{"id":13310,"date":"2012-09-29T10:28:33","date_gmt":"2012-09-29T08:28:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=13310"},"modified":"2012-09-29T10:28:33","modified_gmt":"2012-09-29T08:28:33","slug":"iyi-etkili-yazabilmek-ve-konusabilmek-icin-gerekli-ozellikler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/iyi-etkili-yazabilmek-ve-konusabilmek-icin-gerekli-ozellikler.html","title":{"rendered":"\u0130yi ,etkili yazabilmek ve konu\u015fabilmek i\u00e7in gerekli \u00f6zellikler"},"content":{"rendered":"

GEREKL\u0130 \u00d6ZELL\u0130KLER<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

1. G\u00f6zlem yapmak<\/p>\n

2. D\u00fc\u015f\u00fcnmek<\/p>\n

3. Okumak<\/p>\n

4. Ana dili iyi kullanmak<\/p>\n

1. G\u00f6zlem Yapmak:<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130yi ve g\u00fczel bir yaz\u0131 yazabilmek ve etkili konu\u015fabilmek i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce iyi bir g\u00f6zlemci olmak gerekir.<\/p>\n

G\u00f6zlem; bakmak de\u011fil g\u00f6rmek, do\u011fan\u0131n canl\u0131 cans\u0131z b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla g\u00f6rmek demektir. G\u00f6zlem; do\u011fru g\u00f6rmeyi, do\u011fru tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011fretir.<\/p>\n

Bir \u015feyi iyi anlayabilmek i\u00e7in onun kendi kendine ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcrl\u00fc belirtilerini g\u00f6zden ge\u00e7irmek i\u015fine “G\u00f6zlem”<\/em> denir. G\u00f6rd\u00fcklerimizi anlamak ya da anlatmak i\u00e7in g\u00f6zlem yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, kendilerinin iyi birer g\u00f6zlemci oldu\u011funu s\u00f6ylemelerine kar\u015f\u0131n, iyi yaz\u0131 yazamaz ya da etkili konu\u015fma yapamaz. \u00d6z ele\u015ftiri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde g\u00f6r\u00fclecek ki, insanlar; ba\u015fta aile olmak \u00fczere, \u00e7evre, okul ve en yak\u0131n arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgilere sahip de\u011fildir.<\/p>\n

Oysaki \u00f6nceden derinlemesine yap\u0131lan g\u00f6zlemler, \u00e7evre ve ki\u015filerle uyumu kolayla\u015ft\u0131racak, ileti\u015fimi h\u0131zland\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

Bir dilencinin sokak aralar\u0131nda, dolmu\u015f kuyruklar\u0131nda dilenmesini; hele hele dilenmekten utanan yoksul insanlar\u0131n toplumla ili\u015fkilerini, ruh h\u00e2llerini g\u00f6zlem yapmayan bir insan, nas\u0131l “yoksulluk”<\/em><\/strong> konusunda yaz\u0131 yazabilir, konu\u015fma yapabilir?<\/p>\n

\u00d6yleyse, hangi konuda yaz\u0131 yazmak, konu\u015fma yapmak istiyorsak; o konuyla ilgili \u00f6nceden g\u00f6zlemlere sahip olmal\u0131y\u0131z. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerden hareketle; siz de, ailenizi, \u00e7evrenizi, \u00f6\u011fretmenlerinizi, arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 kolay ileti\u015fim ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in mutlaka g\u00f6zlem yapmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n

 <\/p>\n

2.<\/strong> D\u00fc\u015f\u00fcnmek (fikretmek = tefekk\u00fcr):<\/em><\/strong><\/p>\n

\u0130yi ve g\u00fczel yaz\u0131 yazmak, etkili konu\u015fmak i\u00e7in gerekli olan \u00f6zelliklerden biri de “d\u00fc\u015f\u00fcnmek”<\/em><\/strong> <\/em>tir.<\/p>\n

Yaz\u0131 yazman\u0131n temelinde d\u00fc\u015f\u00fcnme yatar. Okudu\u011fumuz bir eser ya da par\u00e7a, kafam\u0131zda bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnceler yarat\u0131r. D\u0131\u015f d\u00fcnyam\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz canl\u0131 ve cans\u0131z b\u00fct\u00fcn unsurlar, kafam\u0131zda birtak\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve hayalleri canland\u0131r\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fclen, duyulan, okunan, incelenen somut ve soyut b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131n ba\u011flant\u0131lar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7erisine girer. D\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi a\u00e7\u0131k, ilgi \u00e7ekici, canl\u0131 bir bi\u00e7imde ortaya koymal\u0131y\u0131z. D\u00fc\u015f\u00fcnme, i\u00e7 g\u00f6zlem ile elde edilir. G\u00f6zlem; d\u0131\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6rmek, d\u00fc\u015f\u00fcnme ise i\u00e7imizi incelemek ve g\u00f6rmek demektir.<\/p>\n

