{"id":10961,"date":"2012-09-22T08:35:22","date_gmt":"2012-09-22T06:35:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=10961"},"modified":"2012-09-22T08:35:22","modified_gmt":"2012-09-22T06:35:22","slug":"edebi-metin-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/edebi-metin-nedir.html","title":{"rendered":"Edebi Metin Nedir?"},"content":{"rendered":"

Edeb\u00ee Metin<\/strong>
\nEdebi metin : \u0130nsanlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda zevk uyand\u0131rmak ve onlar\u0131 etkilemek i\u00e7in ortaya konulan edebi yaz\u0131lard\u0131r. i\u015fte \u015fair ve yazarlar<\/strong> bu etkiyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kelimeler \u00fczerine yo\u011fun ve derin anlamlar y\u00fckler, kimisi \u015fekil a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunu yakalamak ister kimi de anlam a\u00e7\u0131s\u0131ndan …<\/p>\n

Edebi metinlerde ama\u00e7 sadece anlamlar\u0131 sunmak de\u011fil ayn\u0131 zamanda ki\u015fiyi etkilemek ama\u00e7lar\u0131n en ba\u015f\u0131nda gelir. \u015eair ve yazarlar hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r ve bunu yaz\u0131ya d\u00f6ker. Edebi metinleri anlamak i\u00e7in s\u00f6z ve terkipler, edebi tarzlar hakk\u0131nda \u00f6n bilgie sahip olunmal\u0131d\u0131r yoksa i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc okur ilk okuyu\u015funda anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve keyif ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanar ama i\u015fin asl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ki gibi de\u011fil kelimelerin i\u00e7ine gizlenen derin d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir.<\/p>\n

Bir ba\u015fka ifadeyle edebi metin, duygu d\u00fc\u015f\u00fcnnce ve hayallerin insanda heyecan ve hayranl\u0131k uyand\u0131racak \u015fekilde ve estetik bir yap\u0131 i\u00e7inde s\u00f6ylenmesi ve yaz\u0131lmas\u0131 ile olu\u015fan edebiyat<\/strong> \u00fcr\u00fcnlerine denir.<\/p>\n

\u00d6zellikler<\/strong>:
\n1.\u0130\u015flenmi\u015f bir dil ve anlat\u0131mla olu\u015fur.
\n2.\u0130nsanda g\u00fczel duygular,hayaller ve zevkler uyand\u0131r\u0131r.
\n3.\u0130nsan\u0131n duygu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayallerini besler.
\n4.Ait oldugu toplumun sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

MET\u0130N NED\u0130R? <\/span><\/strong><\/p>\n

Metin, belirli bir ileti\u015fim ba\u011flam\u0131nda, bir ya da birden \u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan s\u00f6zl\u00fc ya da yaz\u0131l\u0131 olarak \u00fcretilen anlaml\u0131 bir yap\u0131d\u0131r. Metin \u00e7ok farkl\u0131 d\u00fczeylerde dille ileti\u015fimde bulunmak amac\u0131yla c\u00fcmlelerden olu\u015fan, c\u00fcmlelerle olu\u015fturulan anlatma ve anla\u015fma arac\u0131d\u0131r.
\nMetnin olu\u015fumunda sesten paragraf<\/strong>a dil birimleri kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Edebi Metin Nedir?<\/span><\/strong><\/p>\n

Edeb\u00ee metinlerde dil, bilgi aktarmak veya \u00f6\u011fretmek amac\u0131yla kullan\u0131lmaz. Kelimeler, g\u00fcnl\u00fck hayatta, herkesin bildi\u011fi, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f anlamlar\u0131yla de\u011fil, yazar\u0131n okuyucuya sunmak istediklerine g\u00f6re yeni anlamlar y\u00fcklenir.<\/p>\n

