{"id":1673,"date":"2010-04-04T21:55:02","date_gmt":"2010-04-04T19:55:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=1673"},"modified":"2010-04-04T21:55:02","modified_gmt":"2010-04-04T19:55:02","slug":"turkiyede-bulunan-baslica-agac-turleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/turkiyede-bulunan-baslica-agac-turleri.html","title":{"rendered":"T\u00fcrkiyede bulunan ba\u015fl\u0131ca a\u011fa\u00e7  t\u00fcrleri"},"content":{"rendered":"<p>Sar\u0131\u00e7am, Kuzey Anadolu&#8217;nun y\u00fcksek da\u011fl\u0131k kesimlerinde saf yada kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar kurmakla birlikte, k\u00fc\u00e7\u00fck adac\u0131klar halinde i\u00e7 ve g\u00fcney b\u00f6lgelerimize kadar ula\u015f\u0131r. \u00dclkemizde bulunan sar\u0131\u00e7am ormanlar\u0131n\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alan 757.426 Hektard\u0131r.<\/p>\n<p>Ad\u0131n\u0131, levhalar halinde ayr\u0131lan g\u00f6vde kabu\u011funun tilki sar\u0131s\u0131 renginden al\u0131r. Narin g\u00f6vdeli, sivri tepeli ve ince dall\u0131 bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. Yeti\u015fkin bireylerinin boyu 40 metreyi a\u015far. kendine \u00f6zg\u00fc kabuk renginin d\u0131\u015f\u0131nda, ince yapraklar\u0131n\u0131n k\u0131sal\u0131\u011f\u0131 ve mavimsi ye\u015fil rengi ilk bak\u0131\u015fta di\u011fer \u00e7am t\u00fcrlerinden ay\u0131rt edilecek \u00f6zellikleridir.<\/p>\n<p><strong>Kay\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>Daha \u00e7ok kuzey b\u00f6lgelerimizde do\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6stermekle birlikte kay\u0131n a\u011fac\u0131 g\u00fcneydeki Amanoslar&#8217;da da yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. Saf yada g\u00f6knar, ladin, \u00e7am ve me\u015felerle kar\u0131\u015f\u0131k geni\u015f ormanlar kurar. \u00dclkemizde 713.842 Ha. koru ve 1.555 Ha. baltal\u0131k kay\u0131n orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. 40 m. boya ula\u015fabilen kay\u0131nlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn ve silindirik g\u00f6vdeleri vard\u0131r. 6-9 cm uzunluktaki dalgal\u0131 kenarl\u0131 elips \u015feklindeki yapraklar\u0131n\u0131n sonbahardaki k\u0131rm\u0131z\u0131 rengi \u00e7ok etkileyicidir. Ya\u011fl\u0131 meyveleri do\u011fada yaban hayvanlar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir besin kayna\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de do\u011fal olarak yeti\u015fen t\u00fcrleri; Do\u011fu Kay\u0131n\u0131 (Fagus orientalis), Avrupa Kay\u0131n\u0131 (Fagus silvatica)<\/p>\n<p><strong>Kara\u00e7am<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerimizin da\u011fl\u0131k kesimlerinde saf ya da kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar kurar, hatta stebe kadar sokulur.\u00dclkemizde 2.527.685 hektar saf kara\u00e7am orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. G\u00f6vdesinin ve dallar\u0131n\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131, gri ve derin \u00e7atlakl\u0131 kabu\u011fu, i\u011fne yapraklar\u0131n\u0131n koyu ye\u015fil rengi ile di\u011fer \u00e7am t\u00fcrlerinden ayr\u0131l\u0131r.30-35 m&#8217;ye kadar boylanabilir.