Doku: Yap\u0131lar\u0131 ve g\u00f6revleri ayn\u0131 olan h\u00fccre topluluklar\u0131d\u0131r. Hayvansal ve bitkisel dokular olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. <\/p>\n
Hayvansal Dokular: Epitel, ba\u011f ve destek, kas, sinir doku olmak \u00fczere 4 \u00e7e\u015fittir. <\/strong><\/strong><\/p>\n <\/strong>1.Epitel Doku:<\/strong> V\u00fccudun d\u0131\u015f\u0131n\u0131 saran, i\u00e7 organlar\u0131n yap\u0131s\u0131na kat\u0131lan, ara maddesi \u00e7ok az olan, kan damar\u0131 ta\u015f\u0131mayan dokudur. 3`e ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n a-\u00d6rt\u00fc Epiteli:<\/strong> V\u00fccudun i\u00e7 ve d\u0131\u015f y\u00fczeyini \u00f6rten epitel dokudur. 2 \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n * Tek Katl\u0131 \u00d6rt\u00fc Epiteli: \u015fekil olarak 3`e ayr\u0131l\u0131r. <\/strong><\/p>\n 1.Tek Katl\u0131 Yass\u0131: Damarlar\u0131n i\u00e7 y\u00fczeyinde, kalp ve akci\u011ferde bulunur. <\/p>\n 2. Tek Katl\u0131 K\u00fcbik: B\u00f6breklerde bulunur. <\/p>\n 3. Tek Katl\u0131 Silindirik: Mide ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n i\u00e7 y\u00fczeyinde bulunur. <\/strong>b-Salg\u0131 (bez) Epiteli:<\/strong> Tek h\u00fccreli olanlar\u0131 salg\u0131 yapan goblet h\u00fccrelerine sahiptir. \u00c7ok h\u00fccreli olanlar\u0131 salg\u0131 yapma \u015fekillerine g\u00f6re 3`e ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n * D\u0131\u015f salg\u0131 Bezi: Salg\u0131s\u0131n\u0131 bir kanalla bo\u015flu\u011fa veren bezlerdir. (g\u00f6zya\u015f\u0131) <\/p>\n * \u0130\u00e7 salg\u0131 Bezi: Salg\u0131s\u0131n\u0131 direkt kana hormon olarak veren bezlerdir. <\/p>\n * Karma Bez: Hem i\u00e7 hemde d\u0131\u015f salg\u0131 yapan bezdir. (pankreas)<\/p>\n c-Duyu Epiteli:<\/strong> D\u0131\u015f ortamdan uyart\u0131lar\u0131 alan epitel dokudur. G\u00f6zde \u0131\u015f\u0131k, kulakta ses, burunda koku ve deride dokunmay\u0131 alg\u0131layan h\u00fccreler duyu epitel h\u00fccreleridir.<\/p>\n 2.Ba\u011f ve destek doku:<\/strong> Di\u011fer dokular\u0131 ve organlar\u0131 birbirine ba\u011flar. Yumu\u015fak organlar\u0131 korur, onlara destek ve diren\u00e7 kazand\u0131r\u0131r. H\u00fccreleri aras\u0131nda ara maddesi en fazla olan dokudur. Ba\u011f dokusu h\u00fccreler, ara madde ve lifler olarak 3 k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur. 5 grupta incelenir.<\/p>\n \u2022 Temel ba\u011f doku:<\/strong> Organlar\u0131n bir arada tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan dokudur. Ba\u011f dokudaki baz\u0131 h\u00fccreler mikroplar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Ba\u011f dokudaki pigmentler deriye renk verir.<\/p>\n \u2022 K\u0131k\u0131rdak Doku:<\/strong> Bulundu\u011fu yere esneklik verir. Kan damar\u0131 ta\u015f\u0131maz. 3 \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n – Hiyalin K\u0131k\u0131rdak: Omurgal\u0131 embriyolar\u0131nda iskeleti olu\u015fturur. Ergin memelilerde soluk borusu, kaburga u\u00e7lar\u0131, burun ve uzun kemiklerin u\u00e7 k\u0131sm\u0131nda bulunur.<\/p>\n – Elastik K\u0131k\u0131rdak: \u00c7ok esnektir. Kulak kep\u00e7esi ve ses telinde bulunur.<\/p>\n – Lifli K\u0131k\u0131rdak: Uzun kemiklerin eklem yerlerinde bulunur.