Bilinen ilk \u00e7a\u011flardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar insanl\u0131k tarihi, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ile d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulama alan\u0131nda, insan hak ve h\u00fcrriyetlerine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan zul\u00fcmlerden, bask\u0131lardan, m\u00fcdahalelerden ve k\u0131s\u0131tlamalardan kurtulma m\u00fccadeleleriyle ge\u00e7mi\u015ftir. Bug\u00fcn de farkl\u0131 anlam ve boyutlarda, de\u011fi\u015fik ama\u00e7larla bu m\u00fccadele devam etmektedir.<\/p>\n
Bat\u0131\u2019da \u201cAyd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131\u201d bir anlamda, insan hak ve h\u00fcrriyetlerinin ger\u00e7ek \u00f6zelliklerinin, niteliklerinin, \u00f6neminin yeniden ke\u015ffi, anla\u015f\u0131lmas\u0131, bask\u0131dan kurtar\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerinin ba\u015flamas\u0131 \u015feklinde kabul edilmi\u015ftir. \u201cBat\u0131 Medeniyeti\u201d de bu giri\u015fimlere dayanarak geli\u015fmi\u015f \u201c\u00c7a\u011fda\u015fla\u015fma\u201d \u00f6rne\u011fi olmu\u015ftur.<\/p>\n
Do\u011fuda eski d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7lar reddedilerek Budizmin, Hinduzmin, \u0130sl\u00e2miyetin insana verdi\u011fi de\u011fer ve \u00f6nem derecesinde insan hak ve h\u00fcrriyetleri de \u00e7e\u015fitli kurallarla d\u00fczenlendi. Bat\u0131 emperyalizminin bunlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ve sorgulan\u0131r duruma getirmesiyle ba\u015flayan tepkiler b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalara, ihtil\u00e2llere neden oldu. Bug\u00fcn bu \u00fclkeler evrensel bildirilere ba\u011fl\u0131l\u0131kla birlikte insan hak ve h\u00fcrriyetlerini kendi \u015fartlar\u0131 ve \u00f6zelliklerini esas alarak d\u00fczenlediler. Temel sorun, ki\u015fi hak ve h\u00fcrriyetlerinin ne kadar\u0131ndan, ne zaman, hangi \u015fartlar alt\u0131nda vazge\u00e7ilebilece\u011finin tespiti ve uygulanmas\u0131 idi. Her \u00fclkede farkl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ba\u011fland\u0131. Son iki y\u00fcz y\u0131lda ve \u00f6zellikle sona ermekte olan 20. y\u00fczy\u0131lda bilim ve teknolojide g\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn yenilikler ve geli\u015fmeler insan i\u00e7indi; insan\u0131n refah ve mutlulu\u011fu i\u00e7indi. Ancak bunlar insan\u0131 yok etme, bilim ve teknoloji \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elinde bulunduran g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131 aciz ve etkisiz k\u0131lma amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131. \u0130nsan hak ve h\u00fcrriyetleri de bu g\u00fc\u00e7lerin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, \u00e7\u0131karlar\u0131, ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Yar\u0131n insan hak ve h\u00fcrriyetlerinin kaderi de bilgi ve teknoloji \u00fcretimine ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Bilgi ve teknoloji \u00fcretiminde \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc elinde bulunduran ve\/veya bulunduracak olan g\u00fc\u00e7ler ama\u00e7lar\u0131n\u0131n, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini tek tek ki\u015filer \u00fczerinde deneyecekler, onlar\u0131 etkileyecek ve y\u00f6nlendireceklerdir. Hak ve h\u00fcrriyetlerini de yo\u011fun bilgi ve benzeri \u015feyler alt\u0131nda onlar d\u00fczenleyecek, onlar bask\u0131 alt\u0131na alacak veya serbest b\u0131rakacaklard\u0131r. \u0130\u015fte Yeniden M\u00fcdafaa-i Hukuk Hareketi bu nedenle bilgi ve teknoloji \u00fcretme ve \u00fcretilen bilgi ve teknoloji de egemenlik ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kurma m\u00fccadelesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bilinen ilk \u00e7a\u011flardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar insanl\u0131k tarihi, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ile d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulama alan\u0131nda, insan hak ve h\u00fcrriyetlerine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan zul\u00fcmlerden, bask\u0131lardan, m\u00fcdahalelerden ve k\u0131s\u0131tlamalardan kurtulma m\u00fccadeleleriyle ge\u00e7mi\u015ftir. Bug\u00fcn de farkl\u0131 anlam ve boyutlarda, de\u011fi\u015fik ama\u00e7larla bu m\u00fccadele devam etmektedir. Bat\u0131\u2019da \u201cAyd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131\u201d bir anlamda, insan hak ve h\u00fcrriyetlerinin ger\u00e7ek \u00f6zelliklerinin, niteliklerinin, \u00f6neminin yeniden ke\u015ffi, … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[1029,528],"class_list":["post-38439","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyal-bilgiler","category-tc-ink-tarihi-ve-ataturkculuk","tag-hak","tag-hurriyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38439"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38439\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}