{"id":14368,"date":"2012-09-29T19:42:23","date_gmt":"2012-09-29T17:42:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=14368"},"modified":"2012-09-29T19:42:23","modified_gmt":"2012-09-29T17:42:23","slug":"gunluk-gunce-cesitleri-ve-tarihsel-gelisimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/gunluk-gunce-cesitleri-ve-tarihsel-gelisimi.html","title":{"rendered":"G\u00fcnl\u00fck (G\u00fcnce) \u00e7e\u015fitleri ve tarihsel geli\u015fimi"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 G\u00fcnl\u00fck; \u00d6\u011fretmeye ba\u011fl\u0131, ger\u00e7ek\u00e7i anlat\u0131m t\u00fcrlerinden biri olan g\u00fcnl\u00fckler, bir ki\u015finin \u00f6nemli ve kayda de\u011fer buldu\u011fu olaylar\u0131, g\u00f6zlem, izlenim duygu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayallerini g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne tarih belirterek anlatt\u0131\u011f\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Latincedeki \u201cdies ( g\u00fcn ) s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden \u201cdiarium\u201d\u00a0 ( g\u00fcnl\u00fck ) s\u00f6z\u00fcnden gelir.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Edebiyat ve sanat d\u00fcnyas\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerin kaleminden g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne yaz\u0131lan g\u00fcnl\u00fckler, t\u00fcm ger\u00e7ekli\u011fiyle ya\u015fam\u0131 yans\u0131tan birer ayna olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. G\u00fcnl\u00fckler, yazarlar\u0131n\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kurgusuz bir bi\u00e7imde sergileyerek g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn sahibine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgilere birinci elden ula\u015fmam\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131klar\u0131 gibi, yaz\u0131ld\u0131klar\u0131 d\u00f6nemin \u00f6nemli olaylar\u0131na ili\u015fkin tarihsel belgeler olarak da \u00f6nem kazan\u0131rlar.<br \/>\n\u00a0<br \/>\n<strong>\u00d6zellikleri<\/strong><\/p>\n<p>1 .Ya\u015fanan olaylar\u0131n, izlenimlerin g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne yaz\u0131lmas\u0131 ile olu\u015fur.<\/p>\n<p>2 .Birinci ki\u015fi a\u011fz\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f k\u0131sa ve \u00f6zl\u00fc yaz\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p>3. \u0130nand\u0131r\u0131c\u0131, i\u00e7ten ve samimidirler.<\/p>\n<p>4 .Konu\u015fma diline yak\u0131n bir dil kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>5 .Yazar\u0131n ki\u015fili\u011fini, g\u00f6r\u00fc\u015flerini ve ruhsal yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131rlar.<\/p>\n<p>6 .Ger\u00e7ekler, ya\u015fan\u0131lanlar de\u011fi\u015ftirilmeden, \u00e7arp\u0131t\u0131lmadan yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>7 .Tarih ( biyografi, an\u0131,g\u00fcnce \u2026 ) i\u00e7in birer belge de\u011feri ta\u015f\u0131r.<br \/>\n\u00a0<br \/>\n<strong>G\u00fcnl\u00fck \u00c7e\u015fitleri<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130\u00e7e D\u00f6n\u00fck G\u00fcnl\u00fckler;<\/strong> ( \u00f6zel ruhbilimsel g\u00fcnl\u00fck ) Yazar\u0131n bir bak\u0131ma kendi kendi ile konu\u015fmas\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fu do\u011fal ve toplumsal \u00e7evreden yak\u0131n\u0131r. Bu metinlerde yazar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygusal co\u015fkunlu\u011fu bulabilece\u011fimiz gibi, \u00e7e\u015fitli kavramlar hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerin yazar\u0131n bilincindeki a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 da bulabiliriz. Stendhal\u2019\u0131n g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, Rus yazar Alexander Sergeyevi\u00e7 Pu\u015fkin\u2019in \u201c Gizli G\u00fcnce\u201d bu metinlere \u00f6rnek g\u00f6sterilebilecek niteliktedir. Frans\u0131z yazar\u0131 Andre Gide ve bizde Nurullah Ata\u00e7 bu t\u00fcr\u00fcn ba\u015fta gelen ustalar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>D\u0131\u015fa D\u00f6n\u00fck G\u00fcnl\u00fckler<\/strong> ; Bu tip g\u00fcnl\u00fcklerde yazarlar, alayc\u0131 bir tav\u0131rla d\u00f6nemin olaylar\u0131n\u0131, siyaset ,sanat ve edebiyat adamlar\u0131n\u0131 ya da g\u00fcndelik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6yk\u00fc tekni\u011fi kullan\u0131larak anlatmaktad\u0131rlar. Bu t\u00fcr g\u00fcnl\u00fcklerde yazar kendi zaman dilimi i\u00e7indeki tutum ve davran\u0131\u015flardan,d\u00fc\u015f\u00fcnsel ak\u0131mlardan haber verir. Bu nedenle de bu g\u00fcnl\u00fckler birer belge de\u011feri ta\u015f\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayat kesitlerini, \u00e7e\u015fitli konulardaki izlenimlerini \u00f6yk\u00fc tekni\u011fi ve zengin betimlemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne yans\u0131tan \u00fcnl\u00fc \u00f6yk\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tomris Uyar \u2018\u0131n g\u00fcnl\u00fckleri d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck niteli\u011fe sahiptir. Bu t\u00fcrler d\u0131\u015f\u0131nda bir de sanat eserlerinin olu\u015fumu ve geli\u015fini ile ilgili g\u00fcnl\u00fcklerde vard\u0131r. Yazar eserinin geli\u015fme evrelerini g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne anlat\u0131rken \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, kayg\u0131lar \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemini de bize g\u00f6stermi\u015f olur.