<br \/>\nDo\u011fal olarak yeti\u015fen d\u00f6rt alt t\u00fcr\u00fc; Anadolu kara\u00e7am\u0131 (P.nigra var. Pallisiana Y), Ehrami kara\u00e7am (P.nigra var. Pyramidata E.T), Ebe \u00e7am\u0131 (P.nigra var seneriana, E.T) ve b\u00fcy\u00fck kozalakl\u0131 kara\u00e7am (P.nigra var. Yalt\u0131riana E.T) d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sedir<\/strong><\/p>\n<p>Bat\u0131, Orta ve Do\u011fu Toroslarda do\u011fal olarak bulunur, kuzeyde Erbaa ve Niksar y\u00f6relerinde k\u00fc\u00e7\u00fck ve izole bir yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. D\u00f6rt sedir t\u00fcr\u00fcnden biri olan Toros sedirinin d\u00fcnya \u00fczerindeki en geni\u015f do\u011fal ormanlar\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;dedir. \u00dclkemizde 109.440 hektar Sedir orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. 40 m&#8217;ye kadar boylanabilir.Gen\u00e7likte piramide benzer bir forma sahip olan a\u011fac\u0131n tepesi zamanla bozulur ve yayvanla\u015f\u0131r. \u0130\u011fne yapraklar\u0131 k\u0131sa, sivri, bat\u0131c\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrg\u00fcn denilen tutam \u00fczerinde bir\u00e7o\u011fu biraradad\u0131r.<br \/>\nF\u0131\u00e7\u0131 ya da yumurta bi\u00e7imindeki kozalaklar\u0131 olgunla\u015f\u0131nca pullar\u0131 g\u00f6knarlarda oldu\u011fu gibi da\u011f\u0131l\u0131r ve eksenleri s\u00fcrg\u00fcn \u00fczerinde kal\u0131r (Y).<\/p>\n<p><strong>K\u0131z\u0131l\u00e7am<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyadaki en geni\u015f yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;dedir. Esas olarak Akdeniz ve Ege B\u00f6lgelerinde geni\u015f ormanlar kurmakla birlikte, Bat\u0131 ve Orta Karadeniz B\u00f6lgesi&#8217;nde de lokal yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. \u00dclkemizde 3.729.866 hektar saf K\u0131z\u0131l\u00e7am orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. Deniz seviyesinden 1000-2000 m y\u00fcksekli\u011fe kadar ula\u015fan K\u0131z\u0131l\u00e7am, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 seven h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen bir \u00e7am t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. 20 m&#8217;ye kadar boylanabilir.Kal\u0131n ve genellikle koyu k\u0131z\u0131l renkteki gen\u00e7 s\u00fcrg\u00fcnlerinden dolay\u0131 bu ad\u0131 al\u0131r.<br \/>\nGenel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak yine g\u00fcney b\u00f6lgelerimizde yeti\u015fen Halep \u00e7am\u0131na (P.halepensis, N) benzer (Y).<\/p>\n<p><strong>G\u00f6knar<\/strong><\/p>\n<p>40m&#8217;ye kadar boylanabilen g\u00f6knarlar, kendine \u00f6zg\u00fc formu, g\u00f6vde kabu\u011fu i\u011fne yapraklar\u0131 ve hatta kokusu ile \u00c7amgiller familyas\u0131n\u0131n di\u011fer t\u00fcrlerinden ay\u0131rt edilebilir. Yapraklar\u0131n\u0131n alt y\u00fczeyinde beyaz \u00e7izgiler vard\u0131r.Kozalaklar sonbaharda olgunla\u015f\u0131nca pullar\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. \u00dclkemizde 213.652 hektar saf g\u00f6knar orman\u0131 bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nD\u00fcnya \u00fczerindeki 40 t\u00fcr\u00fcnden d\u00f6rd\u00fc;<\/p>\n<p>Do\u011fu Karadeniz g\u00f6knar\u0131 (A. Nordmanniana, Y),<br \/>\nBat\u0131 Karadeniz g\u00f6knar\u0131 (A.bornmuelleriana E,Y),<br \/>\nKazda\u011f\u0131 g\u00f6knar\u0131 (A.equi-trojani E,N),<br \/>\nToros g\u00f6knar\u0131 (A.cilicica E,Y)<\/p>\n<p>\u00dclkemizde do\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir.