E100 (ii): Turmerik : (Curcuma long), \u00f6nemli bir baharat \u00e7e\u015fidi ve boya maddesi olup yakla\u015f\u0131k 2000 y\u0131ldan beri kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcney ve g\u00fcney-do\u011fu Asya’ya \u00f6zg\u00fc bir baharatt\u0131r ve bir\u00e7ok yeme\u011fin \u00f6zellikle k\u00f6ri yeme\u011finin, yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. K\u00f6ri yeme\u011finde sar\u0131 renk olu\u015fmas\u0131n\u0131n sebebi, turmerikten kaynaklanmaktad\u0131r. Sar\u0131 renk pigmentleri, bitkinin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesiyle elde edilir.
\nRenk pigmenti genellikle kurkuminden olu\u015fur ve g\u0131dalarda E-numaras\u0131(E100i) kodu ile boya maddesi olarak kullan\u0131l\u0131r. Ham turmerik tozunun kodu E100(ii)’dir.
\nE100 (i): Kurkumino\u011fal renk pancardan ve Yellowroot’un g\u00f6vdesinden (Curcuma longa ve Curcuma domestic) izole edilir. Turmerik ham ekstrakt iken kurkumin saf bile\u015fiktir. K\u00f6ri tozundaki sar\u0131 rengi verir.
\nE101 (i): Riboflavino\u011fal renk s\u00fct, yumurta, karaci\u011fer ve sebzeler gibi bir\u00e7ok g\u0131da da mevcuttur. Ticari olarak mayalardan haz\u0131rlan\u0131r b\u00f6ylece sentetik olarak \u00fcretilir. G\u0131dalarda kullan\u0131lan konsantrasyonlarda bilinen yan etkisi yoktur.
\nE102: Tartrazin : Tartrazine bir azo boyas\u0131d\u0131r. Salisil\u00e2tlara (aspirin, dut, meyveler) intolerans\u0131 olan insanlar hari\u00e7 saf tartrazinin bilinen yan etkisi yoktur; bu sorundan dolay\u0131, tartrazin intolerans semptonlar\u0131na dahi neden olur. Benzoatlarla kombinasyonlar\u0131 (E210-215) sonucunda tartrazin, \u00e7ocuklarda ADHD sendromu (hiperaktivite) vakalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir y\u00fczdesini olu\u015fturur. Tartrazinin t\u00fcketimini takiben ast\u0131m benzeri belirtiler g\u00f6zlenmi\u015ftir..
\nE104: Kinolin sar\u0131s\u0131 : Sar\u0131 g\u0131da renklendiricisi . Suda \u00e7ok \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr. Kayna\u011f\u0131 sentetik olmayan azo boyas\u0131.
\nE107: Sar\u0131 2G : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri , E107 alerjilere, hiperaktiviteye ve ast\u0131ma yol a\u00e7ar. Kullan\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu renklendirici yak\u0131n gelecekte yasaklanabilir.
\nE110: Sunset yellow FCF : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir.
\nE120: Karmin, Karminik asit, Kosinal : Do\u011fal k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u0131da renklendiricisi, etli bitkilerin farkl\u0131 t\u00fcrlerinde ya\u015fayan Dactylopius coccus b\u00f6ceklerden ekstrakte edilir. E120 (i) saf renklendiriciyken E120 (ii) ham ekstrakt\u0131r. G\u0131dalarda kullan\u0131lan konsantrasyonlar\u0131nda yan etkisi yoktur. Baz\u0131 durumlarda hiperaktiviteyi artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 rapor edilmi\u015ftir. En \u00e7ok bilinen alerji kozmetikler kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olan alerjidir.
\nE122: Azorubin : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir.
\nE123: Amarant : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir. S\u0131\u00e7anlarda t\u00fcm\u00f6r ve yabani kadife \u00e7i\u00e7e\u011fi aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir , fakat insanlarda denenmemi\u015ftir. Bununla birlikte, kullan\u0131m\u0131 baz\u0131 testlerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve ADI’li 0.5 mg\/kg’ indirilmi\u015ftir.
\nE124: Ponso 4R : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir.
