenle, her canl\u0131 beslenebilece\u011fi bir ortamda ya\u015far.
\nEkosistem ortam\u0131 \u00e7e\u015fitli etkilerle bozulmaya ba\u015flay\u0131nca, o ortam\u0131n biyolojik dengesi de bozulur. Buna ba\u011fl\u0131 olarak canl\u0131 say\u0131s\u0131 da azalarak yok olmaya ba\u015flar. Canl\u0131 say\u0131s\u0131ndaki azalma ise o ortam\u0131n beslenmesini zorla\u015ft\u0131rarak enerji k\u0131tl\u0131\u011f\u0131na neden olur.<\/p>\n
5.Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik Azal\u0131r-Beslenme Sorunu Do\u011far
\nBozulan ekosistem ortamlar\u0131nda baz\u0131 canl\u0131 t\u00fcrleri azalarak yok olur. \u00d6len canl\u0131larla beslenen canl\u0131 t\u00fcrleri de bundan olumsuz etkilenerek azal\u0131rlar. K\u0131sacas\u0131 besin zinciri halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar olumsuz olarak etkilenirler.
\nBeslenme sorununa ba\u011fl\u0131 olarak biyolojik \u00e7e\u015fitlilik de azal\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ekosistemdeki Bozulmalar Neleri Do\u011furur? Bilin\u00e7li ve de bilin\u00e7siz \u00e7evreye verilen zararlar tabiattaki baz\u0131 varl\u0131klar\u0131n azalmas\u0131na neden olur. Buna ba\u011fl\u0131 olarak madde d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekle\u015femez. Bu nedenle do\u011fa enerjisiz kal\u0131r. Enerjinin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda hi\u00e7bir \u015fey ger\u00e7ekle\u015fmez. Ekosistem ortam\u0131nda meydana gelen ekolojik denge bozulmalar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7ar. 1. D\u00fcnya\u0092 n\u0131n Co\u011frafyas\u0131 Ve \u0130klimi De\u011fi\u015fir … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[276,13465],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39089"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39089\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}