{"id":3242,"date":"2011-11-14T19:39:23","date_gmt":"2011-11-14T17:39:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=3242"},"modified":"2011-11-14T19:39:23","modified_gmt":"2011-11-14T17:39:23","slug":"insan-hak-ve-ozgurluklerinin-tarihi-gelisimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/insan-hak-ve-ozgurluklerinin-tarihi-gelisimi.html","title":{"rendered":"\u0130nsan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin tarihi geli\u015fimi"},"content":{"rendered":"<p>\u2022\u00a01789&#8217;da ortaya \u00e7\u0131kan Frans\u0131z ihtilali sonunda yay\u0131n\u00aclanan \u0130nsan ve Yurtta\u015f Haklar\u0131 Beyannamesi, insan haklar\u0131 kavram\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 bir nitelik kazanma\u00acs\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsan haklar\u0131n\u0131n evrensel ilkeler ola\u00acrak kabul edilmesi ve korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fma\u00aclar, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn kurulmas\u0131yla h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 Koruyan Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmeler<\/strong><\/span><br \/>\n<strong>\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a01945&#8217;te d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kurulan Birle\u015f\u00acmi\u015f Milletler \u00d6rg\u00fct\u00fc yaln\u0131zca \u00fcye devletlerde de\u00ac\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnyada insan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flatt\u0131. Bunun sonunda 1948&#8217;de insan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi kabul edildi.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00dclkemizde insan haklar\u0131 konusunda \u00f6nemli ilerle\u00acmeler sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel kurulu taraf\u0131ndan kabul edilen ilkeler \u00fclkemiz taraf\u0131ndan da kabul edilmi\u015ftir, insan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in anayasa ve yasalarda gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131la\u00acrak hukuki bir nitelik kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ki\u015fisel ve Siyasal Haklara \u0130li\u015fkin Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme (1966)<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a0Devletler bu s\u00f6zle\u015fmeyle, insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterip g\u00f6stermediklerini denetleyen bir mekaniz\u00acma kurulmas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015flerdir. Bu do\u011frultuda \u0130n\u00acsan Haklar\u0131 Komisyonu kurulmu\u015ftur. T\u00fcrkiye, 1976&#8217;da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren bu s\u00f6zle\u015fmeyi 2000 y\u0131\u00acl\u0131nda imzalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a0Avrupa Konseyi&#8217;ne \u00fcye \u00fclkeler taraf\u0131ndan Roma&#8217;da 1950 y\u0131l\u0131nda imzalanm\u0131\u015f, 1953 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe gir\u00acmi\u015ftir. Bu s\u00f6zle\u015fmeyle insan Haklar\u0131 Bildirgesi&#8217;nde yer alan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler yarg\u0131 g\u00fcvencesi\u00acne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece demokrasinin temel \u00f6\u011feleri olan siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc uluslararas\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0Avrupa insan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;nin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi insan haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;nin kurulmas\u0131d\u0131r. Bu s\u00f6zle\u015fmeyi imza\u00aclayan devletlerin yurtta\u015flar\u0131 u\u011frad\u0131klar\u0131 haks\u0131zl\u0131klar nedeniyle kendi devletleri veya di\u011fer devletler aley\u00achine dava a\u00e7ma hakk\u0131na sahiptirler.<br \/>\n\u2022\u00a0Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;ni 1954 y\u0131l\u0131nda imzalayan T\u00fcrkiye, 1987&#8217;de bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131\u00acn\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f, 1990&#8217;da Avrupa insan Haklar\u0131 Mahke\u00acmesi&#8217;nin zorunlu yarg\u0131 yetkisini tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015fkencenin ve \u0130nsani Olmayan ya da K\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcc\u00fc Ceza ve Muamelenin \u00d6nlenmesine Dair Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a01987 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren s\u00f6zle\u015fme T\u00fcrkiye tara\u00acf\u0131ndan 1988&#8217;de onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00f6zle\u015fmeyle dev\u00acletler kendi topraklar\u0131nda \u0131rk ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6n\u00aclemekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n<p><strong>Kad\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Her T\u00fcrl\u00fc Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00d6nlenmesi Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong><br \/>\n1981 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren s\u00f6zle\u015fme T\u00fcrkiye tara\u00acf\u0131ndan 1985&#8217;te onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zle\u015fmede kad\u0131n ve erkek e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 konusunda al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a0S\u00f6zle\u015fmeyi imzalayan devletler, herhangi bir ayr\u0131m yapmadan b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc fiziksel ve zi\u00achinsel zarar ve ihmalden korumay\u0131 kabul etmi\u015fler\u00acdir. 1990&#8217;da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren s\u00f6zle\u015fmeyi T\u00fcrkiye 1994 y\u0131l\u0131nda onaylam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Helsinki Sonu\u00e7 Belgesi<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a01975 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren belge, insan haklar\u0131 kavram\u0131n\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ne olursa olsun b\u00fct\u00fcn devletler aras\u0131nda ortak bir de\u011fer olarak benimsen\u00acmesi amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0idi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2022\u00a01789&#8217;da ortaya \u00e7\u0131kan Frans\u0131z ihtilali sonunda yay\u0131n\u00aclanan \u0130nsan ve Yurtta\u015f Haklar\u0131 Beyannamesi, insan haklar\u0131 kavram\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 bir nitelik kazanma\u00acs\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsan haklar\u0131n\u0131n evrensel ilkeler ola\u00acrak kabul edilmesi ve korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fma\u00aclar, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn kurulmas\u0131yla h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 Koruyan Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmeler \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi \u2022\u00a01945&#8217;te d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kurulan &#8230; <a title=\"\u0130nsan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin tarihi geli\u015fimi\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/insan-hak-ve-ozgurluklerinin-tarihi-gelisimi.html\" aria-label=\"More on \u0130nsan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin tarihi geli\u015fimi\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,14,20],"tags":[1031,1033,1029,1034,1032,1030],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3242"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3242"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3242\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}