{"id":38570,"date":"2012-11-27T20:38:29","date_gmt":"2012-11-27T18:38:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=38570"},"modified":"2012-11-27T20:38:29","modified_gmt":"2012-11-27T18:38:29","slug":"betimleyici-anlatim-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/betimleyici-anlatim-ozellikleri.html","title":{"rendered":"Betimleyici Anlat\u0131m \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6zellikleri:<br \/>\n1. Betimlemeler a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve sanatsal betimleme olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\n2. Ki\u015finin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 anlatan betimlemelere tahlil(ruhsal portre) denir.<br \/>\n3. Ki\u015finin d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlatan betimlemelere fiziksel (simgesel) betimleme denir.<br \/>\n4. Roman, hik\u00e2ye, tiyatro, gezi yaz\u0131s\u0131, \u015eiir gibi t\u00fcrlerde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n5. Kelimenin yan ve mecaz anlamlar\u0131na yer verilebilir.<br \/>\nSanatsal (\u0130zlenimsel) Betimleme:<br \/>\n1.\u0130zlenim kazand\u0131rmak amac\u0131yla yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\n2.De\u011fi\u015fik duyulara seslenen \u00f6zel ayr\u0131nt\u0131lar \u00fczerinde durulur.<br \/>\n3.Ayr\u0131nt\u0131lar subjektif olarak verilir.<br \/>\n4.Ama\u00e7 sanat yapmakt\u0131r.<br \/>\nA\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 Betimleme:<br \/>\n1.Bilgi vermek amac\u0131yla yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\n2.Genel ayr\u0131nt\u0131lar \u00fczerinde durulur.<br \/>\n3. Ayr\u0131nt\u0131lar objektif (oldu\u011fu gibi)olarak verilir.<br \/>\n4.Ama\u00e7 sanat yapmak i\u00e7in de\u011fil, bir konu hakk\u0131nda bilgi vermektir.<br \/>\n5. De\u011fi\u015fik duyulara seslenen \u00f6zel ayr\u0131nt\u0131lar \u00fczerinde durulmaz.<br \/>\n6.Betimlenecek varl\u0131\u011fa ki\u015fisel duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler kat\u0131lmaz.<br \/>\nBu tekni\u011fi uygulayan yazar\u0131n amac\u0131, okuyucunun g\u00f6rmedi\u011fi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc, olay\u0131, yeri, okuyucunun kafas\u0131nda canland\u0131rmakt\u0131r. Yazar \u00f6zellikle g\u00f6rme duyusundan yararlanarak okuyucunun hayalinde s\u00f6zc\u00fcklerle sanki resim yapar. Betimleme \u00f6zetle, okuyucuya izlenim kazand\u0131rmakt\u0131r.<br \/>\nBu y\u00f6ntemde be\u015f duyudan ve hareket \u00f6\u011fesinden yararlan\u0131l\u0131r. Hareket \u00f6\u011fesi \u00f6yk\u00fcleme y\u00f6nteminin de \u00f6\u011fesidir. Betimlemelerdeki hareketler birbirinden kopuktur. Neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisiyle birbirine ba\u011flan\u0131p bir olaya yol a\u00e7maz.<br \/>\nBetimleme paragraflar\u0131nda sadece bir \u00f6zel konu ve onun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Ana d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00f6z konusu de\u011fildir.<br \/>\nBir betimlemede olay da varsa, o anlat\u0131m y\u00f6ntemi \u00f6yk\u00fcleme say\u0131l\u0131r. Hareketlilik varsa; ancak olay yoksa o zaman anlat\u0131m y\u00f6ntemi betimleme olarak kal\u0131r.<br \/>\nBetimleme, ilk kez romantik sanat\u00e7\u0131larda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya edebiyat\u0131nda ilk kez onlar ger\u00e7ek ya\u015fam\u0131, ki\u015fileri ve varl\u0131klar\u0131 ele alma gere\u011fi duymu\u015flard\u0131r. Ger\u00e7ekleri, g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirebilmek i\u00e7in farkl\u0131l\u0131klar\u0131n, ay\u0131rt edici \u00f6zelliklerin belirtilmesi gerekir. Bu da betimleme t\u00fcr\u00fcn\u00fc do\u011furmu\u015ftur. Romantik betimlemeler, daha \u00e7ok duygulara dayan\u0131r. Olaylar ve ki\u015fi davran\u0131\u015flar\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131 yok denecek kadar azd\u0131r.