<\/p>\n \u2022 Kemik Doku:<\/strong> \u0130skeleti olu\u015fturan, v\u00fccuda desteklik sa\u011flayan dokudur. \u0130\u00e7 organlara tutunma y\u00fczeyi olu\u015fturur, minarel madde deposudur. Kemik dokuda ki Ca, Mg, P gibi minareller sertlik sa\u011flar. Kemiklerde boyca uzama u\u00e7taki k\u0131k\u0131rdaklar taraf\u0131ndan sa\u011flan\u0131r. Periost: Kemikleri d\u0131\u015ftan saran zar olup beslenmeyi, onar\u0131m\u0131 ve kal\u0131nla\u015fmay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n \u2022 Ya\u011f doku: <\/strong>\u00d6zelle\u015ftirilmi\u015f bir ba\u011f dokudur. Ya\u011f doku organlar\u0131n etraf\u0131nda ve deri alt\u0131nda depolan\u0131r. -Organlar\u0131 darbelere kar\u015f\u0131 korur.<\/p>\n -Yedek besin deposudur.<\/p>\n -V\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 korur. Kan plazmas\u0131: Kan\u0131n %55 ini olu\u015fturur. Hafif baziktir (ph=7,4). Yap\u0131s\u0131nda su (%90), di\u011fer k\u0131sm\u0131 ise organik ve inorganik besinlerden olu\u015fur. a-Alyuvarlar (eritrositler): <\/strong>K\u0131rm\u0131z\u0131 kemik ili\u011fimde \u00fcretilirler. Memelilerde alyuvarlar \u00e7ekirdeksiz di\u011fer omurgal\u0131larda \u00e7ekirdeklidir. Yap\u0131lar\u0131nda kana k\u0131rm\u0131z\u0131 rengi veren, solunum gaz\u0131 ta\u015f\u0131yan hemoglobin bulunur. <\/p>\n Karaci\u011fer ve dalakta par\u00e7alan\u0131rlar. Miktar\u0131 en fazla olan h\u00fccrelerdir. c-Kan pulcuklar\u0131 (trombositler):<\/strong>K\u0131rm\u0131z\u0131 kemik ili\u011fimdeki dev h\u00fccrelerin par\u00e7alanmas\u0131yla olu\u015furlar. Baz\u0131lar\u0131 \u00e7ekirdekli baz\u0131lar\u0131 \u00e7ekirdeksizdir. Kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131nda g\u00f6rev al\u0131rlar. <\/p>\n <\/strong>3.Kas Doku:<\/strong> H\u00fccre ara maddesi yoktur. Yap\u0131lar\u0131ndaki kas\u0131labilir proteinler sayesinde sinirsel ve hormonal uyart\u0131lara cevap verebilirler.V\u00fccudun hareket etmesine ve i\u00e7 organlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda g\u00f6revlidir. \u00dc\u00e7e ayr\u0131l\u0131rlar:<\/p>\n a-D\u00fcz Kas: <\/strong><\/strong>\u0130ste\u011fimiz d\u0131\u015f\u0131nda otonom sinir sisteminin (bilgi yelpazesi) kontrol\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Kas\u0131lma h\u0131z\u0131 yava\u015f kas\u0131l\u0131 kalma s\u00fcresi uzundur. Mide, damarlar ve ba\u011f\u0131rsaklarda bulunur. <\/p>\n b-\u00c7izgili Kas:<\/strong> \u00c7ok \u00e7ekirdeklidir. \u0130skeleti sarar ve hareketi sa\u011flar. \u0130ste\u011fimizle merkezi sinir sisteminin denetiminde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Kas\u0131lmalar\u0131 h\u0131zl\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrelidir. \u0130skelet, kol ve bacak kaslar\u0131 gibi. 4.Sinir Doku:<\/strong> H\u00fccrelerine n\u00f6ron denir. V\u00fccudun i\u00e7inden ve d\u0131\u015f\u0131ndan gelen uyar\u0131lar\u0131 sinir sistemine ta\u015f\u0131r. Sinir merkezlerindeki uyar\u0131lar\u0131 da tepki yerlerine ta\u015f\u0131r. Sinir h\u00fccreleri b\u00f6l\u00fcn\u00fcp \u00e7o\u011falamazlar ve yenilenemezler. <\/p>\n Bitkisel Dokular: S\u00fcrgen (meristem) ve de\u011fi\u015fmez dokular olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n 1.Meristem doku: <\/strong>S\u00fcrekli b\u00f6l\u00fcnebilme \u00f6zelli\u011findedir. H\u00fccreleri canl\u0131, ince zarl\u0131, bol sitoplazmal\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00e7ekirdekli