{"id":38464,"date":"2012-11-25T13:21:20","date_gmt":"2012-11-25T11:21:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=38464"},"modified":"2012-11-25T13:21:20","modified_gmt":"2012-11-25T11:21:20","slug":"cocuk-edebiyatinin-genel-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/cocuk-edebiyatinin-genel-ozellikleri.html","title":{"rendered":"\u00c7ocuk Edebiyat\u0131n\u0131n Genel \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7OCUK EDEB\u0130YATININ GENEL N\u0130TEL\u0130KLER\u0130<\/p>\n<p>A.B\u0130\u00c7\u0130M BAKIMINDAN \u00c7OCUK EDEB\u0130YATI<\/p>\n<p>\u0095 \u00c7ocuk kitaplar\u0131, okuyucu z\u00fcmrelerinin \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re bi\u00e7im a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir.<br \/>\n\u0095 \u00c7ocu\u011fun ya\u015f ve seviyesine g\u00f6re de\u011fi\u015fik boy ve ebatlarda olabilir.<br \/>\n\u0095 Dikd\u00f6rtgen kare veya minyat\u00fcr \u015fekillerinde olup, i\u00e7indeki resimler renkli veya siyah beyazd\u0131r.<br \/>\nKitaplar\u0131n resimlenmesi, resimlerin sayfalarda yer al\u0131\u015f bi\u00e7imi , boyanma teknikleri, \u00e7izgi ve resimden foto\u011frafa ge\u00e7i\u015f tamamen e\u011fitim bilimlerinin ve alg\u0131lama tekniklerinin getirdi\u011fi unsurlara dayan\u0131r.Bi\u00e7im bak\u0131m\u0131ndan kitaplar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>1.TANIMA VE ALGILAMA K\u0130TAPLARI (BEBE\u011e\u0130N \u0130LK K\u0130TABI)<br \/>\nBebekler i\u00e7in dinlemek ve resimlere bakmak i\u00e7in haz\u0131rlanmaktad\u0131r.1,5 y\u0131l\u0131n\u0131 dolduran \u00e7ocuklarda ilginin s\u00fcreklili\u011fi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 zaman, kitap kavram\u0131 geli\u015fmektedir.Bu kitaplar\u0131 inceleyen \u00e7ocu\u011fun kelime bilgisinin erken geli\u015fti\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u0095 Bill Gillham\u0092in \u0091\u0130lk Kelime Resimli Kitab\u0131\u0092<br \/>\n\u0095 Helen Oxenbury\u0092nin \u0091Bebek Tablo Kitab\u0131<br \/>\n\u0095 Tana Hoban<br \/>\n\u0095 Garth Williams gibi e\u011fitimcilerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kitaplar bulunmaktad\u0131r.<br \/>\n\u00dclkemizde \u00e7ocuk edebiyat\u0131n\u0131n bir plan i\u00e7inde sistematik olarak ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmemesi sonucu, bu tarz teknik kitaplara rastlanmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2.\u00d6ZEL N\u0130TEL\u0130KL\u0130 K\u0130TAPLAR<br \/>\nBu kitaplar, d\u00f6rt ya\u015f\u0131na kadar olan \u00e7ocuklar i\u00e7in geli\u015ftirilen etkinlik kitaplar\u0131d\u0131r.\u00c7ocu\u011fun b\u00fct\u00fcn duyu organlar\u0131n\u0131 kullanabilmesi y\u00f6nelik, bazen kabartma resimlerle yap\u0131lm\u0131\u015f, veya \u00fc\u00e7 boyutlu tasar\u0131mlar olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f kitaplard\u0131r.<\/p>\n<p>3. TEKERLEME VE YUVA \u015eARKISI K\u0130TAPLARI<br \/>\n\u00c7ocuklar\u0131n \u00e7ok severek s\u00f6yledikleri \u00e7ocuk \u015fark\u0131lar\u0131 ve tekerlemelerinin resimlerle canland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.\u00c7ocu\u011fun 4 ya\u015f\u0131na kadar bu kitaplarla e\u011fitilmesi konu\u015fma ve dinleme becerisinin geli\u015fmesine b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>4.RES\u0130ML\u0130 N\u0130NN\u0130 K\u0130TAPLARI<br \/>\nErken \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun e\u011fitiminde \u00f6nemli olmaktad\u0131r.Ninnilerin \u00f6nemi \u00e7ocuklarla duygusal yak\u0131nl\u0131k kurarak dil becerilerini ve alg\u0131lama g\u00fcc\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmesidir.