Sosyal Bilgiler

Osmanlı’da Eğitim Kurumları

Yazarı:

Sıbyan Mektebi: Şimdiki İlköğretim kurumlarıdır. Hemen her mahallede bulunurdu. Okuma-yazma öğretilen okullardır. Günümüzdeki ilkokul seviyesinde eğitim verirdi. Medrese: Medreseler orta ve yükseköğretim kurumlarıydı. Padişahlar, vezirler ve varlıklı kimseler tarafından yaptırılırdı. İstanbul’un en büyük medreseleri Fatih ve Kanuni dönemlerinde yaptırıldı. Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulan Sahn-ı Seman Medresesi ve Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılan Sahn-ı Süleymaniye … Devamını oku…

Ahilik ,Ahi Teşkilatının Görevleri

Yazarı:

Anadolu’da 13. yüzyılda kurulmuş esnaf ve sanatkârlar birliğine “AHİLİK” denir. Şehirlerde oturan esnafın aralarında birleşerek kurdukları dini ve ekonomik özellikte bir teşkilattır. “ahi” kelimesi “kardeş” anlamına gelir. Ahiler, esnaf, tüccar ve diğer sahalardaki meslek grupları örgütlenmelerini sağlamış, böylece yerleşim merkezlerinde sosyal ve ekonomik düzenin kurulması yanında kültürün de gelişmesini sağlamıştır. Ahilik teşkilatının kurucusu, Ahi Evran’dır. … Devamını oku…

Osmanlı Devleti’nde Toprak Yönetimi

Yazarı:

MÜLK ARAZİ Mülkiyet hakkı arazi sahibinin olan topraklardır. Mülk arazi ikiye ayrılır: 1. Öşri Topraklar: Fethedildiği zaman Müslümanlara verilen topraklardır. Topraklar, sahiplerinin mülkü sayılır, isteyen topraklarını satabilir, bağışlayabilir, vakfedebilir, miras bırakabilirdi. Toprağı işleyenler, elde ettikleri ürünün 1/10’unu vergi olarak devlete verirlerdi. Bu vergiye “öşür” denirdi. 2. Haraci Topraklar: Bu toprakların sahipleri Gayrimüslimlerdi (Müslüman olmayanlar). Bunlardan … Devamını oku…

Temel Haklarımız

Yazarı:

HAK: İnsana yasalar ve anlaşmaların tanıdığı yetkiler toplamıdır. SORUMLULUK: Kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet. ÖZGÜRLÜK: Herhangi bir kısıtlama, zorlamaya bağlı olmadan düşünme ve davranma, serbestlik, hürriyet. Özgürlükler sınırsız değildir. Bir kişinin özgürlüğü başka bir kişinin özgürlüğünün başladığı yerde biter. TEMEL HAKLARIMIZ Anayasamızda temel haklar ve özgürlükler, … Devamını oku…

İletişim Nedir? Etkili İletişim Yolları

Yazarı:

İnsanların; bilgi, duygu ve düşüncelerini çeşitli yollarla başkalarına iletmelerine “iletişim” denir. İletişimde kişinin konuşma biçimi, seçtiği sözcükler, ses tonu, beden duruşu, jest ve mimikler önemlidir. İletişimde en önemli faktörlerden birisi de dinlemektir. Etkili İletişim Becerileri * Kendini tanımak * Kendini açmak ve kendini doğru ifade etmek * Karşımızdakini etkin ve ilgili dinlemek * Empati kurabilmek … Devamını oku…

Yeniçağda Avrupadaki Yeni Buluşlar ve Sonuçları

Yazarı:

16. ve 17. yüzyıllarda Avrupa’da birçok yenilik yapıldı. Yeni buluşlar ortaya konuldu. Avrupa’da ilerlemeyi sağlayan bu buluşlar daha önce başka milletler tarafından biliniyordu. Avrupalılar bu buluşları Haçlı Seferleri sırasında öğrenip geliştirdiler. Bunların en önemlileri barutun ateşli silahlarda kullanılması, matbaanın icadı, pusulanın denizcilik alanında kullanılmasıdır. Barut ve Top: o Barut, Orta Çağ’da Çinliler tarafından biliniyordu. o … Devamını oku…

Tarihte Ticaret Yolları

Yazarı:

İpek Yolu * Tam ismi ile Pers Kral Yolu, Pers İmparatorluğu kralı I. Darius zamanında M.Ö. 5. yüzyılda yapılmış olan bir antik anayoludur. * Batıda Sard’dan başlayarak (Türkiye’de İzmir’in 95 km. kadar doğusunda), doğuya doğru Asur’un başkenti Ninova’ya (şu anki Musul, Irak) varmaktadır, daha sonra Babil’in (şu anki Bağdat, Irak) güneyine geçmektedir. * Lidya kralı … Devamını oku…