ve kofulsuzdur. H\u00fccre aras\u0131 bo\u015fluklar\u0131 yoktur. Geli\u015fme ve farkl\u0131la\u015fmay\u0131 sa\u011flarlar. Boyca uzamay\u0131 sa\u011flayan birincil meristem ve kal\u0131nla\u015fmay\u0131 sa\u011flayan ikincil meristem olarak iki \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n a-Birincil meristem:<\/strong> Bitkinin \u00f6mr\u00fc boyunca b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. G\u00f6vde , dal ve k\u00f6k u\u00e7lar\u0131nda bulunur. B\u00fcy\u00fcme noktalar\u0131 g\u00f6vde ve dallarda koruyucu yaprakla k\u00f6kte ise kaliptra ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Bitkinin boyuna uzamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. b-\u0130kincil meristem: <\/strong>De\u011fi\u015fmez dokunun sonradan b\u00f6l\u00fcnme yetene\u011fi kazanmas\u0131yla olu\u015fur. Kambiyum ve mantar meristemi olup enine b\u00fcy\u00fcy\u00fcp kal\u0131nla\u015fmay\u0131 ve ya\u015f halkalar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n 2.De\u011fi\u015fmez dokular:<\/strong> Birincil ve ikincil meristem dokular\u0131n olu\u015fturdu\u011fu b\u00f6l\u00fcnme yetene\u011fini kaybeden dokulard\u0131r. H\u00fccre duvar\u0131nda odun ve mantar \u00f6z\u00fc birikti\u011finden kal\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131 ve g\u00f6revlerine g\u00f6re parankima, koruyucu, iletim, destek ve salg\u0131 dokusu olmak \u00fczere be\u015fe ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n a-Parankima (temel doku):<\/strong> Bitkilerde di\u011fer doku ve organlar\u0131n aras\u0131n\u0131 doldurur. H\u00fccreleri canl\u0131, ince zarl\u0131, bol sitoplazmal\u0131d\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131 i\u015fe g\u00f6re 4 parankima dokusu bulunur.<\/p>\n -\u00d6z\u00fcmleme parankimas\u0131:Fotosentezle organik besin yapan palizat parankimas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. b-Koruyucu doku:<\/strong> Bitkileri d\u0131\u015f etkilere kar\u015f\u0131 korur, su ve besin kayb\u0131n\u0131 \u00f6nler. H\u00fccreleri aral\u0131ks\u0131z dizilmi\u015f ve klorofilsizdir. Epidermis ve periderm olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n Epidermis:Bitkilerin gen\u00e7 b\u00f6lgeleri ve yapraklar\u0131n\u0131 \u00f6rter. K\u00fctikula denen ve su kayb\u0131n\u0131 engelleyen tabakay\u0131 yapar. Epidermis h\u00fccreleri farkl\u0131la\u015farak \u00e7e\u015fitli g\u00f6revleri olan t\u00fcyleri ve stomay\u0131 olu\u015fturur. c-\u0130letim dokusu:<\/strong> Bitkilerde madde ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar. Odun borusu (ksilem) ve soymuk borusu (floem) olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. <\/p>\n Odun borular\u0131 cans\u0131z olup, su ve mineralleri tek y\u00f6nl\u00fc ta\u015f\u0131rlar. H\u00fccre zarlar\u0131 eriyip \u00fcst \u00fcste dizildi\u011finden boru \u015feklinde g\u00f6z\u00fck\u00fcrler. <\/p>\n Soymuk borular\u0131 canl\u0131d\u0131r. K\u00f6kten yapra\u011fa \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc ta\u015f\u0131rlar. Sitoplazma ve \u00e7ekirdekleri kenara \u00e7ekilip, orta k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u00fcst \u00fcste gelince kalburlu boru halini al\u0131r. Kalburlu (bilgi yelpazesi) borular\u0131n yan\u0131nda bol sitoplazmal\u0131 