{"id":38196,"date":"2012-11-21T19:52:27","date_gmt":"2012-11-21T17:52:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=38196"},"modified":"2012-11-21T20:08:05","modified_gmt":"2012-11-21T18:08:05","slug":"yapim-ve-cekim-ekleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/yapim-ve-cekim-ekleri.html","title":{"rendered":"Yap\u0131m ve \u00c7ekim Ekleri"},"content":{"rendered":"<p><strong>F\u0130\u0130L \u00c7EK\u0130M EKLER\u0130<\/strong><strong><br \/>\n<\/strong><br \/>\n<strong>1)Zaman ekleri (Bildirme Kipleri):<\/strong>\u00a0Fiillerde hareketin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 bildirir.<br \/>\n<strong>\u00d6rnek:<\/strong>\u00a0gel-mi\u015f (Duyulan ge\u00e7mi\u015f zaman)<br \/>\noku-du (g\u00f6r\u00fclen ge\u00e7mi\u015f zaman)<br \/>\ngid-i-yor (\u015fimdiki zaman)<br \/>\nyat-acak (Gelecek ge\u00e7mi\u015f zaman)<br \/>\n\u015eimdi gelir (Geni\u015f ge\u00e7mi\u015f zaman)<\/p>\n<p><strong>2)Dilek kipleri:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>Fiillerde dilek, \u015fart, istek, gereklilik\u2026 gibi anlamlar\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in getirilen kip ekleridir.<br \/>\n<strong>\u00d6rnek:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>Gider-se-m gelmem (Dilek-\u015fart kipi)<br \/>\nBiraz daha oturay\u0131m (istek kipi)<br \/>\nDers \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m (istek eki)<br \/>\nArt\u0131k git-meli-y-im (Gereklilik kipi)<br \/>\nBunlar\u0131 da oku-sun (Emir eki)<br \/>\nD\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131n (Emir eki)<\/p>\n<p><strong>3)\u015eah\u0131s Ekleri:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>Fiildeki eylemi ger\u00e7ekle\u015ftiren \u015fahs\u0131 belirtmek i\u00e7in getirilen eklerdir. Fiillerde kip eklerinden sonra gelirler.<br \/>\n<strong>\u00d6rnek:<\/strong>\u00a0Geliyor-um, \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131-s\u0131n, yapt\u0131- okusak-k , \u00fcz\u00fcl\u00fcr-\u00fcz ko\u015facak-s\u0131n\u0131z y\u00fcr\u00fcd\u00fc-ler<\/p>\n<p><strong>YAPIM EKLER\u0130:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130sim ya da fiil k\u00f6k veya g\u00f6vdelerine gelerek onlardan ba\u015fka isim ya da fiil t\u00fcreten eklerdir. Yap\u0131m ekleri eklendi\u011fi s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131n\u0131 da t\u00fcr\u00fcn\u00fc de de\u011fi\u015ftirir. Her zaman \u00e7ekim eklerinden \u00f6nce gelir. Yap\u0131m eki alm\u0131\u015f bir s\u00f6zc\u00fc\u011fe t\u00fcremi\u015f s\u00f6zc\u00fck ya da g\u00f6vde denir.E\u011fer s\u00f6zc\u00fck yap\u0131m eki alm\u0131\u015fsa basit yap\u0131l\u0131d\u0131r s\u00f6zc\u00fck \u00e7ekim eki olsa da basittir<\/p>\n<p><strong>1)\u0130simden \u0130sim Yap\u0131m Ekleri:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>\u0130sim k\u00f6k veya g\u00f6vdelerine eklenerek, yeni bir isim g\u00f6vdesi olu\u015fturan eklerdir.