Sponsorlu Bağlantılar

Türkü ve Özellikleri

Çarşamba, 18 Mart 2009, 20:43 | Ders Notları, Türkçe | 5 Yorum | 9.807 okuma

Türkçe ait ürün anlamındadır.Türküyü oluşturan dize grupları arasında tekrarlardan kavuştak bölümleri vardır. Türküler ezgilerine göre adlar;uzun havalar,kırık havalar(oyun havaları). Konusuna göre ise ölüm,ayrılık,savaş,çocuk,doğa…türküleri olur.

Bir ezgi ile söylenen halk şiirinin her çeşidini göstermek için Türkiye’nin sözlü geleneğinde en çok kullanılan ad Türküler dir. Özel durumlarda ya da ezginin, sözlerin çeşitlemesine göre ninni, ağıt, deyiş, hava adları da kullanılmaktadır.

Türk halk edebiyatı nazım şekli ve türüdür. Ezgisi yönüyle diğer halk şiiri türlerinden ayrılır. Türküler genellikle anonimdir. İsimleri bilinen saz şairlerinin söyledikleri de giderek halka mal olmuş ve bunlar da anonimleşme eğilimine girmiştir. Türkü söylemeye “türkü yakmak” da denir. Türkü adı Türk sözcüğüne Arapça “ı” eki eklenmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türk’e özgü” anlamına gelir.

Türkü sözcüğü ilk kez XV. Yüzyılda Doğu Türklerince kullanılmıştır. Hikmet Dizdaroğlu, Anadolu’da türkünün ilk örneğini Öksüz Dede’nin verdiğini belirtir. Türküler genellikle hece vezninin 7, 8 ve 11’li kalıplarıyla kıtalar halinde söylenir. Her kıta türkünün asıl sözlerinin bulunduğu bend ile nakarattan meydana gelir. Nakarat her bendin sonunda tekrarlanır. Bu kısım bağlama veya kavuştak diye de bilinir. Türküleri kesin ayrıma sokmak güçtür. Bir yörede yakılan türkü diğer bir yöreye şekli ve söyleniş biçimi değişerek geçebilir. Türküler ezgilerine, konularına ve yapılarına göre ayrılır.

Ezgilerine göre türküler

* Kırık havalar: Usullü ezgilerdir. Alt türleri; türkü (genelde tüm kırık havalar için, özelde diğer türlerin dışında kalanlar için kullanılır), deyiş, koşma, semah, tatyan, barana, zeybek, horon, halay, bar, bengi, sallama, güvende, oyun havası, karşılama, ağırlama, peşrev, teke zortlatması, gakgili havası, dımıdan, zil havası, fingil havası dır.

* Uzun havalar: Usulsüz ezgilerdir. Alt türleri; uzun hava (diğer türlere girmeyenler için kullanılır), barak, bozlak, gurbet havası, yas havası, tecnis, boğaz havası, elagözlü, maya, hoyrat, divan, yol havası, yayla havası, mugam dır. Ayrıca gazeller de özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde halk arasında söylenmektedir.

Konularına göre türküler

Ninniler ve çocuk türküleri, tabiat üzerine türküler, aşk türküleri, kahramanlık türküleri, askerlik türküleri, tören türküleri, iş türküleri, acıklı olaylarla ilgili türküler, güldürücü türküler, karşılıklı söylenen türküler, oyun türküleri, ağıtlar.

Yapılarına göre türküler

* Mani kıt’alarından kurulu türküler: Birbirleriyle ilgili konularda söylenmiş manilerin sıralanarak ezgiyle okunmasından meydana gelir.
* Dörtlüklerle kurulu türküler.dörtlüklerle kurulu türküler adı üstünde dörtlüklerden oluşan türkülerdir.bu tür türküler de anonimdir.

Özellikleri:

1. Türkülerde konu zenginliği vardır. Aşk, ayrılık, ölüm, tabiat, kahramanlık, güzellik başlıca konularıdır.
2. Hecenin yedili, sekizli en çok da on birli kalıplarıyla yazılırlar.
3. Türküler genelde dörder mısralı bentlerden oluşur.
4. Bazıları koşma şeklindedir.
5. Bazı türkülerde her bendin sonunda aynı dize veya dizeler tekrarlanır. Bu tekrarlanan dizelere nakarat (kavuştak) adı verilir. Nakaratların völçüsü bazen ana bentlerin ölçüsünden ayrı olabilir.
6. Türkülerin kafiye örgüsü genelde şöyledir: “aaab cccb dddb”, “aaabb cccbb dddbb” veya “aaabcc dddbcc eeebcc” şeklindedir.
7. Türküler ait oldukları bölgelere göre adlar alırlar.
8. Genelde anonimdirler ama söyleyeni belli olan türküler de vardır.

Bir önceki yazımız olan Şarkı ve Özellikleri başlıklı makalemizde şarkı hakkında bilgiler verilmektedir.

sorubak-türkünün özellikleri-türkü özellikleri-Türkünün özellikleri kısaca
Etiket

"Türkü ve Özellikleri" içeriği hakkında 5 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. nisa diyor ki:

    iyrenççççççççççç olmuş

  2. sadsa diyor ki:

    gerçekten öyle

  3. banane diyor ki:

    bu ne lan böle

  4. Demircan diyor ki:

    çok kötü omuş :poop: gibi

  5. Merve diyor ki:

    Bence adamlar yapmış biraz saygı gösterin. kılavyeden laf sokmayın. ne hakkınız var buna?. ben 4’e gidiyorum ödevim var. vede ödevim çok güzel oldu. cümleler çok da güzel. :). emğe saygı gösterin.

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • gsli: Tercihler il yuzdelik mi yoksa turkiye geneli uzerinde yapilacak
  • merve: nebiçim sistemse artık bende hakımı helal etmiyorum bize kaldıracaklarına çökertiyorlar nalet olsun böle sisteme mal gibi
  • izmir: okul sana bilgi vericektir ..ziraat bankasından kart çıkarcaksın
  • masal: izmir 3. burslar ne zaman yatar bilen varmı
  • sueda: okul birincilerine ek puan veridiğini oğrendinizmi bizde arastırıyoruz cevvap bekliyorum
  • meraklı: 300 puan üzeri için her dersten kaç doğru lazım
  • offinick: merhaba ataşehir mehmet rauf asml sinin yaınlarında kız yurdu varmıdırlütfen yanıtlarmısınız
  • Zehra: Agırlandırılmış puam 700 den yerlestirme 500 den eminim
  • anonim: 2015 bursu zam gelmemiş haliyle 473 küsür lira olacak 1 ay gecikme ile erken yatırılacak mı bilmiyorum
  • ikra nur: eyw işime yaradı sjsjsj