arkada\u015f h\u00fccreleri bulunur. <\/p>\n d-Destek doku<\/strong><\/strong>: Bitkiye desteklik sa\u011flayan dokudur. \u00c7ok y\u0131ll\u0131k bitkilerde bu destek pek ve sert dokudan olu\u015fan destek doku taraf\u0131ndan sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n Pek doku Canl\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fcmekte olan gen\u00e7 bitkilerde, yapraklarda, \u00e7i\u00e7eklerde, meyve saplar\u0131nda ve baz\u0131 otsu bitkilerin g\u00f6vdelerinde bulunur.<\/p>\n Sert doku:<\/strong><\/strong>Cans\u0131z h\u00fccrelerden olu\u015fur. B\u00fct\u00fcn \u00e7eperleri sel\u00fcloz ve lignin birikmesiyle kal\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ta\u015f h\u00fccrelerinden olu\u015fur (ayva, armut, ceviz…) <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Doku: Yap\u0131lar\u0131 ve g\u00f6revleri ayn\u0131 olan h\u00fccre topluluklar\u0131d\u0131r. Hayvansal ve bitkisel dokular olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. Hayvansal Dokular: Epitel, ba\u011f ve destek, kas, sinir doku olmak \u00fczere 4 \u00e7e\u015fittir. 1.Epitel Doku: V\u00fccudun d\u0131\u015f\u0131n\u0131 saran, i\u00e7 organlar\u0131n yap\u0131s\u0131na kat\u0131lan, ara maddesi \u00e7ok az olan, kan damar\u0131 ta\u015f\u0131mayan dokudur. 3`e ayr\u0131l\u0131r. a-\u00d6rt\u00fc Epiteli: V\u00fccudun i\u00e7 ve d\u0131\u015f y\u00fczeyini … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,15],"tags":[359,361,360],"class_list":["post-1207","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-fen-teknoloji","tag-doku","tag-doku-nedir","tag-dokular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n* \u00c7ok Katl\u0131 \u00d6rt\u00fc Epiteli: Deride bulunan epiteldir.<\/p>\n
\nYa\u011f doku, <\/p>\n
\n\u2022 Kan Doku: Kan plazmas\u0131 ve kan h\u00fccrelerinden olu\u015fur.<\/p>\n
\nKan h\u00fccreleri: \u00dc\u00e7 \u00e7e\u015fittir:<\/p>\n
\nb-Akyuvarlar(l\u00f6kositler):<\/strong> Renksizdirler. \u00c7ekirdekli ve aktif hareket ederler. Mikroplara kar\u015f\u0131 antikor ve antitoksin salg\u0131larlar. K\u0131rm\u0131z\u0131 kemik ili\u011finde \u00fcretilen <\/p>\n
\n
\nc-Kalp Kas\u0131:<\/strong> Enine bantla\u015fma g\u00f6sterdi\u011finden \u00e7izgili kas gibidir. \u0130ste\u011fimiz d\u0131\u015f\u0131nda otonom sinirlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. <\/p>\n
\n\u015eekil: Bir bitkide b\u00fcy\u00fcme b\u00f6lgeleri<\/p>\n
\n-Havaland\u0131rma parankimas\u0131:Bitkinin gaz al\u0131\u015fveri\u015fine yard\u0131mc\u0131 olur.
\n-\u0130letim parankimas\u0131:\u0130letim dokusuna madde ta\u015f\u0131r.
\n-Depo parankimas\u0131:Bitkilerin k\u00f6k, g\u00f6vde, tohum ve meyvelerinde besin depo eder.<\/p>\n
\nStoma:Bitkilerde gaz al\u0131\u015fveri\u015fini ve terlemeyi sa\u011flar. Epidermis h\u00fccreleri aras\u0131ndaki bol kloroplastl\u0131 h\u00fccrelerdir.
\nPeriderm:Bitkinin ya\u015fl\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda epidermis mantar dokuya b\u0131rak\u0131r. <\/p>\n
\ne-Salg\u0131 doku: <\/strong>Salg\u0131 yapan h\u00fccrelerden olu\u015fur. Is\u0131rgan\u0131n yak\u0131c\u0131 t\u00fcyleri korumay\u0131 sa\u011flar, \u00e7i\u00e7ekteki bal \u00f6z\u00fc tozla\u015fmaya yard\u0131mc\u0131 olur. B\u00f6cek\u00e7il bitkilerde sindirim \u00f6zsuyu b\u00f6cekleri sindirir<\/p>\n