Edeb\u00ee Metinler \u0130le Bilimsel Metinlerin Fark\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu bak\u0131mdan anlatmaya ba\u011fl\u0131 edeb\u00ee metinler ile bilimsel metinler birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Bilimsel metinlerde anlam herkes i\u00e7in ayn\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir yerde ve durumda de\u011fi\u015fmez. “Akdeniz’in bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc makidir.” gibi bir c\u00fcmle herkes taraf\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekilde alg\u0131lan\u0131r. Ancak edeb\u00ee metinlerde, okuyucunun o anda i\u00e7inde bulundu\u011fu ruh h\u00e2li, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, bilgi ve k\u00fclt\u00fcr seviyesi edeb\u00ee metnin anlam\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc edeb\u00ee metinlerdeki s\u00f6zler veya s\u00f6z gruplar\u0131 yaln\u0131zca s\u00f6zl\u00fck anlamlar\u0131yla metinde yer almazlar; bulunduklar\u0131 ba\u011flama(ortama) g\u00f6re anlam de\u011feri kazan\u0131rlar.
\nEdeb\u00ee metinler yan anlam<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan zengindir. Kelimeler ve kelime gruplar\u0131<\/strong>, metin i\u00e7erisinde farkl\u0131 anlamlar kazan\u0131r. Bu nedenle edeb\u00ee metinler anlam bak\u0131m\u0131ndan zenginle\u015fir. Tek bir anlamlar\u0131 bulunmaz, okuyucunun bilgisi, g\u00f6rg\u00fcs\u00fc, psikolojik durumuna g\u00f6re yeniden anlamland\u0131r\u0131l\u0131r ve yorumlan\u0131rlar.<\/p>\n

Anlam, Anlama, Anlat\u0131m, Yorum ve Yorumlama<\/span><\/strong><\/p>\n

Bir metnin yorumundan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in, onun anlam\u0131 \u00fczerinde durmak gerekir.
\nAnlam<\/strong>, ileti\u015fim esnas\u0131nda, iletinin, al\u0131c\u0131da uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc etkidir. Anlam, anlat\u0131mla ger\u00e7ekle\u015fir.
\nAnlat\u0131m<\/strong> ise; d\u00fc\u015f\u00fcncenin, duygunun k\u0131sacas\u0131 anlam\u0131n s\u00f6zle, davran\u0131\u015fla, jest ve mimiklerle al\u0131c\u0131ya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.
\nAnlatmak insan i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ihtiya\u00e7t\u0131r. Bunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir g\u00f6nderici (yazar), bir al\u0131c\u0131ya (okuyucuya) ve bir iletiye (mesaja) ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu iletinin al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan tam olarak alg\u0131lanabilmesi i\u00e7in al\u0131c\u0131 ile g\u00f6nderici aras\u0131nda dil ve k\u00fclt\u00fcr birlikteli\u011fine, al\u0131c\u0131n\u0131n bilgi bak\u0131m\u0131ndan donan\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu bak\u0131mdan ileti ile al\u0131c\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011f\u0131n bulunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Okuyucunun metni yeniden anlamland\u0131rma, de\u011ferlendirme va adland\u0131rmas\u0131na yorum<\/strong> denir.
\nEdeb\u00ee metinler okuyucunun k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, anlay\u0131\u015f\u0131na, zevkine, i\u00e7inde bulundu\u011fu psikolojik duruma g\u00f6re yeni anlam de\u011ferleri kazan\u0131rlar.<\/p>\n

Anlam de\u011ferleri her okuyucuda ve her okundu\u011funda yenilenir. Bu bak\u0131mdan edeb\u00ee metinlerin bir tek anlamlar\u0131 yoktur. Her okundu\u011funda yeniden anlam kazan\u0131r, yeniden yorumlan\u0131rlar. Bu da kurmaca olu\u015flar\u0131ndan ve yan anlam bak\u0131m\u0131ndan zenginliklerinden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edeb\u00ee metinlerde yazarlar, d\u0131\u015f d\u00fcnyadan ald\u0131klar\u0131 izlenimleri bir tema \u00e7evresinde kurmaca bir yap\u0131 ile anlat\u0131rlar. Kurmaca ger\u00e7ek olmayan demektir. Onlar\u0131n da kendi i\u00e7erisinde dereceleri vard\u0131r. D\u0131\u015f d\u00fcnyada ya\u015fanan ger\u00e7ek bir olay\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ger\u00e7eklik iddias\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 metinler, tarih veya hat\u0131rad\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Edeb\u00ee Metin Edebi metin : \u0130nsanlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda zevk uyand\u0131rmak ve onlar\u0131 etkilemek i\u00e7in ortaya konulan edebi yaz\u0131lard\u0131r. i\u015fte \u015fair ve yazarlar bu etkiyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kelimeler \u00fczerine yo\u011fun ve derin anlamlar y\u00fckler, kimisi \u015fekil a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunu yakalamak ister kimi de anlam a\u00e7\u0131s\u0131ndan … Edebi metinlerde ama\u00e7 sadece anlamlar\u0131 sunmak de\u011fil ayn\u0131 zamanda ki\u015fiyi etkilemek … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,224,12],"tags":[3698,45,206,671,5075],"class_list":["post-10961","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dilbilgisi","category-edebiyat-dil-anlatim","category-tr","tag-anlam","tag-anlatim","tag-edebi-metinler","tag-ogretici-metinler","tag-yorum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10961"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10961\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}