\nE127: Eritrosin : G\u0131dalarda kullan\u0131lan konsantrasyonlar\u0131nda baz\u0131 yan etkileri vard\u0131r. Birka\u00e7 olayda hiperaktiviteyi y\u00fckseltti\u011fi rapor edilmi\u015ftir, mutajenlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Eritrosin g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlarda \u0131\u015f\u0131\u011fa duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fckselmesine neden olur. Eritrosinin y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131 iyot metabolizmas\u0131yla zarar verir.
\nE128: K\u0131rm\u0131z\u0131 2G : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlara kar\u015f\u0131 intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir. Bununla birlikte , K\u0131rm\u0131z\u0131 2G anemiyi beraberinde getirebilir ve mutajenik olabilir. Sonu\u00e7 olarak, kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve ADI’li d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.
\nE129: Alura K\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir. Kar\u0131\u015f\u0131mlardaki bile\u015fiklerin baz\u0131lar\u0131 mutajenik olabilir; bu nedenle kullan\u0131m\u0131 birka\u00e7 \u00fcr\u00fcnle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Par\u00e7alanma \u00fcr\u00fcnlerinden biri y\u00fcksek konsantrasyonlarda bulundu\u011fu zaman hayvanlarda mesane kanserine sebep olur.
\nE131: Patent Mavi V : G\u0131dalarda kullan\u0131lan konsantrasyonlar\u0131nda nadiren yan etkileri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Seyrek olarak alerjik reaksiyonlar tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r, bunlar renklendiricinin (v\u00fccut) proteinlere ba\u011flanmas\u0131 y\u00fcz\u00fcndendir. Histaminin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131ndan sorumludur
\nE140: Klorofil : Ye\u015fil, suda \u00e7\u00f6z\u00fcnen g\u0131da renklendiricisi. Bilinen yan etkisi yoktur. B\u00fct\u00fcn bitkilerde ve alglerde mevcut olan do\u011fal ye\u015fil renk. Ticari olarak \u0131s\u0131rgan, \u00e7im ve yoncadan ekstrakte edilir.
\nE141: Klorofil Bak\u0131r Kompleksleri : Bilinen yan etkisi yoktur. E141 \u0131s\u0131lt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bak\u0131r serbest kal\u0131r; bununla beraber, bak\u0131r\u0131n bu bile\u015fik i\u00e7indeki bak\u0131r konsantrasyonu toksik seviyelere ula\u015fmaz.
\nE142: Parlak ye\u015fil BS : Bilinen birka\u00e7 yan etkisi vard\u0131r. Baz\u0131 durumlarda alerji ve anemi rapor edilmi\u015ftir.
\nE150 Karamel: Kahverenginden siyaha renklendiriciler. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr ve spesifiktir, bazen ac\u0131 tad\u0131 vard\u0131r. E150c ve E150d i\u00e7in v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden 200 mg\/kg iken E150a ve\/veya E150b i\u00e7in ADI yoktur E150c ve E150d’n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla yan etkileri belirlenmi\u015ftir, fazla miktarlarda yenilmesinden sonra ba\u011f\u0131rsaklarda problemler meydana gelebilir. Kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n kompleks \u00e7e\u015fitleri y\u00fcz\u00fcnden toksikoloji testlerinde hala incelenmektedir.
\nE151: Parlak siyah BN : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r, ve ast\u0131m semptomlar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir. Ba\u011f\u0131rsaklarda, bakteriler taraf\u0131ndan zararl\u0131 bile\u015fenlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir, bu nedenle ADI’li \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck ve kullan\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.
\nE153: Bitkisel karbon : Do\u011fal element, sebzelerin yanmas\u0131 ile \u00fcretilir. Kullan\u0131lan konsantrasyonlarda bilinen yan etkisi yoktur.
\nE154 Kahverengi FK : Azo boyas\u0131 oldu\u011fundan beri, insanlarda salisilatlar intolerans olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, histamini serbest b\u0131rak\u0131r, ve ast\u0131m belirtilerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, \u00e7o\u00e7uklarda hiperaktiviteye dahi yol a\u00e7abilir. Kar\u0131\u015f\u0131mlardaki bile\u015fiklerin baz\u0131lar\u0131 mutajenik olabilir; bu nedenle kullan\u0131m\u0131 birka\u00e7 \u00fcr\u00fcnle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.