<\/p>\n<p><strong>Ladin<\/strong><\/p>\n<p>Kuzey yar\u0131k\u00fcrenin \u0131l\u0131man ve so\u011fuk b\u00f6lgelerinde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren ladinin 40 de\u011fi\u015fik t\u00fcr\u00fc ve bu t\u00fcrlere ait varyete ve formlar\u0131 vard\u0131r. Uzaktan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6knara benzese de piramide benzer tepesi ve sark\u0131k dallar\u0131 ile ondan ay\u0131rt edilebilir. Boyu 40-50 m&#8217;ye kadar ula\u015fabilir. \u0130\u011fne yapraklar\u0131 k\u0131sa, sivri u\u00e7lu ve kesitli d\u00f6rt k\u00f6\u015fedir. Olgunla\u015fm\u0131\u015f kozala\u011f\u0131n\u0131n pullar\u0131 da\u011f\u0131lmaz.<br \/>\n\u00dclkemizde Do\u011fu Karadeniz da\u011flar\u0131n\u0131n denize bakan y\u00fcksek kesimlerinde saf ya da kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar kuran t\u00fcr\u00fc Do\u011fu ladinidir (P. Orientalis, Y). \u00dclkemizde 146.300 hektar saf Ladin orman\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>F\u0131st\u0131k\u00e7am\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Tipik bir Akdeniz a\u011fac\u0131 olan f\u0131st\u0131k\u00e7am\u0131, \u00f6zellikle Bat\u0131 ve G\u00fcney Anadolu&#8217;da ormanlar kurar. \u00dclkemizde 46.490 hektar saf f\u0131st\u0131k\u00e7am\u0131 orman\u0131 bulunmaktad\u0131r.Olgun bireyleri 15-20 m boyundad\u0131r.<br \/>\nGen\u00e7likte yuvarlak, ya\u015fl\u0131l\u0131kta \u015femsiye gibi tepesiyle di\u011fer \u00e7amlardan ilk bak\u0131\u015fta ay\u0131rt edilebilir. Tohumlar\u0131 olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Halk aras\u0131nda &#8220;\u00e7am f\u0131st\u0131\u011f\u0131&#8221; diye adland\u0131r\u0131lan tohumlar\u0131 Bat\u0131 Anadolu y\u00f6resindeki k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in \u00f6nemli bir gelir kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ard\u0131\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcngen \u00e7al\u0131lardan b\u00fcy\u00fck a\u011fa\u00e7lara kadar \u00e7ok \u00e7e\u015fitli t\u00fcrleri olan ard\u0131\u00e7, hemen hemen b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerimiz y\u00fcksek da\u011fl\u0131k kesimlerinde do\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. Baz\u0131lar\u0131 servi gibi pul yapraklara, baz\u0131lar\u0131 da bat\u0131c\u0131 i\u011fne yapraklara sahiptir.<br \/>\n\u00dclkemizde 1.100.492 hektar saf ard\u0131\u00e7 orman\u0131 bulunmakta ve \u00f6nemli do\u011fal t\u00fcrleri;<\/p>\n<p>Katran ard\u0131c\u0131 (J. Oxycedrus, Y),<br \/>\nAdi ard\u0131\u00e7 (J. Communis, N),<br \/>\nFinike ard\u0131c\u0131 (J.phoenicia, N),<br \/>\nKokulu ard\u0131\u00e7 (J.foetidissima, Y),<br \/>\nSabin ard\u0131c\u0131 (J. Sabina, N),<br \/>\nBoylu ard\u0131\u00e7 (J. Excelsa, Y) d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Porsuk<\/strong><\/p>\n<p>Avrupa, Akdeniz \u00fclkeleri ve Kafkasya&#8217;da yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren porsuk a\u011fac\u0131 \u00fclkemizde \u00fclkemizde kuzeyden g\u00fcneye bir\u00e7ok y\u00f6rede g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kendi ba\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck ormanlar kurmaz. Kay\u0131n, g\u00f6knar, ladin