{"id":12339,"date":"2012-09-28T22:34:51","date_gmt":"2012-09-28T20:34:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=12339"},"modified":"2012-09-28T22:34:51","modified_gmt":"2012-09-28T20:34:51","slug":"ani-hatirat-ve-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/ani-hatirat-ve-ozellikleri.html","title":{"rendered":"An\u0131 (Hat\u0131rat) ve \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>Bir kimsenin kendi hayat\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 devrede \u015fahidi oldu\u011fu ya da duydu\u011fu olaylar\u0131 edeb\u00ee de\u011fer ta\u015f\u0131yan bir dille anlatt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lara<strong> an\u0131 <\/strong><em>(hat\u0131rat)<\/em> denir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u00f6z\u00fcm\u00fczde bir iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in unutulmayan ve an\u0131lmaya de\u011fer buldu\u011fumuz olaylar\u0131 anlatan yaz\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Edebiyat sahas\u0131n\u0131n en yayg\u0131n t\u00fcrlerinden biridir. Bu t\u00fcrde verilen eserlerin \u00e7ok de\u011fi\u015fik sahalarda olu\u015fu, ona belli bir s\u0131n\u0131r \u00e7izme imk\u00e2n\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>An\u0131lar\u0131n \u00f6nde gelen \u00f6zelli\u011fi, yazar\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131n belli bir kesitini almas\u0131 ve \u00e7ok sonra yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclmesidir.\u00a0<\/p>\n<p>\u0130\u00e7lerinde an\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zelli\u011fi bulunabilecek <strong><em>seyahatname, sefaretname, muht\u0131ra, tezkire, menk\u0131be, g\u00fcnl\u00fck, otobiyografi <\/em>ve <em>tarih<\/em><\/strong> t\u00fcrleri ile <strong><em>an\u0131<\/em> <\/strong>t\u00fcr\u00fcn\u00fc kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. Bu t\u00fcrlerin her birinin yaz\u0131l\u0131\u015f gayeleri ayr\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0Ortak \u00f6zellikleri ise ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar \u00fczerine kurulmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Ancak bu \u00f6zellik, onlar\u0131 birbirinin yerine koyma sebebi olamaz.\u00a0<\/p>\n<p>An\u0131lar\u0131n, tarih\u00ee ger\u00e7eklerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, \u00f6nemli yard\u0131mlar\u0131 dokunur. An\u0131; tarih de\u011filse de, tarihe yard\u0131mc\u0131d\u0131r. Devirlerin \u00f6zelliklerini anlatan an\u0131lar, o devrin tarihini yazacaklar i\u00e7in \u00f6nemli birer belge niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>\u00a0Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, an\u0131 yazar\u0131, an\u0131lar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131rken tarih\u00ee ger\u00e7eklerin bozulmamas\u0131na \u00e7ok dikkat etmelidir.<\/p>\n<p>\u00a0<strong><em>An\u0131 <\/em><\/strong>(Hat\u0131rat) ile <strong><em>g\u00fcnl\u00fck<\/em><\/strong>, en \u00e7ok kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan iki t\u00fcrd\u00fcr. Bu iki t\u00fcr\u00fcn en \u00f6nemli ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u00fcklerin ya\u015fan\u0131rken, an\u0131lar\u0131n ise hayatta ya da \u00f6mr\u00fcn sonunda kaleme al\u0131nmalar\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Her ne sebeple kaleme al\u0131n\u0131rsa al\u0131ns\u0131n an\u0131 t\u00fcr\u00fcnde d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, samimiyet ve sorumluluk duygusu \u00f6n pl\u00e2nda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0An\u0131 yazarken \u00f6nce konu tespit edilmeli; sonra ya g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne tutulan notlar ya da haf\u0131zada saklanan olaylar zinciri, pl\u00e2na g\u00f6re d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n<p>\u00a0An\u0131 yaz\u0131l\u0131rken s\u00fcsl\u00fc sanatl\u0131 bir anlat\u0131mdan ka\u00e7\u0131nmal\u0131; a\u00e7\u0131k, sade ve ak\u0131c\u0131 bir \u00fcsl\u00fbp kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler, i\u00e7tenlikle ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>An\u0131lar, ya g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne tutulan notlar h\u00e2linde ya da sonradan hat\u0131rlanmak suretiyle yaz\u0131l\u0131r. Bat\u0131 edebiyat\u0131nda en \u00fcnl\u00fc an\u0131 yazarlar\u0131; <strong><em>Sain-Simon<\/em><\/strong> (1675-1755) ve <strong><em>Rousseau<\/em><\/strong> (1712-1778)&#8217; dir.