{"id":3035,"date":"2011-11-05T21:20:49","date_gmt":"2011-11-05T19:20:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=3035"},"modified":"2011-11-05T21:20:49","modified_gmt":"2011-11-05T19:20:49","slug":"sanat-ve-zanaat-cesitleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/sanat-ve-zanaat-cesitleri.html","title":{"rendered":"Sanat ve Zanaat \u00c7e\u015fitleri"},"content":{"rendered":"<p>Sanat ile zanaat ayn\u0131 kelimeden t\u00fcremi\u015f olsa da farkl\u0131 anlamlar i\u00e7in kullan\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen, somut olarak birbirine yak\u0131n g\u00f6r\u00fcnmelerinden dolay\u0131 zaman zaman kavram karma\u015fas\u0131 ya\u015fanmakta ve ayn\u0131 \u015feyler i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Avrupa da 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar seramik\u00e7ilikten oymac\u0131l\u0131\u011fa ve dokumac\u0131l\u0131\u011fa her t\u00fcrl\u00fc el i\u015f\u00e7ili\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lan zanaat s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc R\u00f6nesans ile birlikte farkl\u0131 bir boyut kazand\u0131. Bu d\u00f6neme kadar g\u00fczel sanatlar d\u0131\u015f\u0131nda kalan t\u00fcm becerilere tek bir kategori alt\u0131nda &#8220;zanaat&#8221; deniyor, ikinci derecede \u00f6nem veriliyordu.<br \/>\nBu anlay\u0131\u015ftan dolay\u0131 da, bug\u00fcn sanat olarak kabul edilen, \u00f6rne\u011fin maden i\u015fleri, ah\u015fap oymac\u0131l\u0131k gibi sanatlar dikkate de\u011fer nitelikte g\u00f6r\u00fclm\u00fcyorlard\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de de durum Avrupa\u2019dan farkl\u0131 de\u011fildi. T\u00fcrkiye de sanat &#8211; zanaat ay\u0131r\u0131m\u0131, ancak 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, bat\u0131l\u0131 anlamda g\u00fczel sanatlar kavram\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k \u00e7a\u011fda\u015f sanat anlay\u0131\u015f\u0131, estetik \u00f6zelli\u011fi olan her t\u00fcr \u00fcretimi; end\u00fcstri tasar\u0131m\u0131, mimarl\u0131k, hal\u0131c\u0131l\u0131k, seramik, oymac\u0131l\u0131k vs. \u00e7ok say\u0131da el beceri ve tasar\u0131mlar\u0131n\u0131 sanat kapsam\u0131 i\u00e7inde ele almaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sanat:<\/strong> Estetik, beceri ve yetene\u011fi hayal g\u00fcc\u00fc ile harmanlay\u0131p ortaya bir eser koymak i\u00e7in \u00e7aba harcamak; bu \u00e7abay\u0131 notaya, tuvale, ta\u015fa, ka\u011f\u0131da vs. aktar\u0131p sonu\u00e7ta bir eser v\u00fccuda getirmektir.<br \/>\n<strong>Zanaat ise<\/strong> kelime olarak ayn\u0131 anlama gelmekle birlikte (dilimizde farkl\u0131 bir s\u00f6zc\u00fck \u00fcretilmedi\u011fi i\u00e7in), el becerisi ile herhangi bir \u015feyi in\u015fa veya tamir etmek i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. E\u011fitim\u2019le oldu\u011fu gibi usta\/\u00e7\u0131rak ili\u015fkisi ile de \u00f6\u011frenilir zanaat. Sanat\u0131 and\u0131ran estetik unsurlar olsa da, sanatta oldu\u011fu gibi \u00f6zel bir kabiliyet, yeni duygular, de\u011fi\u015fik tat ve zevkler ve farkl\u0131 ufuk derinlikleri ortaya koymay\u0131 gerektirmez.<\/p>\n<p><strong>Sanat ve Zanaat \u00c7e\u015fitleri<\/strong><\/p>\n<p>* Pratik sanatlar (zanaat):<br \/>\nA\u015f\u00e7\u0131l\u0131k, duvarc\u0131l\u0131k, marangozluk, dokumac\u0131l\u0131k gibi g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za girmi\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131k ve ustal\u0131k isteyen meslekler bu b\u00f6l\u00fcme girer. Halk aras\u0131nda bu i\u015flere a\u015f\u00e7\u0131l\u0131k sanat\u0131, duvarc\u0131l\u0131k sanat\u0131, marangozluk sanat\u0131 denilmektedir. Burada sanat deyimi, o i\u015fin bilgi ve ustal\u0131k isteyen y\u00f6n\u00fcne g\u00f6re kullan\u0131l\u0131r. Asl\u0131nda elle ya da aletle yap\u0131lan bu t\u00fcr i\u015flere zanaat, bu i\u015fleri yapanlara da zanaatkar denir.