{"id":10805,"date":"2012-09-16T13:58:46","date_gmt":"2012-09-16T11:58:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=10805"},"modified":"2012-09-16T13:58:46","modified_gmt":"2012-09-16T11:58:46","slug":"eski-turklerde-din-ve-inanis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/eski-turklerde-din-ve-inanis.html","title":{"rendered":"Eski T\u00fcrklerde Din ve \u0130nan\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<p><strong>Totemizm<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>T\u00fcrklerin en eski inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Totemizm gelir. Bu dinde bir hayvan totem olarak kabul edilir, buna <strong>ongun <\/strong>denirdi. Her boyun bir ongunu vard\u0131. Bu inan\u0131\u015f zamanla etkisini yitirdi.<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca, da\u011f, kaya, g\u00fcne\u015f, orman, su ve ay da kutsal kabul edilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u015eamanizm<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u015eaman (kam) denilen rahipler, iyi ve k\u00f6t\u00fc ruhlarla temasa ge\u00e7erek ayinler yaparlard\u0131.<\/li>\n<li>Kurban keserek k\u00f6t\u00fc ruhlardan kurtulmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerdi.<\/li>\n<li>T\u00fcrkler, atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 da kutsal kabul etmi\u015flerdir. Bu nedenle atalar\u0131n mezarlar\u0131na dokunma sava\u015f sebebi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<strong>G\u00f6ktanr\u0131 Dinibalbal<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrklerin \u0130slamiyet&#8217;ten \u00f6nceki dini G\u00f6ktanr\u0131 diniydi. Bu dine g\u00f6re T\u00fcrkler;<\/p>\n<ul>\n<li>Tek bir Tanr\u0131n\u0131n evreni yaratt\u0131\u011f\u0131na ve g\u00f6kte oturdu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.<\/li>\n<li>\u00d6ld\u00fckten sonra dirileceklerine inand\u0131klar\u0131ndan, \u00f6l\u00fclerini at\u0131, e\u015fyalar\u0131 ve silah\u0131yla birlikte g\u00f6m\u00fcyorlard\u0131. Bu mezarlara <strong>kurgan<\/strong> denirdi.<\/li>\n<li>Cennet&#8217;e <strong>u\u00e7ma\u011f<\/strong>, cehenneme ise <strong>tamu<\/strong> diyorlard\u0131.<\/li>\n<li>Mezarlara \u00f6l\u00fcn\u00fcn, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fman say\u0131s\u0131 kadar <strong>balbal <\/strong>ad\u0131 verilen k\u00fc\u00e7\u00fck heykeller dikerlerdi. \u0130nan\u0131\u015fa g\u00f6re, yeniden dirilecek ki\u015fi at\u0131yla cennete gidecek ve \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fmanlar sonraki ya\u015fam\u0131nda ona hizmet edeceklerdir.<\/li>\n<li>\u00d6l\u00fcleri i\u00e7in <strong>yu\u011f<\/strong> ad\u0131 verilen cenaze t\u00f6renleri yapar ve ard\u0131ndan yas tutarlard\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0G\u00f6kt\u00fcrklerde Din<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Evrenin \u00fcst \u00fcste gelen katlardan olu\u015ftu\u011funa inan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>G\u00f6k&#8217;\u00fcn onyedi, yerin alt\u0131n\u0131n ise yedi kattan olu\u015ftu\u011funa inan\u0131rlard\u0131. Bu ikisinin aras\u0131nda insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yery\u00fcz\u00fc bulunurdu.<\/li>\n<li>Tek tanr\u0131 inanc\u0131na bu d\u00f6nemde ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn evren g\u00f6\u011f\u00fcn en \u00fcst kat\u0131nda oturan Tanr\u0131&#8217;ya itaat ederdi.<\/li>\n<li>G\u00f6kt\u00fcrkler Tanr\u0131&#8217;ya &#8220;T\u00fcrk Tanr\u0131s\u0131&#8221; ad\u0131n\u0131 vererek onu millile\u015ftirmi\u015flerdir.<\/li>\n<li>Tanr\u0131&#8217;ya; Ugan, Bayat, Ulu Yaratgan da demi\u015flerdir.<\/li>\n<li>Baz\u0131 kutsal sayd\u0131klar\u0131 yerlerde Tanr\u0131&#8217;ya dua edip, kurban kesmi\u015flerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Uygurlarda Din<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6nceleri \u015eamanizm&#8217; e inanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<li>B\u00f6g\u00fc Ka\u011fan d\u00f6neminde Mani dinini daha sonralar\u0131 da Budizm\u2019i kabul ettiler.