\u00a0<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"321\"><strong>Bat\u0131 edebiyat\u0131ndaki \u00fcnl\u00fc an\u0131 yazarlar\u0131 ve eserleri \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sain-Simon : <strong><em>&#8220;Hat\u0131ralar&#8221;<\/em><\/strong><em><\/em><\/p>\n<p>Rousseau \u00a0\u00a0: <strong><em>&#8220;\u0130tiraflar&#8221;<\/em><\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"324\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk edebiyat\u0131ndaki an\u0131 eserlerine \u00f6rnekler ise \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ziya Pa\u015fa : <strong><em>&#8220;Defter-i A&#8217;m\u00e2l&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Muallim Naci : <strong><em>&#8220;\u00d6mer&#8217;in \u00c7ocuklu\u011fu&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ahmet Rasim : <em>&#8220;<strong>Falaka&#8221;<\/strong><\/em><strong> ve <em>&#8220;Muharrir, \u015eair, Edip&#8221;<\/em><\/strong><em><\/em><\/p>\n<p>Halit Ziya U\u015eAKLIG\u0130L <strong>:<em>&#8220;K\u0131rk Y\u0131l&#8221;<\/em> ve <em>&#8220;Saray ve \u00d6tesi&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>H\u00fcseyin Cahit YAL\u00c7IN : <strong><em>&#8220;Edeb\u00ee Hat\u0131ralar&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Falih R\u0131fk\u0131 ATAY : <strong><em>&#8220;\u00c7ankaya&#8221;<\/em> ve<em> &#8220;Zeytinda\u011f\u0131&#8221;<\/em><\/strong><em><\/em><\/p>\n<p>\u00a0<strong><\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>\u00a0<strong>An\u0131lar, genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki nedenlerden dolay\u0131 yaz\u0131l\u0131r:<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Ge\u00e7mi\u015fi bir kez daha ya\u015famak ve yazma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanmak.\u00a0<\/li>\n<li>An\u0131lar\u0131 unutulmaktan kurtarmak.<\/li>\n<li>\u00a0Yok olup gitmesini g\u00f6ze alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ger\u00e7e\u011fe kal\u0131c\u0131l\u0131k kazand\u0131rmak.\u00a0<\/li>\n<li>An\u0131y\u0131 olu\u015fturan olay\u0131, durumu, yerleri, ki\u015fileri s\u00f6z konusu edip, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bilgisine, yarar\u0131na sunmak.\u00a0<\/li>\n<li>Kamuoyu \u00f6n\u00fcnde aklanmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 dile getirip i\u00e7ini bo\u015faltmak, g\u00fcnah \u00e7\u0131karmak.\u00a0<\/li>\n<li>Gelecek ku\u015faklara ge\u00e7mi\u015ften sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131p sunmak.<\/li>\n<li>Gerekti\u011fi zaman bir ele\u015ftiride bulunmak.\u00a0<\/li>\n<li>\u0130nsano\u011flunun; ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131, deneyimlerini ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015fmak gere\u011fini duymak.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00d6zellikleri:<\/strong>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li>An\u0131lar ilgi \u00e7ekici, bilinir nitelikte olmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/li>\n<li>An\u0131lar\u0131n \u00f6\u011fretici yan\u0131 vard\u0131r.\u00a0<\/li>\n<li>Anlat\u0131c\u0131 yazar\u0131n kendisidir.\u00a0<\/li>\n<li>Yazar her t\u00fcrl\u00fc kaynaktan yararlanabilir.\u00a0<\/li>\n<li>Objektif eserlerdir ve d\u00f6nemle ilgili belge niteli\u011fi ta\u015f\u0131rlar.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"326\"><strong>An\u0131 \u2013 Otobiyografi fark\u0131:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"326\">&nbsp;<\/p>\n<p>An\u0131lar \u00fcslup y\u00f6n\u00fcyle otobiyografilere de benzer; ancak an\u0131 otobiyografi i\u00e7inde sadece bir b\u00f6l\u00fcm say\u0131labilir. Yani otobiyografiler an\u0131ya g\u00f6re daha geni\u015f ve daha uzun bir d\u00f6nemi i\u00e7ine al\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"350\"><strong>An\u0131- Gezi Yaz\u0131s\u0131 fark\u0131:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"350\">&nbsp;<\/p>\n<p>An\u0131lar, \u00fcslup y\u00f6n\u00fcyle gezi yaz\u0131s\u0131na benzese de yazar\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyadan \u00e7ok kendisinden s\u00f6z etmesiyle gezi yaz\u0131s\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r. Gezi yaz\u0131lar\u0131nda \u00f6zne d\u0131\u015f d\u00fcnyad\u0131r. An\u0131larda ise \u00f6zne ki\u015finin kendisidir. An\u0131larda \u00e7evreye ait bilgiler gezi yaz\u0131s\u0131 kadar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011fildir.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir kimsenin kendi hayat\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 devrede \u015fahidi oldu\u011fu ya da duydu\u011fu olaylar\u0131 edeb\u00ee de\u011fer ta\u015f\u0131yan bir dille anlatt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lara an\u0131 (hat\u0131rat) denir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u00f6z\u00fcm\u00fczde bir iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in unutulmayan ve an\u0131lmaya de\u011fer buldu\u011fumuz olaylar\u0131 anlatan yaz\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Edebiyat sahas\u0131n\u0131n en yayg\u0131n t\u00fcrlerinden biridir. Bu t\u00fcrde verilen eserlerin \u00e7ok de\u011fi\u015fik sahalarda olu\u015fu, ona belli &#8230; <a title=\"An\u0131 (Hat\u0131rat) ve \u00d6zellikleri\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/ani-hatirat-ve-ozellikleri.html\" aria-label=\"More on An\u0131 (Hat\u0131rat) ve \u00d6zellikleri\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,224],"tags":[216,5565],"class_list":["post-12339","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-edebiyat-dil-anlatim","tag-ani","tag-hatirat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12339\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}