{"id":1012,"date":"2009-11-08T22:54:39","date_gmt":"2009-11-08T20:54:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=1012"},"modified":"2009-11-08T22:54:39","modified_gmt":"2009-11-08T20:54:39","slug":"mensur-eserler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/mensur-eserler.html","title":{"rendered":"Mensur Eserler"},"content":{"rendered":"<p>         Tanzimat Devri T\u00fcrk Edebiyat\u0131 &#8216;n\u0131n nesir alan\u0131ndaki yenile\u015fmesinde gazete\u00acnin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<br \/>\n1831&#8217;de resm\u00ee olarak \u00e7\u0131kanlan ilk T\u00fcrk\u00e7e gazete Takvim-i Vakayi&#8217;dir; bu\u00acnu 1840&#8217;ta yan resm\u00ee Ceride-i Havadis izler. Ag\u00e2h Efendi ue \u015einas\u00ee&#8217;nin 1860&#8217;ta \u00e7\u0131kard\u0131ktan Terc\u00fcman-\u0131 Ahv\u00e2l ile \u015einas\u00ee&#8217;nin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 Tasvir-i Efk\u00e2r gazeteleri yay\u0131mlad\u0131klan \u00e7e\u015fitli yaz\u0131larla, yeni nesrin ilk \u00f6rneklerini uermi\u015f oldular.<br \/>\nB\u00f6ylece, &#8220;umum halk\u0131n anlayabilece\u011fi bir dille yazmak&#8221; amac\u0131yla Kl\u00e2sik T\u00fcrk Edebiyat\u0131&#8217;n\u0131n s\u00fcsl\u00fc ue \u00e7ok uzun c\u00fcmlelerle kurulu anlat\u0131m\u0131ndan s\u0131ynlan &#8220;yeni nesir&#8221;, \u00f6zellikle &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcnce&#8221;ye \u00f6nem uererek k\u0131sa ue \u00f6zl\u00fc anlat\u0131m\u0131 esas ald\u0131.<br \/>\nAynca, makale, s\u00f6yle\u015fi (sohbet), f\u0131kra, deneme, ele\u015ftiri gibi t\u00fcrler edebi\u00acyat\u0131m\u0131za girdi. Noktalama i\u015faretlerinin kullan\u0131lmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Ancak nesir, yabanc\u0131 kelime ue tamlamalardan bir t\u00fcrl\u00fc kurtulamad\u0131.<br \/>\nTanzimat Devri T\u00fcrk Edebiyat\u0131&#8217;nda kendini g\u00f6steren ue bat\u0131 edebiyatlar\u0131n\u00acda yayg\u0131n olan hik\u00e2ye, roman ue tiyatro eserleri ilkin gazete ue dergilerde ya\u00acy\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu d\u00f6nemde, hik\u00e2ye ue roman t\u00fcrleri, \u00e7euiriler yoluyla edebiyat\u0131m\u0131za gir\u00acmi\u015ftir.<br \/>\nTanzimat&#8217;tan \u00f6nce manzum halk hik\u00e2yeleri, bu t\u00fcrlerin yerini tutuyordu. Sonra birtak\u0131m roman \u00e7evirileri yap\u0131ld\u0131.<br \/>\n1870 y\u0131llannda Ahmet Mithat Efendi, Let\u00e2if-i Riv\u00e2y\u00e2t adl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck hik\u00e2ye denemelerine giri\u015fti; birka\u00e7 y\u0131l sonra da D\u00fcnyaya \u0130kinci Geli\u015f, Hasan Mellah, Fel\u00e2tun Bey ile Rak\u0131m Efendi gibi macera romanlar\u0131n\u0131 yazarak hik\u00e2ye ve roman yolunu denedi.<br \/>\n\u0130lk edeb\u00ee roman yolunu Nam\u0131k Kemal&#8217;in, 1876&#8217;da yazd\u0131\u011f\u0131 \u0130ntibah adl\u0131 roman a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Nam\u0131k Kemal&#8217;in g\u00f6zlemlerinden yararlanarak yazd\u0131\u011f\u0131 bu eser, asl\u0131nda &#8220;romantizmin etkisindedir; ayn\u0131 zamanda ilk tasvir ve ruhsal \u00e7\u00f6z\u00fcmleme  roman\u0131m\u0131z say\u0131l\u0131r.<br \/>\nAhmet Mithat&#8217;\u0131n romanlar\u0131 halka y\u00f6nelik, &#8220;yal\u0131n&#8221;, Nam\u0131k Kemal&#8217;inki ise &#8220;y\u00fbksek&#8221; \u00fcsl\u00fbba \u00f6rnek say\u0131lan bir anlat\u0131m \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maktayd\u0131.<br \/>\nReca\u00eezade Mahmut Ekrem, Samipa\u015fazade Sezai, N\u00e2bizade N\u00e2z\u0131m ise romanlar\u0131yla, romantizmden ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fe do\u011fru bir geli\u015fim g\u00f6sterdiler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tanzimat Devri T\u00fcrk Edebiyat\u0131 &#8216;n\u0131n nesir alan\u0131ndaki yenile\u015fmesinde gazete\u00acnin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. 1831&#8217;de resm\u00ee olarak \u00e7\u0131kanlan ilk T\u00fcrk\u00e7e gazete Takvim-i Vakayi&#8217;dir; bu\u00acnu 1840&#8217;ta yan resm\u00ee Ceride-i Havadis izler. Ag\u00e2h Efendi ue \u015einas\u00ee&#8217;nin 1860&#8217;ta \u00e7\u0131kard\u0131ktan Terc\u00fcman-\u0131 Ahv\u00e2l ile \u015einas\u00ee&#8217;nin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 Tasvir-i Efk\u00e2r gazeteleri yay\u0131mlad\u0131klan \u00e7e\u015fitli yaz\u0131larla, yeni nesrin ilk \u00f6rneklerini uermi\u015f oldular. B\u00f6ylece, &#8220;umum halk\u0131n anlayabilece\u011fi bir &#8230; <a title=\"Mensur Eserler\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/mensur-eserler.html\" aria-label=\"More on Mensur Eserler\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,224,12],"tags":[226],"class_list":["post-1012","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-edebiyat-dil-anlatim","category-tr","tag-mensur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}