ormanlar\u0131nda tek tek veya k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar halinde bulunur. Bazen k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7al\u0131, bazen s\u0131k dall\u0131 yuvarlak tepeli bir a\u011fa\u00e7 formunda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nEsnek odunu, eski \u00e7a\u011flarda yay yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yaprak ve gen\u00e7 s\u00fcrg\u00fcnlerinde &#8220;taksol&#8221; adl\u0131 zehirli bir alkoloid vard\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n tohumunun k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli kap\u00e7\u0131\u011f\u0131 zehirsizdir ve yenir.<\/p>\n<p><strong>Servi<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya \u00fczerindeki nadir do\u011fal ormanlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de \u00fclkemizin g\u00fcneyindedir. F\u0131st\u0131k \u00e7am\u0131 ile birlikte Akdeniz&#8217;in do\u011fal peyzaj\u0131n\u0131 karakterize eder.<br \/>\nT\u00fcrk\u00fclere konu olmu\u015f inceli\u011fi, uzun boyu (30-35 m) ve koyu ye\u015fil yaprak dokusu ile uzaklardan dikkati \u00e7eker. \u00dclkemizde 599 hektar saf servi orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck bir futbol topuna benzeyen kozalaklar\u0131 ve birbiri \u00f6rtecek \u015fekilde \u00fcst \u00fcste yerle\u015fmi\u015f pul yapraklar\u0131 ile di\u011fer i\u011fne yaprakl\u0131lardan farkl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de do\u011fal olarak yeti\u015fen alt t\u00fcr\u00fc Dall\u0131 servidir. (C.sempervirens var. Horizontalis, N).<\/p>\n<p><strong>Me\u015fe<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemizin hemen her b\u00f6lgesinde t\u00fcrlerine ba\u011fl\u0131 olarak yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. 25m boya ve 2m \u00e7apa eri\u015febilen geni\u015f tepeli a\u011fa\u00e7lardan, 3-5 m boya sahip \u00e7al\u0131lara kadar de\u011fi\u015fen t\u00fcrleri vard\u0131r. Yapraklar\u0131 da formlar\u0131 gibi de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilir, loplu, di\u015fli ya da d\u00fcz kenarl\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde 747.856 hektar koru ve 4.984.149 hektar baltal\u0131k me\u015fe orman\u0131 bulunmaktad\u0131r.<br \/>\n&#8220;Palamut&#8221; ad\u0131 verilen silindirik meyveleri bir kadeh i\u00e7inde yer al\u0131r. Odunlar\u0131n\u0131n anatomik \u00f6zelliklerine g\u00f6re k\u0131rm\u0131z\u0131 me\u015feler, ak me\u015feler ve herdem ye\u015fil me\u015feler olmak \u00fczere \u00fc\u00e7e ayr\u0131lan me\u015felerin 18 t\u00fcr\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlardan \u00f6nemli olanlar\u0131;<\/p>\n<p>Sapl\u0131 me\u015fe (Q, robur, Y),<br \/>\nSaps\u0131z me\u015fe (Q, petraea, Y),<br \/>\nSa\u00e7l\u0131 me\u015fesi (Q, cerris, Y),<br \/>\nKasnak me\u015fesi (Q, vulcanica, E,T),<br \/>\nP\u0131rnal me\u015fesidir (Q ilex, N).