{"id":1635,"date":"2010-03-07T20:03:04","date_gmt":"2010-03-07T18:03:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=1635"},"modified":"2010-03-07T20:03:04","modified_gmt":"2010-03-07T18:03:04","slug":"islamiyet-etkisinde-gelisen-turk-edebiyati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/islamiyet-etkisinde-gelisen-turk-edebiyati.html","title":{"rendered":"\u0130slamiyet etkisinde geli\u015fen T\u00fcrk edebiyat\u0131"},"content":{"rendered":"<p>  \u0130slamiyet  etkisinde geli\u015fen T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ilk \u00f6rnekleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>a)Kutadgu Bilig(Mutluluk Veren Bilgi)<\/strong><br \/>\n  XI.yy da yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Allegorik (sembolik)bir eserdir. Eserde  d\u00f6rt tane \u015fah\u0131s vard\u0131r.<br \/>\n   K\u00fcntogd\u0131:H\u00fck\u00fcmdar,kanunu temsil eder<br \/>\n  Aytold\u0131:  Vezirdir,siyasi iktidar\u0131 temsil eder<br \/>\n  \u00d6gdilmi\u015f:Akl\u0131<br \/>\n Odgurmu\u015f:Ak\u0131bet ve kanaat\u0131 temsil eder.<\/p>\n<p>  Mesnevi \u015feklinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Didaktik bir eserdir.<br \/>\n  \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fc \u015fehname nin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olan fa\u2019ul\u00fcn fa\u2019ul\u00fcn  fa\u2019ul d\u00fcr. Aruz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcyle yaz\u0131lm\u0131\u015f dili Hakaniye Leh\u00e7esidir.<br \/>\n  6645 beyit ve 173 d\u00f6rtl\u00fckten olu\u015fur.<br \/>\n  Yazar\u0131 Yusuf Has Haci0p \u2018tir<br \/>\n  Sunulan \u015fah\u0131s Karahanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Tabga\u00e7 Bu\u011fra Han d\u0131r.<br \/>\n D\u00fcnya ve ahiret i\u00e7in yol g\u00f6sterici bir kitapt\u0131r.<br \/>\n Viyana,Fergana ve Kahire\u2019de n\u00fcshalar\u0131 vard\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n b)Divan-\u0131 L\u00fcgat-it T\u00fcrk(T\u00fcrk Dili S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc)<\/strong><br \/>\n      Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut taraf\u0131ndan  1072-1074 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sunulan \u015fah\u0131s Abbasi Halifesi El-Muktedi Billah\u2019d\u0131r. Araplara T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk\u00e7e \u2013Arap\u00e7a  s\u00f6zl\u00fckt\u00fcr.Kelimelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 vermek amac\u0131yla o d\u00f6nemin edebi \u00fcr\u00fcnlerinden \u00f6rnekler verilmi\u015ftir.Eserde 7500 kelime bulunmaktad\u0131r.Bu kelimelerin Arap\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 verilmekle kal\u0131nmam\u0131\u015f ayr\u0131ca c\u00fcmle i\u00e7inde kullan\u0131l\u0131\u015flar\u0131 verilmi\u015ftir.. \u0130lk T\u00fcrk cihan haritas\u0131 bu eserde verilmi\u015ftir.Bu eser Hakaniye Leh\u00e7esiyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>  c)Atabet-\u00fcl Hakay\u0131k(Hakikatlerin E\u015fi\u011fi)<\/strong><br \/>\n    Yazar\u0131 Edip Ahmet Y\u00fckneki\u2019dir.Sunulan \u015eah\u0131s Dad \u015eipahsalar Bey\u2019 dir.Didaktik bir eserdir.\u0130slami ahlak\u0131 \u00f6\u011fretmek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Aruz vezniyle mesnevi tarz\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Edip Ahmet Y\u00fckneki anadan do\u011fma a\u011fmad\u0131r.B\u00fcy\u00fck bir edip ve erdemli bir ki\u015fidir.Eser 484 beyitten olu\u015fur.<\/p>\n<p><strong>  d)Divan-\u0131 Hikmet  <\/strong><br \/>\n   \u015eair Ahmet Yesevi taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131\u015ft\u0131r.Ahmet Yesevi ilk mutasavv\u0131f \u015fairdir.Yesevi\u2019nin \u015fiirlerine H\u0130KMET denir.Hem aruz hem de hece \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 7\u2019li ve 12\u2019li hece \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eserde \u0130slam dininin getirdi\u011fi hikmet ve erdemlerden bahsedilmi\u015ftir.Dini tasavvufi T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ilk \u015fairidir.Eserin dili halk\u0131n anlayabilece\u011fi nitelikltedir.<\/p>\n<p><strong>   e)Dede Korkut Hikayeleri  <\/strong><br \/>\n        Kitab\u0131n as\u0131l ad\u0131 Kitab\u0131 Dede Korkut Ala Lisan\u0131 Taifei O\u011fuzhan\u2019d\u0131r.<br \/>\nDestandan halk hikayecili\u011fine ge\u00e7i\u015f \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.15.yy sonu ile 16.yy ba\u015flar\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f kim taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belli de\u011fildir.Eser 12 hikayeden olu\u015fur.Anlat\u0131mda naz\u0131m ve nesir kar\u0131\u015f\u0131kt\u0131r.Destan ve masal \u00f6zellikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u0130slamiyet \u00f6ncesi devrin hayat tarz\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 halde i\u00e7erisinde islami \u00f6zelliklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.Eserin ar\u0131 ve duru bir T\u00fcrk\u00e7esi vard\u0131r. Eserde o\u011fuzlar\u0131n di\u011fer boylatla yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015flardan bahsedilir.Eserde ad\u0131 ge\u00e7en dede korkut bilge bir ki\u015fidir.<\/p>\n<p>                   <strong>    \u0130slamiyet etkisindeki T\u00fcrk edebiyat\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Halk Edebiyat\u0131                                           Divan Edebiyat\u0131<br \/>\n1-Anonim Halk Edebiyat\u0131                          (Klasik edebiyat)<br \/>\n2-A\u015f\u0131k Edebiyat\u0131<br \/>\n3-Tekke Edebiyat\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slamiyet etkisinde geli\u015fen T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ilk \u00f6rnekleri \u015funlard\u0131r: a)Kutadgu Bilig(Mutluluk Veren Bilgi) XI.yy da yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Allegorik (sembolik)bir eserdir. Eserde d\u00f6rt tane \u015fah\u0131s vard\u0131r. K\u00fcntogd\u0131:H\u00fck\u00fcmdar,kanunu temsil eder Aytold\u0131: Vezirdir,siyasi iktidar\u0131 temsil eder \u00d6gdilmi\u015f:Akl\u0131 Odgurmu\u015f:Ak\u0131bet ve kanaat\u0131 temsil eder. Mesnevi \u015feklinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Didaktik bir eserdir. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fc \u015fehname nin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olan fa\u2019ul\u00fcn fa\u2019ul\u00fcn fa\u2019ul d\u00fcr. Aruz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcyle yaz\u0131lm\u0131\u015f dili Hakaniye &#8230; <a title=\"\u0130slamiyet etkisinde geli\u015fen T\u00fcrk edebiyat\u0131\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/islamiyet-etkisinde-gelisen-turk-edebiyati.html\" aria-label=\"More on \u0130slamiyet etkisinde geli\u015fen T\u00fcrk edebiyat\u0131\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,224,12],"tags":[],"class_list":["post-1635","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-edebiyat-dil-anlatim","category-tr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1635"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1635\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}