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hazarlarda Din<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6nceleri \u015eamanizm\u2019e inan\u0131yorlard\u0131. Daha sonra devlet y\u00f6neticileri ve halk\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201cMusevili\u011fe\u201d inanm\u0131\u015ft\u0131r. Derin bir ho\u015fg\u00f6r\u00fcleri vard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman, H\u0131ristiyan ve Museviler birlikte ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<strong>Kam (\u015eaman-Baks\u0131)<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>T\u00fcrklerin din adamlar\u0131na verdikleri isimdir. \u015eamanlar, fala bakar, b\u00fcy\u00fc yapar, gelecekle ilgili haber verir, doktorluk yaparlard\u0131. Di\u011fer toplumlarda oldu\u011fu gibi ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir s\u0131n\u0131f de\u011fillerdi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<strong>Yu\u011f<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6l\u00fc g\u00f6mme t\u00f6renine verilen isimdir. Yedi g\u00fcn s\u00fcrerdi. \u00d6lenin silahlar\u0131, e\u015fyalar\u0131 ve kurban edilen at\u0131 da mezara birlikte konurdu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<strong>Balbal<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6len ki\u015finin hayatta iken \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fman say\u0131s\u0131 kadar ta\u015f\u0131n mezar\u0131n ba\u015f\u0131na dikilmesi ile olu\u015fan an\u0131tlar. Bu ki\u015filer, \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyada ona hizmet edeceklerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Kurgan<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>T\u00fcrklerde mezara verilen isimdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015eaman Dini\u2019nden Kalma Gelenekler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p>1. Evli \u00e7iftlerin \u00fczerine para, bu\u011fday, \u015feker vb. at\u0131lmas\u0131 (Sa\u00e7\u0131). &#8220;Dar\u0131s\u0131 ba\u015f\u0131na\u201d deyimi.<\/p>\n<p>2. Kap\u0131 e\u015fi\u011fine basmama. (\u00d6len atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131n\u0131n e\u015fikte durdu\u011funa inand\u0131klar\u0131ndan).<\/p>\n<p>3. Sadaka verirken ba\u015f\u0131 \u00e7evirme.<\/p>\n<p>4. T\u00fcrbe, a\u011fa\u00e7 ve mezarlara \u00e7aput ba\u011flama.<\/p>\n<p>5. \u00d6len ki\u015finin evine yemek g\u00f6t\u00fcrme.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Tarihte T\u00fcrklerin Kabul Etti\u011fi Dinler<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u015eamanizm,<\/li>\n<li>Manihaizm,<\/li>\n<li>Musevilik,<\/li>\n<li>H\u0131ristiyanl\u0131k,<\/li>\n<li>Mazdeizm (Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck),<\/li>\n<li>Budizm,<\/li>\n<li>\u0130sl\u00e2miyet.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Totemizm T\u00fcrklerin en eski inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Totemizm gelir. Bu dinde bir hayvan totem olarak kabul edilir, buna ongun denirdi. Her boyun bir ongunu vard\u0131. Bu inan\u0131\u015f zamanla etkisini yitirdi. Ayr\u0131ca, da\u011f, kaya, g\u00fcne\u015f, orman, su ve ay da kutsal kabul edilmi\u015ftir. \u015eamanizm \u015eaman (kam) denilen rahipler, iyi ve k\u00f6t\u00fc ruhlarla temasa ge\u00e7erek ayinler yaparlard\u0131. Kurban &#8230; <a title=\"Eski T\u00fcrklerde Din ve \u0130nan\u0131\u015f\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/eski-turklerde-din-ve-inanis.html\" aria-label=\"More on Eski T\u00fcrklerde Din ve \u0130nan\u0131\u015f\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[5000,4998,4999,4997,4996,5001],"class_list":["post-10805","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-balbal","tag-golktanri-dini","tag-kurgan","tag-samanizm","tag-totemizm","tag-yug"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10805\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}