Do\u011fal olarak, b\u00fct\u00fcn insanlar d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahiptir. Ama d\u00fc\u015f\u00fcnceden d\u00fc\u015f\u00fcnceye fark vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce ile pl\u00e2n (tasar\u0131) aras\u0131nda sa\u011flam bir ba\u011f kurulmal\u0131d\u0131r. \u0130nsan, ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu ortam gere\u011fi; ki\u015fi, \u00e7evre, toplum, konu, olay vb. kavram ya da faaliyetlerde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve pl\u00e2nl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorundad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcncelerdeki da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve pl\u00e2ns\u0131zl\u0131k, insan\u0131n \u00e7evreyle ve olaylarla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 bozar, uyumunu engeller. Bu durumda ise mutsuz ve ba\u015far\u0131s\u0131z bir ki\u015filik ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemeyen, d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde pl\u00e2n yapamayan bir insan, nas\u0131l iyi ve g\u00fczel yaz\u0131 yazs\u0131n? Nas\u0131l etkili konu\u015fma yaps\u0131n? \u00d6yleyse, bir konu ya da olay hakk\u0131nda yaz\u0131 yazmadan, konu\u015fma yapmadan \u00f6nce mutlaka d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.<\/p>\n

 <\/p>\n

3. Okumak:<\/em><\/strong>\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n

“Ben ayd\u0131n\u0131m”<\/em> diyebilen bir insan; en az g\u00fcnde bir gazete, haftada bir dergi, ayda bir kitap okumak zorundad\u0131r. D\u00fczenli olarak ayda bir kitap okuyan birisi elli y\u0131lda alt\u0131 y\u00fcz kitap okur. \u0130nsanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar yaz\u0131lm\u0131\u015f milyonlarca kitap i\u00e7inde alt\u0131 y\u00fcz kitab\u0131n \u00f6nemi ne kadard\u0131r?\u00a0\u00a0<\/p>\n

Her \u00e7e\u015fit kitab\u0131 d\u00fczenli aral\u0131klarla okuyanlarla, hayat\u0131nda eline hi\u00e7 kitap almam\u0131\u015flar aras\u0131ndaki fark; beyaz renkle siyah rengin aras\u0131ndaki fark gibidir. Birisi bilim ve ayd\u0131nl\u0131k, di\u011feri ise cehalet ve karanl\u0131kt\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce, okumayan insan\u0131n kelime hazinesi geli\u015fmez. Bu durumda s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da kelimelerle hangi duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler etkili bir \u015fekilde anlat\u0131ls\u0131n?\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Yazarlar, \u015fairler ve sanatk\u00e2rlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini daha iyi anlayabiliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kelime hazineleri b\u00fcy\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar okumaya \u00f6nem veren, okuman\u0131n insan i\u00e7in bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck oldu\u011funu kavrayan ki\u015filerdir. Bilgili ve bilin\u00e7li ayd\u0131n olabilmenin yeg\u00e2ne y\u00f6ntemi okumak, \u00e7ok okumakt\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Do\u011fal olarak, yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc kompozisyonda ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6nemli s\u0131rlar\u0131ndan birinin de d\u00fczenli okumak oldu\u011funu unutmamak gerekir.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

4. Ana Dili \u0130yi Kullanmak:<\/em><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun d\u00f6rt y\u00fcz – be\u015f y\u00fcz kelimeyle konu\u015fup anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Ayd\u0131nlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu ise ortalama \u00fc\u00e7 bin – be\u015f bin kelimeye i\u015fleklik verebilmektedir. Bu durum, ana dilini iyi kullanmakla ilgili \u00f6nemli bir toplumsal kusur olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumun y\u00f6nlendirici ve y\u00f6neticisi durumundaki ayd\u0131nlar, en az on be\u015f bin – yirmi bin kelimeye i\u015fleklik kazand\u0131rmak zorundad\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Bu ger\u00e7ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda; etkili ve g\u00fczel yaz\u0131 yazmak ve konu\u015fmak i\u00e7in ana dili iyi bilmek gerekir. Bu ise, dil bilgisi kurallar\u0131n\u0131n ve anlat\u0131m bozukluklar\u0131n\u0131n bilinmesini zorunlu k\u0131lar.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

G\u00f6zleme de\u011fer veren, pl\u00e2nl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen, sa\u011fl\u0131kl\u0131 okuyan ve ana dilini iyi kullanan insan; \u00fcst\u00fcn bir ifade yetene\u011fine sahip olur. Bu d\u00f6rt \u00f6nemli \u00f6zellik, birbirleriyle yak\u0131ndan ilgilidir. Birinin yoklu\u011fu, di\u011ferlerinin yoklu\u011funa yol a\u00e7ar. Bu nedenle, d\u00f6rt \u00f6zelli\u011fe de ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6nem verilmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

GEREKL\u0130 \u00d6ZELL\u0130KLER \u00a0 1. G\u00f6zlem yapmak 2. D\u00fc\u015f\u00fcnmek 3. Okumak 4. Ana dili iyi kullanmak 1. G\u00f6zlem Yapmak:   \u0130yi ve g\u00fczel bir yaz\u0131 yazabilmek ve etkili konu\u015fabilmek i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce iyi bir g\u00f6zlemci olmak gerekir. G\u00f6zlem; bakmak de\u011fil g\u00f6rmek, do\u011fan\u0131n canl\u0131 cans\u0131z b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla g\u00f6rmek demektir. G\u00f6zlem; do\u011fru g\u00f6rmeyi, do\u011fru tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011fretir. … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,224],"tags":[6208,5173],"class_list":["post-13310","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-edebiyat-dil-anlatim","tag-konsma","tag-yazma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13310\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}