<\/p>\n<p><strong>G\u00fcrgen<\/strong><\/p>\n<p>Trakya, Ege, Marmara B\u00f6lgesi, Kuzey Anadolu ve Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;nde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. Genellikle kuzey ve g\u00fcney k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerimizin kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar\u0131nda bulunur. \u00dclkemizde 7.170 hektar koru, 1.031 hektar baltal\u0131k g\u00fcrgen orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. Girintili grimsi kabuklu g\u00f6vdelere sahip a\u011fa\u00e7 ya da a\u011fa\u00e7c\u0131klard\u0131r. Yumurta bi\u00e7imindeki yapraklar\u0131n\u0131n kenarlar\u0131 di\u015flidir. Yakla\u015f\u0131k 1 cm uzunlu\u011funda, sivri u\u00e7lu ve sert kabuklu meyveleri, yapra\u011f\u0131 and\u0131ran \u00fc\u00e7 toplu bir meyve \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131d\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de iki t\u00fcr\u00fc do\u011fal olarak bulunmaktad\u0131r;<\/p>\n<p>Adi g\u00fcrgen (C. Betulus, Y) 20 m&#8217;ye kadar ula\u015fabilir.<br \/>\nDo\u011fu g\u00fcrgeni (C. Orientalis, Y) ise 5-6 m boya sahip bir a\u011fa\u00e7c\u0131kt\u0131r<\/p>\n<p><strong>K\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Trakya, Marmara \u00e7evresi, Bat\u0131 Karadeniz ve Do\u011fu Karadeniz&#8217;de saf ve kar\u0131\u015f\u0131k olarak yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren k\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7, boyu 20 m&#8217;yi a\u015fabilen, esmer kabuklu, seyrek dall\u0131 bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. Daha \u00e7ok serin b\u00f6lgelerde ve nemli dere yataklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00dclkemizde 66.357 hektar koru, 297 hektar baltal\u0131k k\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. Uzunlu\u011fu 4-9 cm geni\u015fli\u011fi 3-7 cm aras\u0131nda de\u011fi\u015fen ters yumurta bi\u00e7imli ve testere di\u015fli yapraklar\u0131 vard\u0131r. K\u00f6klerinde bulunan, havan\u0131n serbest azotunu ba\u011flayan yumrular nedeniyle topraklar\u0131 azot\u00e7a zenginle\u015ftirir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de geni\u015f bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren adi k\u0131z\u0131la\u011fac\u0131n ba\u015fl\u0131ca alt t\u00fcrleri;<\/p>\n<p>Do\u011fu k\u0131z\u0131la\u011fac\u0131 (A. Glutinosa var. Oriantalis, Y),<br \/>\nSakall\u0131 k\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7t\u0131r (A. Glutinosa var. Barbata, Y).<\/p>\n<p><strong>Ak\u00e7aa\u011fa\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Ad\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131k renkli odunundan alan ak\u00e7aa\u011fa\u00e7lar\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;de 9 t\u00fcr\u00fc yeti\u015fir. Kanatl\u0131 meyveleri kelebe\u011fe benzedi\u011fi i\u00e7in baz\u0131 b\u00f6lgelerde &#8220;kelebek a\u011fa\u00e7lar\u0131&#8221; olarak da an\u0131lmaktad\u0131r. Ya\u015fl\u0131 bireylerinin boylar\u0131 t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re 10-30 m aras\u0131nda de\u011fi\u015febilir. Yaprak \u015fekilleri de t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir ve genellikle lopludur. Sar\u0131ms\u0131 ye\u015fil renkteki \u00e7i\u00e7ekleri salk\u0131m halindedir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de yeti\u015fen baz\u0131 t\u00fcrleri;<\/p>\n<p>\u00c7\u0131nar yaprakl\u0131 ak\u00e7aa\u011fa\u00e7 (A. Platanoides, Y),<br \/>\nOva ak\u00e7aa\u011fac\u0131 (A. Campestre, Y),<br \/>\nTatar ak\u00e7aa\u011fac\u0131 (A. Tatarcium, Y)<br \/>\nFrans\u0131z ak\u00e7aa\u011fac\u0131d\u0131r (A.monspessulanum, N).