{"id":2184,"date":"2010-11-01T21:18:07","date_gmt":"2010-11-01T19:18:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=2184"},"modified":"2021-11-26T23:09:20","modified_gmt":"2021-11-26T20:09:20","slug":"birinci-donem-tanzimat-edebiyati-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/birinci-donem-tanzimat-edebiyati-ozellikleri.html","title":{"rendered":"Birinci D\u00f6nem Tanzimat Edebiyat\u0131 \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: times new roman,times;\"><strong>TANZ\u0130MAT EDEB\u0130YATI<br \/>\n<\/strong>* Tanzimat Ferman\u0131n\u0131n ilan\u0131ndan sonra bu edebiyat\u0131n tohumlar\u0131 serpilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Bat\u0131l\u0131 tarzda ilk eserler bu d\u00f6nemde verilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Hak, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, vatan kelimeleri bu d\u00f6nemde ilk defa kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Tanzimat edebiyat\u0131 kendi aras\u0131nda ikiye ayr\u0131l\u0131r.(Birinci-ikinci d\u00f6nem)<br \/>\n* Yaz\u0131 dilini halk\u0131n anlayaca\u011f\u0131 dile yak\u0131nla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\n* Tiyatroyu halk\u0131 ayd\u0131nlatma arac\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<br \/>\n* Toplumcu bir \u00e7izgi tutmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\n* Divan edebiyat\u0131ndaki &#8220;b\u00f6l\u00fcm g\u00fczelli\u011fine&#8221; kar\u015f\u0131n &#8220;konu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, g\u00fczelli\u011fine&#8221; \u00f6nem vermi\u015flerdir.<br \/>\n* Tanzimat birinci d\u00f6nem sanat\u00e7\u0131lar\u0131(\u015einasi, Nam\u0131k Kemal, Ziya Pa\u015fa, Ahmet Mithat Efendi) ikinci d\u00f6nem sanat\u00e7\u0131lar\u0131na g\u00f6re daha halk\u00e7\u0131 olmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><strong>B\u0130R\u0130NC\u0130 D\u00d6NEM TANZ\u0130MAT EDEB\u0130YATI (1860-1876)<br \/>\n<\/strong>* Divan edebiyat\u0131n\u0131 ele\u015ftirmelerine ra\u011fmen onun etkisinden kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\n* Vatan millet, hak adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi kavramlar ilk defa bu d\u00f6nemde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Bat\u0131l\u0131 anlamda ilk esereler bu d\u00f6nemde verilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Toplumu bilin\u00e7lendirmek i\u00e7in edebiyat\u0131 bir ara\u00e7 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<br \/>\n* Dilin sadele\u015fmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fler ancak pek ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015flard\u0131r bu konuda.<br \/>\n* Roman, modern hik\u00e2ye, tiyatro, gazete, ele\u015ftiri, an\u0131 bu d\u00f6nemde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Bu d\u00f6nemin sanat\u00e7\u0131lar\u0131 ayn\u0131 zamanda devlet adam\u0131 s\u0131fat\u0131 da ta\u015f\u0131yorlard\u0131.<br \/>\n* Klasizim (\u015einasi, Ahmet Vefik Pa\u015fa) romantizm (Nam\u0131k Kemal, Ahmet Mithat) den etkilenmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Not: Sanat\u00e7\u0131larla ilgili daha detayl\u0131 bilgilere sanat\u00e7\u0131 ismi \u00fczerinden ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>B\u0130R\u0130NC\u0130 D\u00d6NEM TANZ\u0130MAT EDEB\u0130YATI SANAT\u00c7ILARI<br \/>\n\u015e\u0130NAS\u0130 (1826-1871)<br \/>\n<\/strong>* Edebiyat\u0131m\u0131za bir\u00e7ok yenili\u011fin yerle\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* As\u0131l ad\u0131 \u0130brahim&#8217;dir.<br \/>\n* \u0130lklerin yazar\u0131d\u0131r: \u0130lk tiyatro, ilk \u015fiir \u00e7evirisi, Bat\u0131l\u0131 anlamda ilk fabl, ilk \u00f6zel gazete, ilk makale, ilk noktalama i\u015faretini kullanan ki\u015fidir.<br \/>\n* Halk i\u00e7in sanat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015ftir.<br \/>\n* \u0130lk tiyatro eserimizi: \u015eA\u0130R EVLENMES\u0130 ni yazd\u0131.<br \/>\n* \u0130lk makaleyi yazd\u0131: TERC\u00dcMAN-I AHVAL MUKADD\u0130MES\u0130<br \/>\n* \u0130lk \u00f6zel gazetesi \u00e7\u0131kard\u0131: TERC\u00dcMAN- I AHVAL<br \/>\n* Eserleri: Durub u Emsal\u0131 Osmaniyye (Osmanl\u0131 Atas\u00f6zleri Kitab\u0131)<br \/>\nTerc\u00fcme i Manzume (\u00c7eviriler)<br \/>\nM\u00fcntehabat -\u0131 E\u015far(\u015fiirleri)<br \/>\nDivan-\u0131 \u015einasi<br \/>\nTasvir i Efk\u00e2r<\/p>\n<p><strong>NAMIK KEMAL (1840-1888)<br \/>\n<\/strong>* Vatan \u015fairimizdir.<br \/>\n* Toplumcu bir sanat \u00e7izgisindedir.<br \/>\n* Vatan, millet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kelimelerini edebiyatta ilk kullanan ki\u015fidir.<br \/>\n* Tiyatrolar\u0131 olduk\u00e7a ses getirmi\u015ftir. Tiyatroyu bir e\u011flence ve halk\u0131 bilin\u00e7lendirme arac\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br \/>\n* Romantizmin etkisindedir.