\u00c7ocuk edebiyat\u0131 metinleri aras\u0131nda \u00f6zel bir yere sahiptir.<\/p>\n<p>5.ABC K\u0130TAPLARI<br \/>\nAlfabenin tan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kitaplard\u0131r.Bu kitaplar, art\u0131k \u00e7ocu\u011fun yava\u015f yava\u015f alfabe bilgisini kazand\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r.D\u00f6rt tipte yap\u0131labilir:<br \/>\n1. Kelime ve resim format\u0131nda ,<br \/>\n2. Basit anlat\u0131m tarz\u0131nda ,<br \/>\n3. Bulmaca ve oyun tarz\u0131nda,<br \/>\n4. Ana temalara dayananlar.<\/p>\n<p>6.SAYI K\u0130TAPLARI<br \/>\n\u00c7ocuklar\u0131n say\u0131 bilgilerinin geli\u015fmesi ve y\u00f6nlendirilmesine dayal\u0131 bir e\u011fitim arac\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>7.KAVRAM K\u0130TAPLARI<br \/>\n\u00c7ocu\u011fun ilk ba\u015fvuru kitaplar\u0131d\u0131r.Bu kitaplarla \u00e7ocuklar\u0131n kelime anlama becerileri, s\u00f6z da\u011farc\u0131klar\u0131 geli\u015fir.Asl\u0131nda ABC ve say\u0131 kitaplar\u0131 da kavram kitaplar\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131nda alg\u0131lanmal\u0131d\u0131r.\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da renk ve formlar\u0131n ayr\u0131m\u0131 ve s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>8.RES\u0130ML\u0130 K\u0130TAPLAR<br \/>\nS\u00f6zs\u00fcz kitap, yani i\u00e7inde sadece resim bulunan kitaplard\u0131r.\u00d6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde televizyon izlemeye al\u0131\u015fm\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitiminde ve kullan\u0131m\u0131nda son derece pop\u00fcler kitaplar oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>9. OKUL \u00d6NCES\u0130 K\u0130TAPLARI<br \/>\n3-5 ya\u015f grubu \u00e7ocuklar i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck ve parlak resimli ,ailelerin ilgi ve yard\u0131m\u0131 ile \u00e7ocuklar\u0131n inceleyece\u011fi kitaplard\u0131r.Bu kitaplar yuva ve anaokullar\u0131nda da kullan\u0131labilecek yard\u0131mc\u0131 kitaplar olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<p>10.OKUMAYA BA\u015eLANGI\u00c7 K\u0130TAPLARI<br \/>\n\u00d6\u011frenme okuma ile ba\u015flar.\u00c7ocuklar\u0131n sistemli bir bi\u00e7imde ald\u0131klar\u0131 e\u011fitim onlar\u0131n kolayca okumaya ge\u00e7melerini ve h\u0131zla ilerlemelerini sa\u011flar.\u00d6zellikle temel e\u011fitim birinci basamakta 3. s\u0131n\u0131fa kadar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>B.KONU BAKIMINDAN \u00c7OCUK EDEB\u0130YATI<br \/>\n\u00c7ocuk edebiyat\u0131, \u00e7ocu\u011fun do\u011fumundan itibaren bir yeti\u015fkin olu\u015funa kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7indeki her t\u00fcrl\u00fc konuyu kapsar.Sevgi ,\u00f6l\u00fcm, do\u011fum, fedakarl\u0131k gibi.\u00c7ocu\u011fun ruh d\u00fcnyas\u0131nda olumsuz etki ve izler b\u0131rakacak konular\u0131n de\u011fi\u015fik ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmesi gerekmektedir.\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk, okudu\u011fu kitaptaki kahramanlar\u0131n veya olaylar\u0131n etkisinde kalmakta, onlarla \u00f6zde\u015fle\u015fmektedir.Bu \u00f6zde\u015fle\u015fme ileri ya\u015flarda \u00e7ocu\u011fun kendi do\u011frular\u0131n\u0131 bulamamas\u0131 gibi ciddi davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131na sebep olmaktad\u0131r.Dikkat edilmesi gereken nokta \u00e7ocuklar\u0131n psikolojik yap\u0131lar\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkilemeyecek bir \u00f6l\u00e7\u00fcde konular\u0131n i\u015flenebilmesidir.