<br \/>\nTahtadan bir sand\u0131k yapmak, pratik bir sanat olan marangozluktur. Yap\u0131lan bu sand\u0131\u011f\u0131 oyarak s\u00fcslemek i\u015fi bir sanatt\u0131r.<\/p>\n<p>* G\u00fczel sanatlar:<br \/>\nDuygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi \u00e7izgi, boya, hacim ya da ses gibi anlat\u0131m ara\u00e7lar\u0131yla ba\u015fkalar\u0131na hissettiren sanatlard\u0131r. G\u00f6ze g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmek, kula\u011fa ho\u015f sesler duyurmak, ruhta heyecan yaratmak g\u00fczel sanatlar\u0131n amac\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fczel sanatlar duygular\u0131n etkilemesi bak\u0131m\u0131ndan iki b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\n* \u0130\u015fitsel sanatlar (fonetik sanatlar):<br \/>\nSes ve s\u00f6zle i\u015fitme duygumuza seslenen bu sanatlar duygusald\u0131r.<br \/>\nEdebiyat:<br \/>\nKelimelerle yap\u0131lan bir g\u00fczel sanatt\u0131r. D\u00fcz yaz\u0131lar (hikaye, roman..vs.) ve \u015fiir bu b\u00f6l\u00fcme girer.<br \/>\nM\u00fczik:<br \/>\nSesleri melodi haline getirme sanat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>* G\u00f6rsel sanatlar (plastik sanatlar):<br \/>\n\u00c7izgi, boya ve hacim veren maddelerle g\u00f6z duyumuzu alg\u0131layan bu sanatlar ise \u015fekilcidir.<br \/>\nHeykel:<br \/>\nDo\u011fada var olan ya da hayalde canland\u0131r\u0131lan varl\u0131klar\u0131 \u00e7amur, tahta, ta\u015f, maden gibi maddeler kullanarak \u015fekillendirme sanat\u0131d\u0131r.<br \/>\nMimari:<br \/>\nKonut, tap\u0131nak, an\u0131t gibi yap\u0131tlar\u0131, g\u00fczellik duygusunu kar\u015f\u0131layacak bi\u00e7imde yap\u0131land\u0131rma sanat\u0131d\u0131r.<br \/>\nResim:<br \/>\nResim; \u00e7izerek, kaz\u0131yarak yap\u0131lan ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren, duyguland\u0131ran \u015fekiller toplulu\u011fudur.<br \/>\nTiyatro, bale ve opera: Sessel ve g\u00f6rsel sanatlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fmu\u015ftur.<br \/>\nFoto\u011fraf, sinema:<br \/>\nBunlar da g\u00f6rsel sanatlar\u0131n bir dal\u0131d\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sanat ile zanaat ayn\u0131 kelimeden t\u00fcremi\u015f olsa da farkl\u0131 anlamlar i\u00e7in kullan\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen, somut olarak birbirine yak\u0131n g\u00f6r\u00fcnmelerinden dolay\u0131 zaman zaman kavram karma\u015fas\u0131 ya\u015fanmakta ve ayn\u0131 \u015feyler i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Avrupa da 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar seramik\u00e7ilikten oymac\u0131l\u0131\u011fa ve dokumac\u0131l\u0131\u011fa her t\u00fcrl\u00fc el i\u015f\u00e7ili\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lan zanaat s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc R\u00f6nesans ile birlikte farkl\u0131 bir boyut kazand\u0131. &#8230; <a title=\"Sanat ve Zanaat \u00c7e\u015fitleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/sanat-ve-zanaat-cesitleri.html\" aria-label=\"More on Sanat ve Zanaat \u00c7e\u015fitleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,7],"tags":[685,686],"class_list":["post-3035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cografya","category-dn","tag-sanat","tag-zanaat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}