\nE160a: Karotenler : G\u0131dalarda kullan\u0131lan konsantrasyonlarda bilinen yan etkisi yoktur.y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131 deride sararmayla sonu\u00e7lan\u0131r. Karoten A vitamini kayna\u011f\u0131 oldu\u011fundan (2 k\u0131s\u0131m karoten 1 k\u0131s\u0131m vitamin A’ya e\u015fittir), y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131 vitamin A toksititesi belirtilerine yol a\u00e7ar. Do\u011fal renk \u00e7e\u015fitli bitkilerden izole edilir; bununla birlikte, ticari olarak havu\u00e7tan elde edilir. E160a (i) sentetik olarak \u00fcretilir. Karotenler, kimyasal olarak benzer seriler i\u00e7eren izomerlerden olu\u015fur. Ger\u00e7ek yap\u0131s\u0131 bitki t\u00fcrleri aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnen, ekstraksiyonda kullan\u0131lan \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fcye ba\u011fl\u0131 olarak sar\u0131dan turuncuya kadar renkleri bulunan g\u0131da renklendiricisidir.
\nE160b: Annatto, Biksin, Norbiksin : Annatto allerjilere ve egzamaya neden olabilir. Kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7erisindeki maddelerden hangisinin yan etkiye neden oldu\u011fu her zaman bilinememektedir
\nE160e: \u00df-Apo-8′-karotenal : G\u0131dalarda kullan\u0131lan konsantrasyonlarda bilinen yan etkisi yoktur. Y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131 deri renginin sararmas\u0131yla sonu\u00e7lanabilir. A vitamini kayna\u011f\u0131 olarak E160e, y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131nda vitamin A toksikasyonu belirtilerine neden olabilir.Yaln\u0131z ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fclebilen, koyu k\u0131rm\u0131s\u0131 g\u0131da boyas\u0131d\u0131r.
\nE161a Flavoksantin : Sar\u0131 g\u0131da boyas\u0131. Suda bir miktar \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Yan etkisi bilinmemektedir. Nadiren kullan\u0131l\u0131r. Yaln\u0131z \u015fekerlemede kullan\u0131l\u0131r.
\nE161b Lutein: Nadiren kullan\u0131l\u0131r. Yaln\u0131z \u00e7orbalarda ve alkoll\u00fc i\u00e7eceklerde kullan\u0131l\u0131r. Yan etkisi bilinmemektedir.
\nE161c Kriptoksantin : Yan etkisi bilinmemektedir. Bir miktar vitamin A aktivitesine sahiptir. Nadiren kullan\u0131l\u0131r. Yaln\u0131z \u015fekerlemede kullan\u0131l\u0131r.
\nE161g Kantaksantin : Geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131l\u0131r , ayn\u0131 zamanda bronzla\u015fma hap\u0131nda da kullan\u0131l\u0131r. Bitkilerde ve ku\u015flarda bulunan do\u011fal renklendiricidir. Ticari olarak mantarlardan veya filamingo t\u00fcy\u00fcnden haz\u0131rlan\u0131r. Bununla beraber, temelde karotenden sentetik olarak \u00fcretilir. G\u0131dalarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yan etkisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bronzla\u015fma hap\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6z problemleri yayg\u0131n yan etkisidir.
\nE163 Antosiyan(in)ler : Antosiyaninler ve antosyanidinler do\u011fal renklendiricilerin geni\u015f bir grubudur. Bu renklendirici meyvelerde, \u00e7i\u00e7eklerde, dutlarda, antosiyaninler ve antosyanidinlerin kombinasyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Antosiyaninler her zaman karbonhidrat molek\u00fcl\u00fc i\u00e7erir, bunun yan\u0131nda antosyanidinler de bu molek\u00fcllerden \u00e7ok az bulunur. Bireysel bile\u015fenler farkl\u0131 t\u00fcrlerden ekstrakte edilir. E163(i)-(iii) kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131l\u0131r , fakat nadiren renk karars\u0131zd\u0131r. S\u0131cakl\u0131k, \u0131\u015f\u0131k ve pH rengi etkileyebilir. Yan etkisi bilinmemektedir.
