{"id":10915,"date":"2012-09-21T17:32:56","date_gmt":"2012-09-21T15:32:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=10915"},"modified":"2012-09-21T17:32:56","modified_gmt":"2012-09-21T15:32:56","slug":"dusunceyi-gelistirme-yollari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/dusunceyi-gelistirme-yollari.html","title":{"rendered":"D\u00fc\u015f\u00fcnceyi Geli\u015ftirme Yollar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tan\u0131mlama:<\/strong><\/p>\n<p>Bir kavram\u0131n kendine has \u00f6zelliklerini anlatmaya yarayan, \u201c&#8230;&#8230;&#8230;. Nedir?\u201d sorusuna cevap veren anlat\u0131md\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0Genelde a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve tart\u0131\u015fmac\u0131 anlat\u0131mda kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0Bir tane tan\u0131mlama yap\u0131lm\u0131\u015f olsa bile, par\u00e7ada tan\u0131mlamaya ba\u015fvurulmu\u015ftur, yarg\u0131s\u0131 s\u00f6ylenebilir.<br \/>\n\u2022\u00a0\u0130ki kavram aras\u0131nda aras\u0131ndaki ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri vermek amac\u0131yla tan\u0131mlama yap\u0131l\u0131rsa o asl\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc tan\u0131mlamada tan\u0131t\u0131c\u0131l\u0131k esast\u0131r.<br \/>\n<strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6r:<\/span><\/strong> Uyku esnas\u0131nda aral\u0131kl\u0131 s\u00fcrelerle ortaya \u00e7\u0131kan, tutarl\u0131 veya tutars\u0131z imajlar dizisine r\u00fcya denir.<br \/>\n<strong>Tan\u0131k G\u00f6sterme:<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00fcnl\u00fc ki\u015filerin s\u00f6zlerinden yararlanarak, inand\u0131r\u0131c\u0131 k\u0131lmakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK: <\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Yunus \u201cBenim i\u015fim sevgi i\u00e7in\u201d m\u0131sra\u0131n\u0131 sanki bug\u00fcn i\u00e7in s\u00f6ylemi\u015f gibidir.<br \/>\n<strong>Benzetme: <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Bir kavram\u0131 ya da\u00a0 varl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir kavram ya da varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikleriyle anlatmaya denir.<br \/>\n\u2022\u00a0Genelde betimleme ve \u00f6yk\u00fclemede kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0<strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK: <\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cBirikimsiz yazarl\u0131k saman alevi gibidir. Saman alevi \u00e7abucak tutu\u015fup yine \u00e7abucak s\u00f6ner. Yazmak i\u00e7in yeterli donan\u0131ma sahip olmayan birikimsiz yazarlar da parlam\u0131\u015f olsalar bile elbet\u00a0 bir g\u00fcn saman alevi gibi s\u00f6n\u00fcp giderler.\u201d\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00d6rneklendirme:<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fc\u015f\u00fcnceye inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kazand\u0131rmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klamakt\u0131r. Bu \u00f6rnekler bir eser,bir ki\u015fi, bir f\u0131kra, bir masal, bir hik\u00e2ye\u2026.\u00a0<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK: <\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c\u0130ngiliz Kral\u0131, illerinden birinde gezerken yolu bir k\u00f6ye d\u00fc\u015fer. M\u00fctevaz\u0131 bir handa geceler. Yemek olarak da buldu\u011fu d\u00f6rt yumurtayla karn\u0131n\u0131 doyurur. Ayr\u0131lma vakti gelince hesab\u0131 sordu\u011funda on alt\u0131n istenir. \u2018Aman\u2019 der, kral, \u2018Burada yumurta k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 var?\u2019 Han sahibi cevap verir: \u2018Hay\u0131r, Kral\u0131m, yumurta boldur; ama kral k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 var!\u2019 Baz\u0131 f\u0131rsatlar vard\u0131r ki ya\u015fam boyu ki\u015finin eline bir kez ge\u00e7er. \u00d6nemli olan bu f\u0131rsat\u0131 fark edip iyi de\u011ferlendirmektir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma: <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Birden fazla varl\u0131k ya da kavram aras\u0131ndaki benzerlik ve farkl\u0131l\u0131klardan yararlanarak d\u00fc\u015f\u00fcnceyi geli\u015ftirmektir.