<\/p>\n<p>C. OKUYUCU Z\u00dcMRELER\u0130 A\u00c7ISINDAN \u00c7OCUK EDEB\u0130YATI<br \/>\n\u00c7ocuk edebiyat\u0131n\u0131n iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve bu kavram\u0131n daha yerli yerine oturmas\u0131 i\u00e7in, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re genel \u00f6zelliklerinin bilinmesinde fayda vard\u0131r.G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocu\u011fun hangi ya\u015f grubundan ba\u015flayarak soyut kavramlar\u0131 alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131, hangi ya\u015flarda alg\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonucu ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1)0-5 YA\u015e GRUBU (OKUL \u00d6NCES\u0130)<br \/>\nDaha \u00e7ok fiziksel oyunlara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131d\u0131rlar.<br \/>\nKelime oyunlar\u0131ndan ho\u015flan\u0131r ve basit c\u00fcmle kurabilirler.<br \/>\n\u015eiirlerin ve \u015fark\u0131lar\u0131n tekrar b\u00f6l\u00fcmlerinde oldu\u011fu gibi benzer ve tek heceli kelimeleri tekrarlamaktan ho\u015flan\u0131rlar.<br \/>\nYarat\u0131c\u0131l\u0131k bu ya\u015f grubunda ba\u015flar.<br \/>\nBeyinlerinin sa\u011f yar\u0131s\u0131n\u0131 daha etkin kullan\u0131rlar.<br \/>\nBu ya\u015f grubu eserlerinin \u00f6zellikleri:<br \/>\n40 kelimeyi ge\u00e7memelidir.<br \/>\nMecazl\u0131 anlat\u0131mlara yer verilmemeli<br \/>\nSe\u00e7ilen kelimeler \u00e7ocuklar\u0131n ruh d\u00fcnyas\u0131nda yer edinmelidir.<br \/>\nC\u00fcmlelerde birle\u015fik zamanl\u0131 fiiller yer almamal\u0131d\u0131r.<br \/>\nDiyalog a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 metinlere yer verilmelidir.<br \/>\nNinniler, masallar, tekerlemeler, bilmeceler, resimli kitaplar vb. bu ya\u015f grubunun ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 eserlerdir.<\/p>\n<p>2)6-8 YA\u015e GRUBU (1.kademe 1.devre)<br \/>\nDavran\u0131\u015flar\u0131nda gelgitler vard\u0131r.<br \/>\nKar\u015f\u0131 cinsle bedensel fark\u0131 tam kavrayamam\u0131\u015flard\u0131r. Sadece k\u0131z-erkek ayr\u0131m\u0131 yaparlar.<br \/>\nKelime da\u011farc\u0131klar\u0131 geli\u015fmi\u015ftir.<br \/>\nBu ya\u015f grubu eserlerinin \u00f6zellikleri:<br \/>\nAnlat\u0131m a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nAnlam\u0131n\u0131 bildi\u011fi 100 kelimeyi ge\u00e7memelidir.<br \/>\nBirle\u015fik zamanl\u0131 fiiller kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\nYoruma a\u00e7\u0131k ve tamamlanmam\u0131\u015f \u00f6yk\u00fcler anlat\u0131lmal\u0131, kahramanlar\u0131 \u00e7ocuk ve hayvan olan \u00f6yk\u00fcler, s\u00f6ylenceler, fabllar, resimli kitaplar tercih edilmelidir.<\/p>\n<p>3)9-12 YA\u015e GRUBU (1.kademe 2.devre)<br \/>\nTemel ve soyut kavramlar\u0131 elde etmeye ba\u015flarlar.<br \/>\nVarl\u0131klara, tabiata ve olaylara canl\u0131l\u0131k verirler ve kendilerine g\u00f6re yorum yaparlar.<br \/>\nBilimsel ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenerek \u00e7evreyi alg\u0131lamaktan ho\u015flan\u0131rlar.<br \/>\nResim yaparlarken, bi\u00e7im d\u00fc\u015f\u00fcncesi tam olarak geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in i\u00e7 mekan ve d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f aras\u0131ndaki fark\u0131 tam ortaya koyamazlar.<br \/>\nBeynin sol \u00fcst yar\u0131s\u0131n\u0131 kullanmaya ba\u015flarlar.