<br \/>\n* Eserleri: ilk tarihi roman\u0131m\u0131z; CEZM\u0130<br \/>\n\u0130lk edebi roman\u0131m\u0131z ;\u0130NT\u0130BAH<br \/>\nTiyatrolar\u0131 : Vatan yahut Silistre, Zavall\u0131 \u00c7ocuk, G\u00fclnihal, Kara Bela,Celalettin Harzerm\u015fah<br \/>\nEle\u015ftiri eserleri: Renan M\u00fcdafenamesi, Tahrib-i Harabat (Ziya Pa\u015fa&#8217;ya kar\u015f\u0131)<br \/>\n\u0130rfan Pa\u015fa&#8217;ya Mektup, Takip<br \/>\nDi\u011fer eserleri: Kanije, Silistre Muhasaras\u0131, Osmanl\u0131 Tarihi, B\u00fcy\u00fck \u0130slam Tarihi, Evrak-\u0131 Peri\u015fan<\/p>\n<p><strong>Z\u0130YA PA\u015eA (1825-1880)<br \/>\n<\/strong>* \u0130lk edebiyat tarihi tasla\u011f\u0131 say\u0131lan &#8220;Harabat&#8221;eserini yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Halk \u015fiirinin ve dilinin ger\u00e7ek edebiyat\u0131m\u0131z oldu\u011funu belirten &#8220;\u015eiir ve \u0130n\u015fa&#8221;adl\u0131 makalesini yazmas\u0131na ra\u011fmen kendisi b\u00f6yle davranmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Bi\u00e7imce eski i\u00e7erik\u00e7e yeni olmaya gayret g\u00f6stermi\u015ftir.<br \/>\n* Terkib-i bent, terci i bent&#8217;leri me\u015fhurdur.<br \/>\n* Bir \u00e7ok dizesi halk aras\u0131nda atas\u00f6z\u00fc gibi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Eserleri: Zafername, Harabat, E\u015f&#8217;ar-\u0131 Ziya, Defter-i Amal, Terkib-i Bent, Terci-i Bent<\/p>\n<p><strong>AHMET M\u0130THAT EFEND\u0130 (1844-1912)<br \/>\n<\/strong>* Halk i\u00e7in roman gelene\u011fini benimsemi\u015ftir.<br \/>\n* Halk\u0131n anlayaca\u011f\u0131 bir dilde ve onlar\u0131 ilgilendiren konularda eserler vermi\u015ftir.<br \/>\n* \u0130lk hik\u00e2ye \u00f6rneklerimizden biri say\u0131lan :&#8221;Letaif-i Rivayet&#8221;i yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Romantizmden etkilenmi\u015ftir.<br \/>\n* En \u00fcretken yazar\u0131m\u0131z odur. &#8220;Yaz\u0131 makinesi&#8221; olarak da bilinir. 36&#8217;s\u0131 roman olmak \u00fczere 200&#8217;e yak\u0131n eseri vard\u0131r.<br \/>\n* Eserlerinden baz\u0131lar\u0131: Hasan Mellah, H\u00fcseyin Fellah, Felatun Bey ve Rak\u0131m Efendi, Yer Y\u00fcz\u00fcnde Bir Melek, Hen\u00fcz On Yedi Ya\u015f\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u015eEMSETT\u0130N SAM\u0130 ( 1850-1904 )<br \/>\n<\/strong>* Devrinin en b\u00fcy\u00fck dil bilgini say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* \u0130lk roman\u0131m\u0131z olan: Taa\u015f\u015fuk-u Talat ve Fitnat adl\u0131 eseri yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* Kamus u T\u00fcrk\u00ee adl\u0131 s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc yazm\u0131\u015f.<br \/>\n* Kamus u Fransevi ve Kamus-\u0131 Alam&#8217;\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>AHMET VEF\u0130K PA\u015eA (1829-1892)<br \/>\n<\/strong>* Tiyatromuzun en b\u00fcy\u00fck kilometre ta\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r.<br \/>\n* Bursa&#8217;da kendi ad\u0131yla tiyatro kurmu\u015ftur.<br \/>\n* Halk\u0131n tiyatroyu sevmesi i\u00e7in \u00f6zellikle Moliere&#8217;den \u00e7eviriler yapm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n* \u0130nfiali A\u015fk, Dudu Ku\u015flar, Zor Nik\u00e2h, Zoraki Tabip, Kad\u0131nlar Mektebi ,\u015eecere-i T\u00fcrk eserlerinden baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<span class=\"zem-script more-related pretty-attribution\"><br \/>\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TANZ\u0130MAT EDEB\u0130YATI * Tanzimat Ferman\u0131n\u0131n ilan\u0131ndan sonra bu edebiyat\u0131n tohumlar\u0131 serpilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. * Bat\u0131l\u0131 tarzda ilk eserler bu d\u00f6nemde verilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. * Hak, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, vatan kelimeleri bu d\u00f6nemde ilk defa kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. * Tanzimat edebiyat\u0131 kendi aras\u0131nda ikiye ayr\u0131l\u0131r.(Birinci-ikinci d\u00f6nem) * Yaz\u0131 dilini halk\u0131n anlayaca\u011f\u0131 dile yak\u0131nla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. * Tiyatroyu halk\u0131 ayd\u0131nlatma arac\u0131 olarak &#8230; <a title=\"Birinci D\u00f6nem Tanzimat Edebiyat\u0131 \u00d6zellikleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/birinci-donem-tanzimat-edebiyati-ozellikleri.html\" aria-label=\"More on Birinci D\u00f6nem Tanzimat Edebiyat\u0131 \u00d6zellikleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,224],"tags":[],"class_list":["post-2184","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-edebiyat-dil-anlatim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}