<br \/>\n\u00a0<br \/>\n<strong>Tarihsel Geli\u015fimi<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tarihte ilk defa Romal\u0131lar g\u00fcnl\u00fck kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Edebi i\u00e7erikten yoksun, bir tak\u0131m kamu kurulu\u015flar\u0131nda yap\u0131lan i\u015flemlerin unutulmamas\u0131 amac\u0131yla tutulan ve \u201ccommentari\u201d ad\u0131yla an\u0131lan bu ilk g\u00fcnl\u00fckler, duygusall\u0131ktan uzak notlar\u0131n kabaca birle\u015fiminden olu\u015fmaktad\u0131r. Tarihte, bu \u00e7e\u015fit g\u00fcnl\u00fcklerin sava\u015flar ve askeri hareketleri not etmek amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Edebiyat de\u011feri ta\u015f\u0131mayan bu g\u00fcnl\u00fckler \u015f\u00fcphesiz tarih\u00e7iler i\u00e7in \u00f6nemli kan\u0131tlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na do\u011fru, romantizm ak\u0131m\u0131n\u0131n en yo\u011fun d\u00f6nemini ya\u015famas\u0131yla birlikte g\u00fcnl\u00fckler, edebi de\u011feri ve i\u00e7eri\u011fi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7o\u011falmaya, yayg\u0131nla\u015fmaya ve yazarlar\u0131n\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yo\u011fun duygularla yans\u0131tmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrk edebiyat tarihi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Divan edebiyat\u0131 d\u00f6neminde tutulan \u201cRuzname\u201d isimli sava\u015f notlar\u0131 ile Evliya \u00c7elebi\u2019nin \u201cSeyahatname\u201dsi tam bir g\u00fcnl\u00fck niteli\u011fi ta\u015f\u0131masa da i\u00e7erdikleri baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerle bu yaz\u0131 t\u00fcr\u00fcne yak\u0131nsamakta ve tarihimizdeki ilk g\u00fcnl\u00fck \u00f6rneklerini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda edebiyat\u0131m\u0131zda kitap olarak bas\u0131lan en \u00f6nemli g\u00fcnl\u00fckler ve yazarlar\u0131 \u015funlard\u0131r;<\/p>\n<p>G\u00fcnce, U\u00e7u\u015f G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, Gazi G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Avusturya G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc : Nurullah Ata\u00e7<\/p>\n<p>G\u00fcnl\u00fck , Ku\u015flar\u0131 \u00d6rt\u00fcnmek, Nezleli Karga, Bay sessizlik, Aynalar G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc : Salah Birsel<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fc Korkusu, Ge\u00e7mi\u015fin Ku\u015flar\u0131, : Oktay Akbal<\/p>\n<p>Kafkas Yollar\u0131nda : Refik Ahmet Alt\u0131nay<\/p>\n<p>Y\u00fczler, Sokaklar,G\u00fcnlerin Tortusu:Tomris Uyar<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 G\u00fcnl\u00fck; \u00d6\u011fretmeye ba\u011fl\u0131, ger\u00e7ek\u00e7i anlat\u0131m t\u00fcrlerinden biri olan g\u00fcnl\u00fckler, bir ki\u015finin \u00f6nemli ve kayda de\u011fer buldu\u011fu olaylar\u0131, g\u00f6zlem, izlenim duygu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayallerini g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne tarih belirterek anlatt\u0131\u011f\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Latincedeki \u201cdies ( g\u00fcn ) s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden \u201cdiarium\u201d\u00a0 ( g\u00fcnl\u00fck ) s\u00f6z\u00fcnden gelir. \u00a0\u00a0\u00a0 Edebiyat ve sanat d\u00fcnyas\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerin kaleminden g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne yaz\u0131lan &#8230; <a title=\"G\u00fcnl\u00fck (G\u00fcnce) \u00e7e\u015fitleri ve tarihsel geli\u015fimi\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/gunluk-gunce-cesitleri-ve-tarihsel-gelisimi.html\" aria-label=\"More on G\u00fcnl\u00fck (G\u00fcnce) \u00e7e\u015fitleri ve tarihsel geli\u015fimi\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,224],"tags":[6930,2254,6928,6929],"class_list":["post-14368","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-edebiyat-dil-anlatim","tag-disa-donuk-gunluk","tag-gunce","tag-gunluk","tag-ice-donuk-gunluk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14368"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14368\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}