\nE170 Kalsiyum karbonat : Yan etkisi bilinmemektedir. Do\u011fal metal. Geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131l\u0131r.
\nE171 Titanyum dioksit : Y\u00fczey kaplamak i\u00e7in beyaz renk; \u00fcr\u00fcnde katmanlar\u0131 ay\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; di\u015f macununda beyazlat\u0131c\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. Yan etkisi bilinmemektedir.
\nE172 Demir oksitler : Yan etkisi bilinmemektedir. Do\u011fal mineraller, fakat ticari olarak demir tozundan yap\u0131l\u0131r. Sadece y\u00fczey kaplamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.
\n181 Tanenler : \u0130\u00e7ecekler ve \u015fekerlemelerde kullan\u0131l\u0131r. Katk\u0131 maddesi olarak (\u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131l\u0131r) yan etkisi bilinmemektedir. Y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131 mide problemlerine yada arterlerde daralmaya neden olabilir. Sar\u0131-beyaz renkte, fakat temel olarak lezzet i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; \u00f6rne\u011fin, tereya\u011f\u0131 yada f\u0131nd\u0131k lezzetinde.<\/p>\n
Renk Katk\u0131 Maddesi Nedir?<\/span><\/strong> G\u0131dalarda neden renk maddeleri kullan\u0131lmaktad\u0131r?<\/span><\/strong> Sudan boyalar\u0131 nedir?<\/strong><\/span> E100 (ii): Turmerik : (Curcuma long), \u00f6nemli bir baharat \u00e7e\u015fidi ve boya maddesi olup yakla\u015f\u0131k 2000 y\u0131ldan beri kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcney ve g\u00fcney-do\u011fu Asya’ya \u00f6zg\u00fc bir baharatt\u0131r ve bir\u00e7ok yeme\u011fin \u00f6zellikle k\u00f6ri yeme\u011finin, yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. K\u00f6ri yeme\u011finde sar\u0131 renk olu\u015fmas\u0131n\u0131n sebebi, turmerikten kaynaklanmaktad\u0131r. Sar\u0131 renk pigmentleri, bitkinin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesiyle elde edilir. Renk pigmenti genellikle kurkuminden olu\u015fur … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,15],"tags":[959,960],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3163"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3163"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3163\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nTeknik olarak renk katk\u0131 maddesi bir g\u0131daya, ilaca, kozmetik \u00fcr\u00fcnlere veya insan v\u00fccuduna uyguland\u0131\u011f\u0131 veya ilave edildi\u011fi zaman renk a\u00e7\u0131\u011fa veren boya, pigment veya maddelere denir.
\nABD`de kullan\u0131lan t\u00fcm renk katk\u0131 maddelerinin ayarlanmas\u0131ndan FDA sorumludur. G\u0131dalarda kullan\u0131lmas\u0131na m\u00fcsaade edilen t\u00fcm renk katk\u0131 maddeleri “belgelenebilir” veya “belgelenmekten muaf” olmak \u00fczere s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Belgelendirilebilen renk katk\u0131 maddeleri sentetiktir ve her grup imalat\u00e7\u0131 ve FDA taraf\u0131ndan test edilir.
\nG\u0131dalarda kullan\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nceki bu onaylanma s\u00fcrecinde renk katk\u0131 maddesinin g\u00fcvenilirli\u011fi (sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan), kalitesi, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kontrol edilir. Amerikada belgelenmi\u015f 9 adet renk katk\u0131 maddesi vard\u0131r.
\nBir \u00f6rnek FD&C Yellow No.6`d\u0131r ve bu tah\u0131llarda, f\u0131r\u0131n g\u0131dalar\u0131nda, aperatif yiyeceklerde vs kullan\u0131l\u0131r. Belgelenmekten muaf olan renk katk\u0131 maddeleri sebzeler, mineraller veya hayvanlar ve tabii t\u00fcrevlerin sentetik kopyalar\u0131 gibi tabii kaynaklardan elde edilirler.