2.Abdülhamit Dönemi (1876–1909)

Yazarı:

* 1876’da I. Meşrutiyet Genç Osmanlılar (Jön Türkler/Namık Kemal, Mithat Paşa, Ziya Paşa)’ın çalışmalarıyla II. Abdülhamit tarafından ilan edildi. I. Meşrutiyet’in ilanı ile; padişahın yetkileri kısıtlandı. Halk ilk kez yönetime katılma hakkı elde etti. 23 Aralık 1876’da Kanun-i Esasi kabul edildi. NOT: Kanun-i Esasi, Osmanlı Devleti ve Türk tarihinin ilk anayasasıdır. * Anayasaya göre, padişah … Devamını oku…

Abdülmecid Dönemi Gelişmeleri

Yazarı:

* 1839’da Tanzimat Fermanı yayınlandı. Tanzimat Fermanı; Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanarak Gülhane Parkı’nda halka okundu. Fermanın diğer adı da “Gülhane Hatt-ı Hümayunu’dur. Tanzimat Fermanı ile; Osmanlı topraklarında yaşayan herkesin (Müslüman, Hıristiyan, Musevi) can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması, mahkemelerin açık hale getirilmesi, kanun önünde eşitliğin sağlanması, vergilerin herkesin gelirine göre düzenlenmesi ve herkese mal … Devamını oku…

II. Mahmut (1808–1839) Islahatları

Yazarı:

Askeri Alandaki Islahatlar * Sekban-ı Cedit Ocağı kuruldu. * Eşkinci Ocağı kuruldu. * İlk kez askeri amaçlı nüfus sayımı yapıldı, sadece erkekler sayıldı. (1831). * Yeniçeri Ocağı kaldırıldı (1826). Tarihte bu olaya “Vaka’yı Hayriye/Hayırlı Olay” denir. * Yeniçeri Ocağı’nın yerine “Asakir-i Mansure-i Muhammediye” (Muhammed’in Övülmüş Askerleri) ordusu kuruldu. * Tıp Okulu ve Harp Okulu kuruldu. … Devamını oku…

18. Yüzyıl Islahatları

Yazarı:

I. MAHMUT (1730–1754) * Topçu ve humbaracı ocakları ıslah edildi. * Orduda; takım, tabur, bölük ve alay teşkilatı kuruldu. * Orduya subay yetiştirmek için Kara Mühendishanesi (Mühendishane-i Berri Hümayun) açıldı (1731). III. MUSTAFA (1757–1774) * Tophane ıslah edildi, yeni toplar döktürüldü. * Sürat Topçuları birliği kuruldu. * Maliye alanında düzenlemeler yapıldı. * Donanmaya subay yetiştirmek … Devamını oku…

Patrona Halil İsyanı (1730)

Yazarı:

* Patrona Halil adında bir hamam tellağı, İstanbul’da ayaklanma çıkardı. Halkın bir kısmı da bu ayaklanmayı destekledi. * Sebepleri; devlet adamlarının lüks ve eğlenceye düşkünlükleri, aşırı harcamalarda bulunmalarının halk arasında hoşnutsuzluk oluşturması; ıslahatların halkın düzeyinde olmaması; Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın, yakınlarını yüksek memurluklara getirmesi. * Sonuçları; Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürüldü; III. Ahmet tahttan indirilerek … Devamını oku…

LALE DEVRİ (1718/Pasarofça Antlaşması–1730/Patrona Halil İsyanı)

Yazarı:

•       Osmanlı tarihinde 1718 Paşarofça Antlaşması ile başlayıp 1730 Patrona Halil isyanı ile sona eren devrine Lâle Devri denilir. •        Lale Devri’nde özellikle kültürel alanda birçok ye­nilik yapılmıştır. Yapılan yeniliklerde Avrupa ör­nek alınmıştır. Bu durum Osmanlı toplumunun düşünsel ve kültürel yapısında değişmeye yol açmıştır. •        Padişah III. Ahmet ve sadrazam Nevşehirli Da­mat İbrahim Paşa devrin … Devamını oku…

Osmanlı Devleti’nde Denizcilik (Savaşlar)

Yazarı:

Osmanlı Devleti’nin ilk donanması Karasibeyliği’nin donanmasından oluşturulmuştur. Yani Osmanlı Devleti’nin donanmasının temelleri Karasibeyliği’nin ele geçirilmesiyle atılmıştır. Fatih Sultan Mehmet döneminde Cenevizlilerden Amasra alındı. Candaroğulları Beyliği’ne son verildi. Trabzon Rum Devleti’ne son verildi ve Trabzon alındı. Kırım, Osmanlı Devleti’ne bağlandı. NOT: Kırım’ın alınması ile Karadeniz bir Türk gölü haline geldi. Doğu ticaret yolları (İpek ve Baharat … Devamını oku…