<br \/>\n<strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK: <\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cRomanda \u00e7evre tasviri ne ise, sahne \u00fczerinde dekor odur\u2026. \u00c7evre tasvirleri olmadan roman kahramanlar\u0131 ne kadar eksik olursa, dekor olmadan tiyatro oyunu da o derece eksik olur.\u201d<br \/>\n<strong>Nesnel Anlat\u0131m:<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Yazar, kendi duygular\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine yer vermez, ispatlanabilir yarg\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK:<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u0130stanbul, T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu en fazla olan \u015fehridir.<br \/>\n<strong>\u00d6znel Anlat\u0131m: <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Yazar\u0131n ki\u015fisel duygular\u0131n\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131md\u0131r. Yazar\u0131n yorumunu i\u00e7erir.<br \/>\n<strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK: <\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Evin yeni boyas\u0131 eve yeni bir renk ve ne\u015fe katm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Somutlama: <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Soyut bir durumu ya da kavram\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r hale getirmek i\u00e7in onu somut eylem ya da\u00a0 durumlara benzetme demektir.<br \/>\n<strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00d6RNEK: <\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eairin i\u015fi kendinden \u00f6ncekilerin \u00f6rd\u00fckleri duvara bir tu\u011fla daha eklemekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu tu\u011fla kendinden \u00f6nce\u00a0 gelenlere yaslanarak sa\u011flamla\u015f\u0131r ve kendinden sonrakilerin \u00fczerine bir tu\u011fla daha koyabilmesi i\u00e7in uygun bir bi\u00e7im al\u0131r.<br \/>\n<strong>Abartma: <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Yazar anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n okuru etkileyebilmesi ve zihninde daha iyi yer edebilmesi i\u00e7in kimi zaman onlar\u0131 oldu\u011fundan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ya da k\u00fc\u00e7\u00fck olarak g\u00f6sterebilir. Pireyi deve yapma, diyebilece\u011fimiz bu anlat\u0131m tarz\u0131nda mecazlara, benzetmelere ba\u015fvurur.\u00a0<\/p>\n<p><strong>D\u00fc\u015fsel \u00f6\u011felerden Yararlanma: <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Yazar, anlat\u0131m\u0131nda mecazl\u0131 anlaml\u0131 s\u00f6zlere, s\u00f6z sanatlar\u0131na, benzetme ve ki\u015file\u015ftirmelere ba\u015fvuruyorsa d\u00fc\u015fsel \u00f6\u011felerden yararlan\u0131yor demektir. Bu t\u00fcr paragraflarda anlat\u0131m daima \u00f6zneldir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tan\u0131mlama: Bir kavram\u0131n kendine has \u00f6zelliklerini anlatmaya yarayan, \u201c&#8230;&#8230;&#8230;. Nedir?\u201d sorusuna cevap veren anlat\u0131md\u0131r. \u2022\u00a0Genelde a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve tart\u0131\u015fmac\u0131 anlat\u0131mda kullan\u0131l\u0131r. \u2022\u00a0Bir tane tan\u0131mlama yap\u0131lm\u0131\u015f olsa bile, par\u00e7ada tan\u0131mlamaya ba\u015fvurulmu\u015ftur, yarg\u0131s\u0131 s\u00f6ylenebilir. \u2022\u00a0\u0130ki kavram aras\u0131nda aras\u0131ndaki ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri vermek amac\u0131yla tan\u0131mlama yap\u0131l\u0131rsa o asl\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc tan\u0131mlamada tan\u0131t\u0131c\u0131l\u0131k esast\u0131r. \u00d6r: Uyku esnas\u0131nda aral\u0131kl\u0131 s\u00fcrelerle ortaya &#8230; <a title=\"D\u00fc\u015f\u00fcnceyi Geli\u015ftirme Yollar\u0131\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/dusunceyi-gelistirme-yollari.html\" aria-label=\"More on D\u00fc\u015f\u00fcnceyi Geli\u015ftirme Yollar\u0131\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[224],"tags":[45,5055,5053,5056,5054],"class_list":["post-10915","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-dil-anlatim","tag-anlatim","tag-benzetme","tag-dusunce","tag-karsilastirma","tag-tanik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10915"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10915\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}