<\/p>\n<p><strong>Di\u015fbudak<\/strong><\/p>\n<p>Trakya, Do\u011fu ve Bat\u0131 Karadeniz B\u00f6lgesi, Marmara ve Ege B\u00f6lgesi&#8217;nde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. T\u00fcr\u00fcne g\u00f6re maksimum boyu 10-30 m aras\u0131nda de\u011fi\u015febilen dolgun ve d\u00fczg\u00fcn g\u00f6vdeli yuvarlak tepeli a\u011fa\u00e7lard\u0131r. \u00dclkemizde 4.690 hektar koru, 743 hektar baltal\u0131k di\u015fbudak orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. Genellikle sulak ya da derin topra\u011fa sahip yerlerde bulunur. Olgun bireyleri gri kabuklu ve derin \u00e7atlakl\u0131d\u0131r. Genellikle elips ve kenarlar\u0131 ince di\u015fli olan yapraklar\u0131, bir sap \u00fczerinde birarada bulunur. Beyaz \u00e7i\u00e7ekleri salk\u0131m, meyveleri de dar ve uzun \u015ferit \u015feklindedir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de do\u011fal olarak yeti\u015fen \u00fc\u00e7 t\u00fcr\u00fc ;<\/p>\n<p>Adi di\u015fbudak (F. Excelsior, Y),<br \/>\nSivri meyveli di\u015fbudak (F. Angustifola, Y),<br \/>\n\u00c7i\u00e7ekli di\u015fbudakt\u0131r. (F. Ornus, Y).<\/p>\n<p><strong>Hu\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Anadolu&#8217;nun kuzeydo\u011fusundaki y\u00fcksek kesimlerde tek ba\u015f\u0131na ya da ba\u015fka a\u011fa\u00e7larla kar\u0131\u015f\u0131k olarak bulunan hu\u015flar 10-20 m&#8217;ye kadar boylanabilen \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlere sahip, so\u011fu\u011fa dayan\u0131kl\u0131 a\u011fa\u00e7lard\u0131r. \u00dclkemizde 263 ha. Saf hu\u015f orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. Dallar\u0131, a\u011fa\u00e7 ya\u015fland\u0131k\u00e7a sark\u0131k bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm al\u0131r. Beyaz renkli g\u00f6vde kabu\u011fu en karakteristik \u00f6zelliklerindendir. Yumurta ya da \u00fc\u00e7gen bi\u00e7imindeki yapraklar\u0131 genellikle sivri u\u00e7lu ve kenarlar\u0131 di\u015flidir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de do\u011fal olarak yeti\u015fen t\u00fcrleri;<\/p>\n<p>Adi hu\u015f (B.pendula, N).<br \/>\nK\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 yaprakl\u0131 hu\u015f (B.medwediewii,N).<br \/>\nKafkas t\u00fcyl\u00fc hu\u015f (B.litwinowii, N).<\/p>\n<p><strong>Ihlamur<\/strong><\/p>\n<p>Marmara, Bat\u0131 Karadeniz, Orta Toroslar ve Kuzey Anadolu&#8217;da yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. \u00d6zellikle kuzey ve bat\u0131 b\u00f6lgelerimizdeki ormanlarda rastlanan s\u0131k dall\u0131, geni\u015f tepeli a\u011fa\u00e7lard\u0131r. Boylar\u0131 20-30 m&#8217;ye kadar ula\u015fabilir. B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 5-10 cm aras\u0131nda de\u011fi\u015fen yapraklar\u0131 genellikle y\u00fcrek \u015feklinde ve \u00e7arp\u0131k, kenarlar\u0131 di\u015fli ve uzun sapl\u0131d\u0131r. Sark\u0131k \u00e7i\u00e7ek demetleri sar\u0131ms\u0131 bir renge ve karakteristik bir kokuya sahiptir. \u00c7ok ge\u00e7 a\u00e7an bu \u00e7i\u00e7ekler (Haziran-Temmuz) kurutularak \u00e7ay gibi i\u00e7ilir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de yeti\u015fen t\u00fcrleri;<\/p>\n<p>G\u00fcm\u00fc\u015f \u0131hlamur (T.tomentosa, Y).<br \/>\nB\u00fcy\u00fck yaprakl\u0131 \u0131hlamur (T.platyphyllos, N).<br \/>\nKafkas \u0131hlamurudur (T.rubra, Y).