{"id":38568,"date":"2012-11-27T20:37:36","date_gmt":"2012-11-27T18:37:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=38568"},"modified":"2012-11-27T20:37:36","modified_gmt":"2012-11-27T18:37:36","slug":"oykuleyici-anlatimin-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/oykuleyici-anlatimin-ozellikleri.html","title":{"rendered":"\u00d6yk\u00fcleyici Anlat\u0131m\u0131n \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>1.Olay, ki\u015fi, mek\u00e2n ve zaman ortak \u00f6\u011feleridir.<br \/>\n2.Olaylar birinci \u015fahs\u0131n a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131labilir.(Anlat\u0131c\u0131 olay kahramanlar\u0131ndan biridir)<br \/>\n3.Sanat metinleri \u00f6yk\u00fcleyici anlat\u0131mla yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\n4.Olaylar ilahi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla anlat\u0131labilir.<br \/>\n5.Olaylar 3.\u015fahs\u0131n a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131labilir.(Olan biten bir kamera sessizli\u011fiyle izlenip anlat\u0131l\u0131r<br \/>\n6. Ki\u015fi, mek\u00e2n ve zaman olay ve olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6gelerdir.<br \/>\n7.\u00d6yk\u00fcleyici anlat\u0131m hik\u00e2ye, roman, an\u0131, s\u00f6yle\u015fi, g\u00f6r\u00fc\u015fme(m\u00fclakat) gibi metin t\u00fcrlerinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n8.\u00d6yk\u00fcleyici anlat\u0131mda bir olay\u0131n olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<br \/>\n9.Ya\u015fanm\u0131\u015f olaylarda olay zinciri, kurgulanm\u0131\u015f olaylarda olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc vard\u0131r.<br \/>\n10. 3.\u015eah\u0131s anlat\u0131mda anlat\u0131c\u0131 her \u015feyi bilir.<br \/>\n11. \u00d6yk\u00fcleyici anlat\u0131m sanat metinlerinde ve \u00f6\u011fretici metinlerde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n12.Sanat metinlerinde anlat\u0131c\u0131 kurmaca ki\u015fi \u00f6yk\u00fcleyici metinlerde ise ger\u00e7ek bir ki\u015fidir.<br \/>\n13.Kelimeler daha \u00e7ok mecaz ve yan anlamda kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek metinler i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Dil ve anlat\u0131m kitab\u0131nda sayfa 73 (Kefil), 75 (K\u0131br\u0131s&#8217;\u0131n Fethi)76,(Cemile),77(On \u0130kiye Bir Var),78(Biz \u0130nsanlar),81(Ay\u0131 ve \u0130ki Ahbap),82(\u0130stanbul&#8217;un Fethi),83 (Ba\u015f\u0131n\u0131 Vermeyen \u015eehit)adl\u0131 metinler.<br \/>\n\u00d6yk\u00fcleyici Anlat\u0131m Bi\u00e7imi<br \/>\nBu teknikte yazar\u0131n amac\u0131, okuyucuyu bir olay i\u00e7inde ya\u015fatmakt\u0131r. Bu tekni\u011fe hik\u00e2ye etme de denir. Olay ak\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Olaylar birbiri \u00fczerine geli\u015fir ve zaman durmadan ge\u00e7er. Genellikle haber kipleriyle \u00e7ekimlenmi\u015f y\u00fcklemler kullan\u0131l\u0131r. &#8230; geldi, &#8230; anlatm\u0131\u015f, &#8230; maviydi v.b.<br \/>\nBu teknikle yaz\u0131lm\u0131\u015f bir par\u00e7an\u0131n en \u00f6nemli iki \u00f6zelli\u011fi: Zaman ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmas\u0131 ve par\u00e7an\u0131n bir \u00f6yk\u00fcden veya romandan al\u0131nm\u0131\u015f izlenimi vermesidir.<br \/>\n\u00d6yk\u00fcleme y\u00f6ntemi roman ve \u00f6yk\u00fc gibi olay esasl\u0131 t\u00fcrlerde kullan\u0131l\u0131r. Bu teknik d\u00fc\u015f\u00fcnce yaz\u0131lar\u0131nda pek g\u00f6r\u00fclmez.<br \/>\nBir durumdan ba\u015fka bir duruma ge\u00e7i\u015fi, hareketli bir ya\u015fam kesitini bir olaya ba\u011fl\u0131 olarak anlatma y\u00f6ntemidir. \u00d6yk\u00fclemelerde ama\u00e7, okuyucuyu olaylar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fatmakt\u0131r. Yani okuru, \u00f6yk\u00fcn\u00fcn kahramanlar\u0131ndan biriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirerek kendini onun yerine koyarak (empati ile) bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsetmektir.<br \/>\nOlay, \u00f6yk\u00fcn\u00fcn belirleyici \u00f6zelli\u011fidir. Olays\u0131z hi\u00e7bir anlat\u0131m \u00f6yk\u00fc say\u0131lamaz. Olay; insanlar\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en, az rastlanan, merak \u00f6\u011fesi uyand\u0131ran giri\u015f, geli\u015fme (d\u00fc\u011f\u00fcm) ve \u00e7\u00f6z\u00fcm b\u00f6l\u00fcmleri bulunan anlat\u0131mlard\u0131r. G\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalar\u0131m\u0131zda &#8220;Bak ne oldu&#8230;&#8221; diye ba\u015flayan t\u00fcm anlat\u0131mlar, g\u00fcld\u00fcr\u00fcc\u00fc f\u0131kralar, anekdotlar birer \u00f6yk\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n\u00d6yk\u00fclerin hemen tamam\u0131 konu\u015fmalar\u0131n aras\u0131nda anlat\u0131l\u0131r ve bir \u00f6rnek niteli\u011fi kazan\u0131r. Bu nedenle ana d\u00fc\u015f\u00fcnce bulunurken: &#8220;Bu \u00f6yk\u00fc, hangi iddiay\u0131 (sav\u0131) inand\u0131r\u0131c\u0131 k\u0131lmaya yarayan \u00f6rnek olabilir?&#8221; sorusuna yan\u0131t aran\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rnek Soru 1: Adalarda oturanlar, ak\u015fam\u00fczeri iskeleye \u00e7\u0131k\u0131p, gelenleri kar\u015f\u0131lar, gidenleri u\u011furlarlar; gen\u00e7ler arkada\u015flar\u0131yla bulu\u015fur; ya\u015fl\u0131lar \u00e7ay bah\u00e7elerinde, aralar\u0131nda s\u00f6yle\u015firler. Saat dokuza gelince, herkes evine d\u00f6nm\u00fc\u015f, sofraya oturmu\u015f olur. Adalara gezmeye gelen birka\u00e7 ki\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda kimseleri g\u00f6remezsiniz ortal\u0131kta.<br \/>\nBu par\u00e7an\u0131n anlat\u0131m\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dakilerden hangisine ba\u015fvurulmu\u015ftur?<br \/>\nA) \u00d6yk\u00fcleme B) Tan\u0131mlama C)Tart\u0131\u015fma D) A\u00e7\u0131klama E) Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma<br \/>\n(1993\/\u00d6YS) Yan\u0131t: A<\/p>\n<p>\u00d6rnek Soru 2: K\u00f6yden kasabaya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k. Cadde \u00fcst\u00fcnde, sol tarafta bah\u00e7esi olan, beyaz boyal\u0131 bir ev sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131k. Bah\u00e7emizden, kom\u015fu bah\u00e7eden gelen k\u00fc\u00e7\u00fck bir su yolu ge\u00e7iyordu. Bu su, yan duvar\u0131n alt\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki bah\u00e7elere ak\u0131yordu. Bizim bah\u00e7enin bir k\u00f6\u015fesinde ufak bir tel k\u00fcmes vard\u0131. Dip tarafa domates, biber, ye\u015fil salata ekilmi\u015fti. Cadde taraf\u0131nda sardunyalar, pembe karanfiller, han\u0131melleri bulunurdu.<br \/>\nBu par\u00e7an\u0131n anlat\u0131m\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dakilerin hangilerine ba\u015fvurulmu\u015ftur?<br \/>\nA) A\u00e7\u0131klama &#8211; \u00f6yk\u00fcleme<br \/>\nB) Tart\u0131\u015fma &#8211; betimleme<br \/>\nC) \u00d6yk\u00fcleme &#8211; betimleme<br \/>\nD) A\u00e7\u0131klama &#8211; tart\u0131\u015fma<br \/>\nE) \u00d6rneklendirme &#8211; \u00f6yk\u00fcleme (1991\/\u00d6YS) Yan\u0131t: C<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1.Olay, ki\u015fi, mek\u00e2n ve zaman ortak \u00f6\u011feleridir. 2.Olaylar birinci \u015fahs\u0131n a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131labilir.(Anlat\u0131c\u0131 olay kahramanlar\u0131ndan biridir) 3.Sanat metinleri \u00f6yk\u00fcleyici anlat\u0131mla yaz\u0131l\u0131r. 4.Olaylar ilahi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla anlat\u0131labilir. 5.Olaylar 3.\u015fahs\u0131n a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131labilir.(Olan biten bir kamera sessizli\u011fiyle izlenip anlat\u0131l\u0131r 6. Ki\u015fi, mek\u00e2n ve zaman olay ve olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6gelerdir. 7.\u00d6yk\u00fcleyici anlat\u0131m hik\u00e2ye, roman, an\u0131, s\u00f6yle\u015fi, g\u00f6r\u00fc\u015fme(m\u00fclakat) &#8230; <a title=\"\u00d6yk\u00fcleyici Anlat\u0131m\u0131n \u00d6zellikleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/oykuleyici-anlatimin-ozellikleri.html\" aria-label=\"More on \u00d6yk\u00fcleyici Anlat\u0131m\u0131n \u00d6zellikleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[224,12],"tags":[13080,7491],"class_list":["post-38568","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-dil-anlatim","category-tr","tag-anlatici-anlatim","tag-oykuleyici-anlatim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38568\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}