<br \/>\nBu ya\u015f grubu eserlerinin \u00f6zellikleri:<br \/>\nB\u00fct\u00fcnden par\u00e7aya gitmelidir.<br \/>\nEle\u015ftiri duygusu geli\u015fmeye ba\u015flar.<br \/>\nKutlamalar, t\u00f6renler ve \u00f6zendirmelerden ho\u015flan\u0131rlar.<br \/>\nTarihi olaylara kar\u015f\u0131 ilgi duyarlar.<br \/>\nOla\u011fan\u00fcst\u00fc bilgilerden \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i bilgiler etkili olur.<br \/>\nAnlam\u0131n\u0131 bildi\u011fi 300 kelimeyi ge\u00e7memelidir.<\/p>\n<p>4)13-15 YA\u015e GRUBU (ilk gen\u00e7lik \u00e7a\u011f\u0131)<br \/>\nUzun ve dikkat isteyen \u00e7al\u0131\u015fmalardan ho\u015flan\u0131rlar.<br \/>\nYaln\u0131z kalma istekleri vard\u0131r.<br \/>\nKendileriyle, \u00e7evreleriyle ve \u00fclkeleriyle ilgili somut ger\u00e7ekleri arama ve bulma iste\u011fi vard\u0131r.<br \/>\n\u0091Ben kimim?\u0092 sorusu \u00f6nem kazan\u0131r.<br \/>\nSoyut i\u015flemler d\u00f6nemidir.<br \/>\nKurallara isyan iste\u011fi hakimdir.<br \/>\nFarkl\u0131 giyim ve davran\u0131\u015f g\u00f6stererek kimlik kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<br \/>\nAmaca ne oranda ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 bilirlerse \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenirler.<br \/>\nBu ya\u015f grubu eserlerinin \u00f6zellikleri:<br \/>\nAnlam\u0131n\u0131 bildikleri 700 kelimeyi a\u015fmamas\u0131 gerekir.<br \/>\nYal\u0131n, sade T\u00fcrk\u00e7e, mecazlar ve benzetmeler, b\u00fct\u00fcn zaman kipleri kullan\u0131labilir. Birle\u015fik zamanl\u0131 fiiller kullan\u0131labilir.<br \/>\nK\u0131zlar sevgi, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, \u00f6zveri konular\u0131n\u0131 i\u015fleyen duygusal eserler, sanat de\u011feri olan kitap ve dergiler; erkekler soyut, duygusal d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayal\u0131 eserler, gazetelerdeki g\u00fcncel olaylar, spor yaz\u0131lar\u0131na ilgi duyarlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7OCUK EDEB\u0130YATININ GENEL N\u0130TEL\u0130KLER\u0130 A.B\u0130\u00c7\u0130M BAKIMINDAN \u00c7OCUK EDEB\u0130YATI \u0095 \u00c7ocuk kitaplar\u0131, okuyucu z\u00fcmrelerinin \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re bi\u00e7im a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. \u0095 \u00c7ocu\u011fun ya\u015f ve seviyesine g\u00f6re de\u011fi\u015fik boy ve ebatlarda olabilir. \u0095 Dikd\u00f6rtgen kare veya minyat\u00fcr \u015fekillerinde olup, i\u00e7indeki resimler renkli veya siyah beyazd\u0131r. Kitaplar\u0131n resimlenmesi, resimlerin sayfalarda yer al\u0131\u015f bi\u00e7imi , boyanma teknikleri, \u00e7izgi ve &#8230; <a title=\"\u00c7ocuk Edebiyat\u0131n\u0131n Genel \u00d6zellikleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/cocuk-edebiyatinin-genel-ozellikleri.html\" aria-label=\"More on \u00c7ocuk Edebiyat\u0131n\u0131n Genel \u00d6zellikleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1686,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[224],"tags":[12996,12980,12995,12997,12998],"class_list":["post-38464","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-dil-anlatim","tag-cocugun-yas-gruplari","tag-cocuk-edebiyati","tag-cocuk-edebiyati-genel-ozellikler","tag-cocuk-kitaplari","tag-okul-oncesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1686"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38464"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38464\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}