Osmanlıda Vakıf Sistemi

Vakıf, kişinin mal varlığının bir bölümün hayır işleri için bağışlamasına denir. Vakıf arazi gelirleri cami, han, hamam medrese gibi sosyal hizmetlere ve hayır kurumlarının masraflarına ayrılan topraklardır. Vakıf sistemi, Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu devletlerinde de görülmüştür. Türk-İslam devletlerinde sosyal devlet anlayışı hakimdi. Osmanlı Devleti döneminde eğitim, sağlık, kültür ve bayındırlık alanlarında vakıflar önemli bir yer … Devamını oku…

Buhar Teknolojisinin Faydaları

Buhar makinesi, buharın içinde var olan ısı enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren bir dıştan yanmalı motordur. Lokomotif, buharlı gemiler, pompalar, buharlı traktörler, endüstriyel devreler bu grubun içine girer. Fransız Denis Papin 17.yy’da içinde suyun kaynadığı ve biriken buharın suyun kaynama noktasını yükselten ve sıkıca kapanan kapağı olan düdüklü tencereyi icat etmiştir. Bu sayede yemekler kısa sürede … Devamını oku…

Tımar Sistemi ve Faydaları

Osmanlı Devleti’nin; devlet görevindeki hizmetlerine karşılık olmak üzere bir kısım asker ve memurlara, belirlenmiş bölgelerde, kendi adla­rına vergileri toplama yetkisiyle birlikte verdiği topraktır. İkta ve dirlik olarak da adlandırılır. Bu sistemde arazi, tımar verilen kimsenin mülkü de­ğildir. Tımar sahibi halkın devlete ödemesi gere­ken vergileri devletin izni ile toplardı. Kişiye verilen toprakların vergisi, ikta sahibi tarafından … Devamını oku…

Türkiye’de Tarımı Etkileyen Faktörler

Tarım, insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla toprağı işleyerek ürün elde etmesidir. Bu faaliyet, topraktan çeşitli ürünlerin elde edil­mesinin yanı sıra hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerini de kapsar. Ülkemizde nüfusun yaklaşık yarısı (% 48,4) geçimini tarımla sağlamaktadır. Cumhuriyet Dönemi’nde, ülkemizde tarım olanaklarını artırmak amacıyla; •  Sulama, gübreleme ve tohum ıslahına önem verilmiş, •  Tarımda makineleşme ile birlikte modern … Devamını oku…

Türk İslam Devletlerinde Bilim ve Bilim Adamları

Matematik alanında Harezmî, Matematik alanındaki çalışmaları cebirin temelini oluşturmuştur. Nasiruddin-i Tusi, “Kesenler Teoremi” adlı eseriyle Trigono­metrik çalışmalara yer vermiştir. Kenar açı bağıntısını bulmuştur. Ömer Hayyam, cebir konusunda üçüncü derece denklemlerin çözümüne katkıda bulunmuştur. Celali takvim adıyla bilinen tak­vimi hazırlamıştır. Cahit Arf: (1910–1997),Kendi adıyla bilinen matematik kuramları ile dünya çapında tanınır. Arf değişmezi, Arf halkaları ve … Devamını oku…

Osmanlı Devleti’nde Kâğıt ve Matbaa

Matbaanın Osmanlı Devleti’nde kullanılma­sı 18. yüzyılda gerçekleşmiştir. Ancak Osmanlı Dev­leti’nde yaşayan Musevi ve Ermeni azınlıklar daha önce matba­ayı kullanarak kendi dillerinde kitaplar basmışlardır. Osmanlı Devleti, Lale Devri’nde Batı’nın ilerleyişini takip etmek için Avrupa ülkelerine elçi­likler açmış ve konsoloslar atamıştır. Bunlardan biri olan ve Fransa’ya elçi olarak atanan 28 Meh­met Çelebi’den, Fransa’nın uygarlık, eğitim, as­kerî alandaki … Devamını oku…

Yazı-Alfabe-Matbaa Tarihi

*İlk adım;Günümüzden yirmi bin yıl önce mağara duvarlarına çizilen hayvan resimleriyle başlayan insanın iz bırakma tutkusu, altı bin yıllık bir geçmişi olan yazının ortaya çıkarılmasında atılan ilk adımlardır. *Önemi:Tarih, insanın yazıyı bulmasıyla başlar.(MÖ 3200) *İlk yazı nesneleri gösteren resimler şeklindeydi. *İlk Yazıyı bulan Sümerler, konuşma dilini yazı diline çevirmek suretiyle  düşünceyi ve tarihi gelecek kuşaklara … Devamını oku…