<br \/>\n<strong>L\u0131k:<\/strong>\u00a0k\u00f6m\u00fcr-l\u00fck, g\u00f6z-l\u00fck , kulak-l\u0131k \u2026<br \/>\n<strong>l\u0131:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>\u015eehir-li , para-l\u0131 , a\u011fa\u00e7-l\u0131 , ba\u015f-l\u0131 \u2026<br \/>\n<strong>s\u0131z:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>su-suz, para-s\u0131z, ev-siz,<br \/>\n<strong>c\u00fc:<\/strong>\u00a0g\u00f6z-c\u00fc, sanat-\u00e7\u0131, yol-cu, simit-\u00e7i,<br \/>\n<strong>ce:<\/strong>\u00a0T\u00fcrk-\u00e7e \u0130ngiliz-ce<br \/>\n<strong>da\u015f:<\/strong>\u00c7a\u011f-da\u015f, arka-da\u015f, yol-da\u015f<br \/>\n<strong>\u00fcnc\u00fc:<\/strong>\u00a0\u00fc\u00e7-\u00fcnc\u00fc be\u015f-inci<br \/>\n<strong>ms\u0131:<\/strong>\u00a0ac\u0131-ms\u0131 ek\u015fi-msi<br \/>\n<strong>cil:<\/strong>\u00a0et-cil ben-cil insan-c\u0131l<br \/>\n<strong>\u015f\u0131n:<\/strong>\u00a0sar\u0131-\u015f\u0131n<br \/>\n<strong>sal:<\/strong>\u00a0kum-sal kad\u0131n-sal<br \/>\n<strong>\u0131t:<\/strong>\u00a0ya\u015f-\u0131t<br \/>\n<strong>ca\u011f\u0131z:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>k\u0131z-ca\u011f\u0131z \u00e7ocuk-ca\u011f\u0131z<br \/>\n<strong>c\u0131k:<\/strong>\u00a0az-\u0131-c\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck-c\u00fck<br \/>\n<strong>t\u0131:<\/strong>\u00a0horul-t\u0131 c\u0131v\u0131l-t\u0131<\/p>\n<p><strong>2)\u0130simden Fiil Yapan Ekler:<\/strong>\u00a0\u0130sim k\u00f6klerine veya g\u00f6vdelerine gelerek onlardan fiil t\u00fcretir.<br \/>\n<strong>la:<\/strong>\u00a0su-la, ta\u015f-la, u\u011fur-la<br \/>\n<strong>al:<\/strong>\u00a0\u00e7ok-al, az-al, dar-al<br \/>\n<strong>l:<\/strong>\u00a0do\u011fru-l, sivri-l<br \/>\n<strong>a:<\/strong>\u00a0kan-a, ya\u015f-a, t\u00fcr-e, bo\u015f-a<br \/>\n<strong>ar:<\/strong>\u00a0ya\u015f-ar, mor-ar, sar\u0131-ar<br \/>\n<strong>da:<\/strong>\u00a0f\u0131s\u0131l-da, horul-da, g\u00fcr\u00fcl-de<br \/>\n<strong>at:<\/strong>\u00a0y\u00f6n-et, g\u00f6z-et<br \/>\n<strong>\u0131k:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>ge\u00e7-ik, bir-ik<br \/>\n<strong>\u0131msa:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>az-\u0131msa, benim-se,k\u00fc\u00e7\u00fc(k)-mse<br \/>\n<strong>k\u0131r:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>f\u0131\u015f-k\u0131r, hay-k\u0131r<br \/>\n<strong>lan:<\/strong>\u00a0ev-len, rahat-la<br \/>\n<strong>la\u015f:<\/strong>\u00a0\u015faka-la\u015f, der-le\u015f, \u00e7ocuk-la\u015f<br \/>\n<strong>sa:<\/strong>\u00a0su-sa, garip-se \u00f6nem-se<\/p>\n<p><strong>3)Fiilden \u0130sim Yapan Ekler:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>Fiil k\u00f6k veya g\u00f6vdelerine gelerek isim yapan eklere denir.<br \/>\n<strong>ca:<\/strong>\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcn-ce, e\u011flen-ce<br \/>\n<strong>ocak-ecek:<\/strong>\u00a0giyecek, yok-ocak, a\u00e7-ocak<br \/>\n<strong>ak:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>yat-ak, ka\u00e7-ak, dur-ak,<br \/>\n<strong>ga:<\/strong>\u00a0b\u00f6l-ge, bil-ge, s\u00fcp\u00fcr-ge,<br \/>\n<strong>gan:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>\u00e7al\u0131\u015f-kan, unut-kan, kay-gan<br \/>\n<strong>g\u0131:<\/strong>\u00a0sev-gi, \u00e7al-g\u0131, as-k\u0131<br \/>\n<strong>g\u0131\u00e7:<\/strong>\u00a0bil-gi\u00e7, dal-g\u0131\u00e7, ba\u015flan-g\u0131\u00e7<br \/>\n<strong>g\u0131n:<\/strong>\u00a0yor-gun, bil-gin, bez-gin, bit-gin<br \/>\n<strong>\u0131,-i:<\/strong>\u00a0yaz-\u0131, \u00f6l-\u00fc, yap-\u0131, \u00e7at-\u0131, kok-u, do\u011f-u<br \/>\n<strong>\u0131c\u0131-ici:<\/strong>\u00a0yap-\u0131c\u0131, g\u00f6r-\u00fcc\u00fc, al-\u0131c\u0131, sat-\u0131c\u0131,<br \/>\n<strong>\u0131k-ik:<\/strong>\u00a0kes-ik, a\u00e7-\u0131k, g\u00f6\u00e7-\u00fck,<br \/>\n<strong>\u0131m-im:<\/strong>\u00a0say-\u0131m, se\u00e7-im, \u00f6l-\u00fcm, \u00f6l\u00e7-\u00fcm<br \/>\n<strong>\u0131n-in:<\/strong>\u00a0y\u0131\u011f-\u0131n, ak-\u0131n, t\u00fct-\u00fcn, ek-in,<br \/>\n<strong>n\u00e7:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>g\u00fcl-\u00fcn\u00e7, sev-in\u00e7<br \/>\n<strong>\u0131nt\u0131:<\/strong>\u00a0es-inti, \u00e7\u0131k-\u0131nt\u0131, d\u00f6k-\u00fcnt\u00fc,<br \/>\n<strong>\u0131r-er:<\/strong>\u00a0gel-ir, gid-er, ok-ur,<br \/>\n<strong>\u0131\u015f:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>otur-u\u015f, y\u00fcr\u00fc-y-\u00fc\u015f,<br \/>\n<strong>\u0131t:<\/strong>\u00a0ge\u00e7-it, yak-\u0131t, \u00f6l\u00e7-\u00fct,<br \/>\n<strong>ma:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>g\u00fclmeyi severim , konu\u015fmay\u0131 bil.<br \/>\n<strong>mak:<\/strong>\u00a0gelmek, gitmek<br \/>\n<strong>t\u0131:<\/strong>\u00a0belir-ti, k\u0131zar-t\u0131,<\/p>\n<p><strong>Fiilden Fiil Yapan Ekler:<\/strong>\u00a0Fiil soylu kelimelerden yeniden fiil yapan eklere denir.<br \/>\n<strong>d\u0131r:<\/strong>\u00a0g\u00fcl-d\u00fcr, yap-t\u0131r, ko\u015f-tur,<br \/>\n<strong>ala:<\/strong>\u00a0kov-ala, silk-ele,<br \/>\n<strong>er:<\/strong>\u00a0gider, \u00e7\u0131k-ar,<br \/>\n<strong>imsa:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>g\u00fcl-\u00fcmse, an-\u0131msa,<br \/>\n<strong>\u0131n:<\/strong>\u00a0gez-in, g\u00f6r-\u00fcn, sev-in, ta\u015f\u0131-n,<br \/>\n<strong>r:<\/strong>\u00a0ka\u00e7-\u0131r, bat-\u0131r, i\u00e7-ir,<br \/>\n<strong>\u015f:<\/strong>\u00a0g\u00f6r-\u00fc\u015f, u\u00e7-u\u015f, g\u00fcl-\u00fc\u015f,<br \/>\n<strong>t:<\/strong>\u00a0uza-t, sap-\u0131t, korku-t, \u00fc\u015f\u00fc-t,<br \/>\n<strong>\u0131:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>sev-il, k\u0131r-\u0131l, sat-\u0131l<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u0130\u0130L \u00c7EK\u0130M EKLER\u0130 1)Zaman ekleri (Bildirme Kipleri):\u00a0Fiillerde hareketin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 bildirir. \u00d6rnek:\u00a0gel-mi\u015f (Duyulan ge\u00e7mi\u015f zaman) oku-du (g\u00f6r\u00fclen ge\u00e7mi\u015f zaman) gid-i-yor (\u015fimdiki zaman) yat-acak (Gelecek ge\u00e7mi\u015f zaman) \u015eimdi gelir (Geni\u015f ge\u00e7mi\u015f zaman) 2)Dilek kipleri:\u00a0Fiillerde dilek, \u015fart, istek, gereklilik\u2026 gibi anlamlar\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in getirilen kip ekleridir. \u00d6rnek:\u00a0Gider-se-m gelmem (Dilek-\u015fart kipi) Biraz daha oturay\u0131m (istek kipi) Ders \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m &#8230; <a title=\"Yap\u0131m ve \u00c7ekim Ekleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/yapim-ve-cekim-ekleri.html\" aria-label=\"More on Yap\u0131m ve \u00c7ekim Ekleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,12],"tags":[12796,12795],"class_list":["post-38196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dilbilgisi","category-tr","tag-cekim-eki","tag-yapim-eki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38196\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}