<br \/>\nRealistlerin betimlemeleri t\u00fcm\u00fcyle ger\u00e7ektir. Onlar bir d\u00fcz ayna gibi yans\u0131t\u0131rlar her \u015feyi. Ayna nas\u0131l iyi k\u00f6t\u00fc, g\u00fczel \u00e7irkin, do\u011fru yanl\u0131\u015f her \u015feyi g\u00f6sterirse realist betimlemeler de aynen \u00f6yle. Bu betimlemelerin olaylar\u0131n geli\u015fimi ve ki\u015filerin karakterlerinin olu\u015fumuyla do\u011frudan ba\u011flant\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Realist yap\u0131tlardan betimlemeleri atarsan\u0131z geriye hi\u00e7bir \u015fey kalmaz.<\/p>\n<p>\u00d6rnek Soru 1:<br \/>\nYirmi ya\u015f\u0131ndan fazla g\u00f6stermeyen bir gen\u00e7, \u00e7ad\u0131r\u0131n \u00f6n\u00fcnde yan yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f el arabas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne oturmu\u015f saz \u00e7al\u0131yordu. Fenerin ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 aln\u0131, ter damlalar\u0131yla kapl\u0131yd\u0131. Saz\u0131n\u0131n sap\u0131, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir s\u00fcratle a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 kayan parmaklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda bir canl\u0131 gibi titriyordu. Tellere vuran sa\u011f eli, k\u00fc\u00e7\u00fck fakat kendinden emin hareketler yap\u0131yordu. Gencin eli, saz\u0131n g\u00f6vdesine yakla\u015ft\u0131k\u00e7a insan, saz ile el aras\u0131nda gizli fakat \u00e7ok anlaml\u0131 bir konu\u015fma oldu\u011funu san\u0131yordu.<br \/>\nBu par\u00e7an\u0131n anlat\u0131m\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dakilerden hangisi a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r?<br \/>\nA) Betimleme B) Tart\u0131\u015fma C) A\u00e7\u0131klama<br \/>\nD) \u00d6yk\u00fcleme E) Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma (1995\/\u00d6YS) Yan\u0131t: A<\/p>\n<p>\u00d6rnek Soru 2:<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131daki c\u00fcmlelerin hangisinde betimleme yoktur?<br \/>\nA) S\u00f6ylenenleri hi\u00e7 duymuyormu\u015f\u00e7as\u0131na dalg\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnceli bir tav\u0131rla i\u015fini yapmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nB) Art\u0131k bahar geldi derken birdenbire hava bozmu\u015f; damlar, sokaklar, k\u0131rlar karla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<br \/>\nC) Az konu\u015fan, do\u011fruyu s\u00f6yleyen, s\u00f6yledi\u011fini tartan bir insand\u0131.<br \/>\nD) \u0130\u00e7li, \u00e7ok duygulu bir adamd\u0131, konu\u015furken hem a\u011flar hem a\u011flat\u0131rd\u0131.<br \/>\nE) Benim gibi babam\u0131n da dedemin de \u00e7ocukluk ve ilk gen\u00e7lik g\u00fcnleri bu konakta ge\u00e7mi\u015fti. (1993\/\u00d6YS) Yan\u0131t: E<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zellikleri: 1. Betimlemeler a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve sanatsal betimleme olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r. 2. Ki\u015finin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 anlatan betimlemelere tahlil(ruhsal portre) denir. 3. Ki\u015finin d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlatan betimlemelere fiziksel (simgesel) betimleme denir. 4. Roman, hik\u00e2ye, tiyatro, gezi yaz\u0131s\u0131, \u015eiir gibi t\u00fcrlerde kullan\u0131l\u0131r. 5. Kelimenin yan ve mecaz anlamlar\u0131na yer verilebilir. Sanatsal (\u0130zlenimsel) Betimleme: 1.\u0130zlenim kazand\u0131rmak amac\u0131yla yaz\u0131l\u0131r. &#8230; <a title=\"Betimleyici Anlat\u0131m \u00d6zellikleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/betimleyici-anlatim-ozellikleri.html\" aria-label=\"More on Betimleyici Anlat\u0131m \u00d6zellikleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[224,12],"tags":[1213],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38570"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38570"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38570\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}