<\/p>\n<p><strong>S\u0131\u011fla<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya \u00fczerindeki tek do\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f alan\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcneybat\u0131s\u0131 ile Rodos adas\u0131d\u0131r. Saf ya da ba\u015fka a\u011fa\u00e7larla kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar kurar. \u00dclkemizde 1.348 hektar saf s\u0131\u011fla orman\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ortalama 15-20 m&#8217;ye kadar boylanabilen s\u0131\u011fla, kal\u0131n dall\u0131 ve geni\u015f tepeli bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. \u0130lk bak\u0131\u015fta \u00e7\u0131nar\u0131 and\u0131r\u0131r. Ya\u015fland\u0131k\u00e7a, kabu\u011fu koyula\u015f\u0131r ve derin \u00e7atlakl\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm al\u0131r. Dallara uzun saplarla ba\u011flanan yapraklar\u0131 genellikle be\u015f lopludur. G\u00f6vdesinden \u00e7\u0131kar\u0131lan balzam kozmetik ve eczac\u0131l\u0131kta kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kavak<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin hemen her b\u00f6lgesinde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. T\u00fcr\u00fcne g\u00f6re, form, b\u00fcy\u00fckl\u00fck ve yaprak \u015fekli bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. Yayg\u0131n bir \u015fekilde yeti\u015ftirilen servi kava\u011f\u0131, neredeyse g\u00f6vdeye paralel uzanan dallar\u0131yla s\u00fctunsu bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahiptir. T\u00fcrkiye&#8217;de bulunan do\u011fal t\u00fcrleri genellikle geni\u015f tepelidir. Yapraklar\u0131 d\u00fcz ya da di\u015fli, \u00fc\u00e7gen, oval ya da kalp bi\u00e7imlidir.<br \/>\nDo\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren t\u00fcrleri;<\/p>\n<p>Karakavak (P.nigra, Y),<br \/>\nAkkavak (P.alba, Y),<br \/>\nTitrek kavak (P.tremula Y),<br \/>\nF\u0131rat kava\u011f\u0131d\u0131r (P.euphratica, N).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sar\u0131\u00e7am, Kuzey Anadolu&#8217;nun y\u00fcksek da\u011fl\u0131k kesimlerinde saf yada kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar kurmakla birlikte, k\u00fc\u00e7\u00fck adac\u0131klar halinde i\u00e7 ve g\u00fcney b\u00f6lgelerimize kadar ula\u015f\u0131r. \u00dclkemizde bulunan sar\u0131\u00e7am ormanlar\u0131n\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alan 757.426 Hektard\u0131r. Ad\u0131n\u0131, levhalar halinde ayr\u0131lan g\u00f6vde kabu\u011funun tilki sar\u0131s\u0131 renginden al\u0131r. Narin g\u00f6vdeli, sivri tepeli ve ince dall\u0131 bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. Yeti\u015fkin bireylerinin boyu 40 metreyi a\u015far. kendine &#8230; <a title=\"T\u00fcrkiyede bulunan ba\u015fl\u0131ca a\u011fa\u00e7  t\u00fcrleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/turkiyede-bulunan-baslica-agac-turleri.html\" aria-label=\"More on T\u00fcrkiyede bulunan ba\u015fl\u0131ca a\u011fa\u00e7  t\u00fcrleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,7],"tags":[],"class_list":["post-1673","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cografya","category-dn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1673\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}