\nMesela karamel rengi ticari olarak \u015feker ve di\u011fer karbonhidratlar\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131yla s\u0131k\u0131 kontrol edilmi\u015f \u015fartlarda elde edilir ve soslar, sal\u00e7alar, f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ve di\u011fer g\u0131dalarda kullan\u0131l\u0131r.
\nRenk katk\u0131 maddesinin belgelendirilebilir veya belgelendirmeden muaf olmas\u0131n\u0131n genel anlamda onun g\u00fcvenilirli\u011fi ile bir ilgisi yoktur.
\nHer iki tip renk katk\u0131 maddesi de g\u0131dalarda kullan\u0131m\u0131na izin verilmeden \u00f6nce ayn\u0131 standart s\u0131k\u0131 prosed\u00fcre maruz b\u0131rak\u0131l\u0131r. Belgelendirilebilen renk katk\u0131 maddeleri di\u011ferlerine g\u00f6re daha yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n renklendirme kabiliyetleri di\u011ferlerine g\u00f6re daha iyidir.
\nBu \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 da ayn\u0131 etkiyi g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n g\u0131dalar\u0131n i\u00e7erisindeki miktarlar\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u0130lave olarak belgelendirilebilen bu renk katk\u0131 maddeleri daha kararl\u0131, tek d\u00fcze renk sa\u011flamada daha iyi ve farkl\u0131 renk ve tonlar\u0131 olu\u015ftururken de daha kolay kar\u0131\u015fabilmektedir. Belgelendirilebilen renk katk\u0131 maddeleri genel olarak g\u0131dalara istenmeyen bir tat vermezler. Ancak \u015feker pancar\u0131 ve yabanmersini gibi g\u0131dalardan elde edilen katk\u0131 maddeleri istenmeyen etkilere neden olabilirler.
\nFDA taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f dokuz adet belgelendirilen renk katk\u0131 maddesinden sekizi g\u0131da \u00fcretiminde kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u0131dalarda kullan\u0131lmas\u0131na m\u00fcsaade edilen maksimum miktarlarda ayr\u0131ca belirlenmi\u015ftir. \u00c7ok a\u015f\u0131r\u0131 renk katk\u0131 maddeleri kullan\u0131lmas\u0131 hem g\u0131dalar\u0131n \u00e7ekicili\u011fini kaybettirmekte hem de maliyetini art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nRenk, yemek yerken zevk almamam\u0131z\u0131 sa\u011flayan ve g\u0131dan\u0131n \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biridir. G\u0131dalara renk maddelerinin kat\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenleri \u015funlard\u0131r:
\nI\u015f\u0131\u011fa, havaya, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131ca\u011fa, neme ve depolama ko\u015fullar\u0131na maruz kalmas\u0131ndan dolay\u0131 renk kayb\u0131n\u0131 dengelemek amac\u0131yla.
\nG\u0131da hammaddesindeki do\u011fal veya mevsimsel de\u011fi\u015fiklikleri veya t\u00fcketici beklentilerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in i\u015fleme ve depolaman\u0131n etkilerini telafi etmek amac\u0131yla (k\u00f6t\u00fc kalitesini maskeleme veya gizleme amac\u0131yla renklerin kullan\u0131m\u0131 kabul edilemez).
\nG\u0131dan\u0131n do\u011fal rengini geli\u015ftirmek amac\u0131yla, fakat olmas\u0131 gerekenden daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz d\u00fczeyler genellikle verilen g\u0131dayla alakal\u0131d\u0131r.
\nG\u0131da renkleri nas\u0131l tan\u0131mlan\u0131r?
\nBir g\u0131da rengi, g\u0131da katk\u0131 maddesidir ve \u00f6ncelikle g\u0131daya renk katmada veya g\u0131dan\u0131n renginin geri kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131 kapsamaktad\u0131r:
\nHerhangi bir do\u011fal g\u0131da bile\u015feni ve normalde g\u0131da olarak t\u00fcketilmeyen ve g\u0131da bile\u015feni olarak kullan\u0131lmayan herhangi bir do\u011fal kaynak, \u00f6rne\u011fin tohum,meyve ve sebzelerden izole edilmi\u015f renkler.