Buluşların Serüveni

Hayatımızı etkileyen birçok buluş binlerce yıllık geçmişe sahiptir.Zaman içinde teknoloji ve bilimin gelişmesine katkıda bulunmuş uygarlıklar; Mezopotamya,Mısır,Çin ve Hindistan’da kurulmuştur. Sümerler: MÖ 3500’lü yıllarda ilk kez yazıyı bulmuşlardır. MÖ 3200’lü yıllarda ilk kez tekerlek bu dönemde kullanıldı Babiller: MÖ3000 li yıllarda ilk tarımsal ürün toplama makinasını kullandılar Fenikeliler:MÖ 1300 lü yıllarda ilk alfabe kullanıldı. Lidyalılar: … Devamını oku…

Tarihte Osmanlı Rus İlişkileri

I-1711 OSMANLI –RUS SAVAŞ VE PRUT ANTLAŞMASI Rusya bu yüzyılda sıcak denizlere açılmak için iki siyasal güçle, Osmanlı Devleti ve İsveç’le mücadele etmiştir, İsveç’e saldıran Rus orduları karşısında ba­şarısız olan İsveç kralı Osmanlı Devleti’ne sı­ğınınca, Osmanlı-Rusya Savaşı başlamış ve savaş 1711 Prut Antlaşması ile sona erdirilmiştir. II-1736-1739 SAVAŞLARI BELGRAD ANTLAŞMASI: 1736-1739 savaşları sonucunda 1739’da Belgrad … Devamını oku…

19.yy İslahatları

II. MAHMUT DÖNEMİ (1808-1839) 1. Kabakçı Mustafa isyanı’yla III. Selim tahttan indirilmiştir. 2.    Alemdar Mustafa Paşa, III. Selim’i tekrar tahta geçirmek istemiş, onun öldürüldüğünü görünce II. Mahmut’u tahta geçirmiştir. 3 Alemdar Mustafa Paşa , ayanlarla SENED-İ İTTİFAK’ın (1808) im­zalanmasını sağlamıştır. Bununla, Osmanlı tarihinde ilk kez padişah yönettiği insanlara vergi ve askerlik konularında ödünler vermiş­tir. II. … Devamını oku…

3.Selim ve Nizam-ı Cedit

Islahatların genel ismi Nizam-ı Cedid’tir. Avrupa tarzında Nizam-ı Cedid ordusu kuruldu. Bunların masrafını karşılamak için İrad-ı Cedid hazinesi kuruldu. Avrupa’dan öğretmen ve su­bay getirildi. Avrupa’ya ilk kez daimi elçi gönderildi Kabakçı Mustafa İsyanı ve Nizam-ı Cedit’in Sonu •        Nizam-ı Cedit hareketleri başta Yeniçeriler olmak üzere bir kısım çıkar çevrelerini rahatsız etti. •        Nizam-ı Cedit ordusunun … Devamını oku…

1.Abdülhamid ve Halil Hamit Paşa

(1774-1789) Osmanlı – Rus savaşı nedeniyle duraklayan askeri ye­niliklere I. Abdülhamid zamanında sadrazam Halil Hamit Paşa’nın gayretleri ile yeniden başlandı.Bu dönemde; •       Mühendishaneye bağlı bir İstihkam Okulu açıldı. •        Ulufe alım ve satımı yasaklandı. •       Sürat Topçuları Ocağı geliştirildi. •       Ege ve Karadeniz kıyılarına tersa­neler kuruldu.

3.Mustafa ve Baron Dötot Dönemi

(1757-1774) 1757’de başa geçen III. Mustafa yaptığı ıslahatlarda,  Macar asıllı Baron Dö Tot ile sadrazam Koca Ragıp Paşa’dan yararlanmıştır. Bu dönemde yapılan ıslahatlar; •        Baron Dö Tot, Topçu ocağını “Sürat Topçuları” adı altında savaşa hazırlamış, Tophaneyi düzene koymuş, ağır toplar yerine hafif ve hızlı toplar döktürmüştür. •        Haliçte “Hendesehane” adıyla denizcilik ve top­çuluk öğretimi yapılan … Devamını oku…

17.yy Osmanlıda Siyasi Gelişmeler

1.     OSMANLI – İRAN İLİŞKİLERİ il1555 yılında imzalanan Amasya Antlaşması’nın bozulması üzerine Osmanlı-İran savaşları yeniden başladı. a)     1579 – 1590 Savaşları: Bu savaşlar sonunda iki ülke arasında Ferhat Paşa (İstanbul) Antlaşması (1590) imzalandı. Bu antlaşmaya göre; •      Azerbaycan’ın bir bölümü ile Güney Kafkasya Osmanlı Devleti’ne kaldı. NOT: Osmanlı Devleti bu antlaşma ile doğuda en geniş … Devamını oku…