{"id":1104,"date":"2010-01-10T22:26:31","date_gmt":"2010-01-10T20:26:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=1104"},"modified":"2010-01-10T22:34:56","modified_gmt":"2010-01-10T20:34:56","slug":"canlilarda-beslenme-sekilleri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/canlilarda-beslenme-sekilleri-2.html","title":{"rendered":"Canl\u0131larda beslenme \u015fekilleri.."},"content":{"rendered":"

D\u00fcnyam\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar beslenme bak\u0131m\u0131ndan ototrof ve heterotrof olarak iki grupta toplanabilir.
\n\u0130norganik maddelerden organik besin yapanlara, ototrof (\u00fcretici) denir. Bunu yapamay\u0131p da haz\u0131r organik besin kullananlara da heterotrof (t\u00fcketici) denir.
\n 1. Ototrof Canl\u0131lar <\/strong>
\nFotosentez yapanlar (Fotoototroflar) ve kemosentez yapanlar (Kemoototroflar) olarak iki grupta toplanabilir.
\na. Fotosentez Yapanlar :<\/strong> Ye\u015fil bitkiler, baz\u0131 bakteriler, mavi-ye\u015fil alg’ler ve baz\u0131 tek h\u00fccreliler taraf\u0131ndan klorofillerde ger\u00e7ekle\u015ftirilir.
\nb. Kemosentez Yapanlar :<\/strong> I\u015f\u0131k enerjisi kullan\u0131lmaz. Sadece baz\u0131 bakteri t\u00fcrleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Klorofil ve kloroplastlar\u0131 yoktur. Kimyasal enerjiyi kullanarak CO2 ve H2O yu birle\u015ftirerek organik besin yaparlar.
\n
\n 2. Heterotrof Canl\u0131lar <\/strong>
\nOrganik besinlerini haz\u0131r olarak alan canl\u0131lard\u0131r. Besinleri alma bi\u00e7imine g\u00f6re \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r.
\na. Holozoik Ya\u015fam :<\/strong> Besinlerini daha \u00e7ok kat\u0131 ve b\u00fcy\u00fck par\u00e7alar halinde alan canl\u0131lard\u0131r.
\nEt\u00e7iller (Karnivorlar) :<\/strong> Daha \u00e7ok hayvansal besinlerle beslenirler. Aslan, kedi, kurt bu gruba \u00f6rnek verilebilir.
\nOt\u00e7ullar (Herbivorlar) : <\/strong>Daha \u00e7ok bitkisel kaynakl\u0131 besinlerle beslenirler. Ke\u00e7i, Koyun, \u0130nek, Kaplumba\u011fa, Kirpi bu gruba \u00f6rnek verilebilir. Bu hayvanlar\u0131n di\u015f yap\u0131lar\u0131 ve sindirim sistemleri sel\u00fclozu sindirecek \u015fekilde \u00f6zelle\u015fmi\u015ftir.
\nEt\u00e7il ve Ot\u00e7ullar (Omnivorlar) :<\/strong> Hem bitkisel hemde hayvansal kaynakl\u0131 besinlerle beslenirler. \u0130nsan, baz\u0131 bal\u0131klar, baz\u0131 ku\u015flar bu gruba girer. Di\u015fleri hem par\u00e7alay\u0131c\u0131, hem kesici olarak bulunur.
\nb. Simbiyoz (Birlikte) Ya\u015fam:<\/strong> Bu gruptaki canl\u0131lar birbirleri \u00fczerinde veya i\u00e7inde ya\u015farlar. Baz\u0131 birlikler zararl\u0131, baz\u0131lar\u0131 faydal\u0131d\u0131r.
\nKommensalizm: <\/strong>Zarars\u0131z bir birliktir. Beraber ya\u015fayan canl\u0131lardan biri fayda elde ederken di\u011ferinin faydas\u0131 veya zarar\u0131 yoktur. \u0130nsanlar\u0131n a\u011f\u0131z ve ba\u011f\u0131rsak b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan baz\u0131 bakteriler bu \u015fekildedir.
\nK\u00f6pek bal\u0131klar\u0131 ile onlar\u0131n kar\u0131n b\u00f6lgelerine tutunarak ya\u015fayan Echeneis bal\u0131klar\u0131 da buna \u00f6rnektir. Bu bal\u0131klar k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131n\u0131n par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 besinleri kullan\u0131rken k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131na fayda veya zarar vermezler.