\nKimyasal sentez veya biyosentez ile \u00fcretilmi\u015f do\u011fala \u00f6zde\u015f \u00fcr\u00fcnler.
\nTartrazin gibi insan yap\u0131m\u0131 sentetik \u00fcr\u00fcnler.
\nG\u0131dalarda do\u011fal g\u0131da renkleri kullan\u0131m\u0131 gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. Bunlar genellikle meyve veya sebzelerden (pancar ve havu\u00e7 suyu gibi) veya tohum ve baharatlardan (paprika ve safran gibi) elde edilen pigmentlerdir.
\nAB’de g\u0131da renkleri nas\u0131l d\u00fczenlenmi\u015ftir?<\/strong><\/span>
\nAvrupa Parlamento ve Konsey Direktifi 94\/36\/EC g\u0131da maddelerinde renklerin kullan\u0131m\u0131 ve Komisyon Direktifi 95\/45\/EC, Avrupa Birli\u011findeki (AB) g\u0131da maddelerinde kullan\u0131lan renklerin spesifik safl\u0131k kriterinin esas d\u00fczenlemeleridir. Bu d\u00fczenlemeler \u00e7e\u015fitli \u00dcye \u00dclkelerde uygulanmaktad\u0131r ve esas provizyonlar izinli renkleri liste halinde belirleyerek spesifik safl\u0131k kriterini tatmin eder. Do\u011fal veya sentetik olsa da b\u00fct\u00fcn renk katk\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, kesinlikle test edilir ve periyodik olarak tekrar tayin edilir. AB d\u00fczeyinde, b\u00fct\u00fcn renk katk\u0131lar\u0131 Bilimsel G\u0131da Komitesi (SCF) taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilir ve onaylan\u0131r. Bu komite AB taraf\u0131ndan b\u00fct\u00fcn \u00dcye \u00dclkelerden atanan bir grup bilimsel uzmand\u0131r. G\u0131da renk katk\u0131s\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde SCF, Kabul Edilebilir G\u00fcnl\u00fck Al\u0131m Miktar\u0131 (ADI) tahsis eder. Bu de\u011fer, spesifik rengin hayat boyu her g\u00fcn emniyetle t\u00fcketilmesi i\u00e7in komite taraf\u0131ndan hesaplan\u0131r. G\u0131da renkleri sadece verilen E numaras\u0131 ile de\u011ferlendirilir ve bu Avrupa g\u00fcvenlik onay\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ve de izinli g\u0131da renkleri i\u00e7in AB’deki \u00e7e\u015fitli dillere kar\u015f\u0131 kolay ve kullan\u0131\u015fl\u0131 bir etiketleme y\u00f6ntemidir. G\u0131da renklerinin spesifik isimleri veya E numaralar\u0131yla g\u0131da bile\u015fenleri etiketinde bulunmas\u0131, t\u00fcketicilerin bilin\u00e7li se\u00e7im yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nG\u0131da boyalar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkiler mi ? Etkiliyorsa hangi renklendiricilerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131 ?
\nG\u0131dalarda kullan\u0131lan renk \u00f6zellikle yediklerimize keyif katt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. Renkler baz\u0131 g\u0131dalar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc daha belirgin k\u0131l\u0131p m\u00fc\u015fteri be\u011fenisine sunulur. Katk\u0131 boyalar\u0131 iki gruba ayr\u0131l\u0131r: sebze, mineral veya hayvanlar gibi do\u011fal kaynaklardan elde edilen pigmentler ve do\u011fada bulunmay\u0131p sentetik olarak elde ettiklerimiz.
\nRenklendiricilerin \u00f6zellikleri ve safl\u0131klar\u0131 baz\u0131 yasal kriterlere uygun olmal\u0131d\u0131r. Zaten b\u00fct\u00fcn katk\u0131 maddeleri g\u00fcvenlilik i\u00e7in g\u00f6zden ge\u00e7irilmekte, g\u0131dalara kat\u0131lacak maddelerin hepsi kullan\u0131lmadan \u00f6nce eklenecek miktar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011finden emin olmak i\u00e7in testten ge\u00e7irilmektedir.
\nFakat son y\u0131llardaki baz\u0131 teoriler g\u0131da boyalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 etkiledi\u011fini iddia etmekte, \u015fu an i\u00e7in g\u0131da katk\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklarda hiperaktivite veya \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na dair herhangi
\nbir kan\u0131t yoktur. Fakat E102 (tartrazine) \u00e7ok az insanda ka\u015f\u0131ma iste\u011fine veya kurde\u015fene sebep olabilmektedir. Tartrazine g\u0131dalarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman etikete yaz\u0131lmaktad\u0131r. Buda tartrazine duyarl\u0131 ki\u015filerin bu g\u0131dalar\u0131 t\u00fcketiminden ka\u00e7\u0131nmas\u0131na olanak sa\u011flamaktad\u0131r. Bu renklendirici \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcnl\u00fck beslenmelerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nSudan boyalar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 boyalar olup \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fcleri, ya\u011flar\u0131, balmumlar\u0131n\u0131, petrol\u00fc, ayakkab\u0131 ve zemin cilalar\u0131n\u0131 renklendirmek ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Sudan boyalar\u0131, 2003 y\u0131l\u0131ndan 2005 y\u0131l\u0131na kadar, Hindistan’dan Avrupa’ya ithal edilen k\u0131rm\u0131z\u0131 biber (Chilli) tozunda ve son zamanlarda da Birle\u015fik Krall\u0131kta, Hindistan’dan ithali ger\u00e7ekle\u015ftirilen palmiye ya\u011f\u0131nda bulunmu\u015ftur. Ayn\u0131 zamanda bu boyalar, bahsi ge\u00e7en k\u0131rm\u0131z\u0131 biber tozu i\u00e7eren bir\u00e7ok g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcnde bulunmu\u015ftur. Sudan boyalar\u0131n\u0131n, g\u0131dalarda kullan\u0131lmas\u0131na Avrupa Birli\u011fi’nde izin verilmemektedir.
\nSudan k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 I, kimyasal bir boyad\u0131r ve g\u0131da i\u00e7erisinde kullan\u0131m\u0131na izin yoktur. Uluslar aras\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rma Merkezi taraf\u0131ndan kanserojen bir madde olarak tasnif edilmi\u015ftir. G\u0131da i\u00e7erisinde do\u011fal halde bulunmaz.
\nSudan IV’ \u00fcn yine genotoksik kanserojen bir boya oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ve hangi seviyede ne ama\u00e7la olursa olsun Avrupa Birli\u011fi’nde g\u0131da maddeleri i\u00e7erisinde kullan\u0131m\u0131na izin yoktur.
\nHerhangi bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn Sudan I, Sudan II, Sudan III ve Sudan IV gibi boyalar\u0131 i\u00e7erip i\u00e7ermedi\u011fini te\u015fhis etmek amac\u0131yla ara\u015ft\u0131rmalar devam etmektedir.
\nTemmuz 2003’den bu yana Avrupa Birli\u011fi \u00dcye Devletlerine gelen kurutulmu\u015f ve ezilmi\u015f veya \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f k\u0131rm\u0131z\u0131 biber ve k\u00f6ri (curry) kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, test edildiklerini ve Sudan I i\u00e7ermediklerini g\u00f6steren bir sertifika ile desteklenmek zorundad\u0131r. Sertifikas\u0131 olmadan g\u00f6nderilen herhangi bir mal numune ve analiz i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmak durumundad\u0131r.
\nHem yerel otoriteler hem de limanlarda rasgele bir numune al\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmesi gerekir. Avrupa Birli\u011fi ve yerel otoriteler, bir y\u0131l i\u00e7erisinde ithal edilen k\u0131rm\u0131z\u0131 biber \u00fcr\u00fcnlerinin 1000’den fazlas\u0131n\u0131 rasgele numune al\u0131m\u0131 g\u00f6zeterek alm\u0131\u015ft\u0131r. I den IV e kadar Sudan boyalar\u0131 i\u00e7eren mallar\u0131n hepsi yok edilmelidir. E\u011fer g\u00f6nderilen mal birden fazla par\u00e7a ise, her bir par\u00e7an\u0131n kendine ait sertifikas\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"