\nMutualizm: Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fayda esas\u0131na dayal\u0131 bir ya\u015fam birli\u011fidir.
\nLikenler mantarlarla, alglerin (su yosunlar\u0131) olu\u015fturdu\u011fu bir mutualist ya\u015fam \u00f6rne\u011fidir. Mantar, su yosununa CO2 ve H2O verirken, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda O2 ve besin al\u0131r.
\nParazitlik :<\/strong> Beraber ya\u015fayan iki canl\u0131dan biri fayda g\u00f6r\u00fcr. Bu esnada faydaland\u0131\u011f\u0131 canl\u0131ya zarar verir. Bu y\u00fczden bu birliklere zararl\u0131 birlikler denir. \u0130ki canl\u0131 ayr\u0131lacak olursa, fayda g\u00f6ren bu fayday\u0131 kaybetti\u011fi i\u00e7in ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirebilir.
\nParazitlik \u00c7e\u015fitleri:<\/strong>
\nParazitler canl\u0131n\u0131n d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131na yerle\u015fmi\u015fse bunlara ektoparazit (d\u0131\u015f parazit) denir. Bunlar\u0131n sindirim sistemleri vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, keneler, bitler, pireler v.b.
\nParazitler canl\u0131n\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131na yerle\u015fmi\u015fse bunlara Endoparazit (\u0130\u00e7 parazit) denir. Bunlar\u0131n sindirim sistemleri yoktur. \u00d6rne\u011fin, plazmodyum mikrobu, ba\u011f\u0131rsak kurtlar\u0131, tenyalar v.b.
\nParazitler canl\u0131 bir h\u00fccre olmadan hi\u00e7 bir canl\u0131l\u0131k \u00f6zelli\u011fi g\u00f6stermiyorsa bunlara mecburi parazit denir. \u00d6rne\u011fin, vir\u00fcsler
\nBaz\u0131 bitkiler fotosentez yapabildikleri halde, k\u00f6k sistemleri geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in su ve mineral madde ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 eme\u00e7 ad\u0131 verilen k\u00f6kleriyle \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 bitkinin odun borular\u0131ndan (ksilem) al\u0131rlar. Bunlara yar\u0131 parazit bitkiler denir. \u00d6rne\u011fin, \u00f6kse otu.
\nBaz\u0131 bitkiler fotosentez yapamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 bitkiden kar\u015f\u0131larlar. Bunlara tam parazit bitkiler denir. \u00d6rne\u011fin, k\u00fcsk\u00fct otu.
\nc. Saprofit (\u00c7\u00fcr\u00fck\u00e7\u00fcl) Ya\u015fam : <\/strong>Bu gruptaki canl\u0131larda sindirim sistemi tam geli\u015fmemi\u015ftir. Bu y\u00fczden besinlerini bulunduklar\u0131 ortamlardan \u201cyar\u0131 sindirilmi\u015f s\u0131v\u0131lar\u201d olarak al\u0131rlar. Baz\u0131lar\u0131 salg\u0131lad\u0131klar\u0131 enzimlerle hem kendi besinlerini k\u0131smen sindirmi\u015f olurlar, hem de organik art\u0131klar\u0131 par\u00e7alayarak \u00f6lm\u00fc\u015f bitki ve hayvan art\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131rlar. Bu sayede tabiattaki madde devri’ne \u00f6nemli katk\u0131da bulunmu\u015f olurlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnyam\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar beslenme bak\u0131m\u0131ndan ototrof ve heterotrof olarak iki grupta toplanabilir. \u0130norganik maddelerden organik besin yapanlara, ototrof (\u00fcretici) denir. Bunu yapamay\u0131p da haz\u0131r organik besin kullananlara da heterotrof (t\u00fcketici) denir. 1. Ototrof Canl\u0131lar Fotosentez yapanlar (Fotoototroflar) ve kemosentez yapanlar (Kemoototroflar) olarak iki grupta toplanabilir. a. Fotosentez Yapanlar : Ye\u015fil bitkiler, baz\u0131 bakteriler, mavi-ye\u015fil alg’ler … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[281,280,198,283,282],"class_list":["post-1104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cografya","tag-beslenme-sekilleri","tag-canlilar","tag-insan","tag-online-sbs-test","tag-test-coz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}