Sponsorlu Bağlantılar

Osmanlı Devletinde Devlet Yönetimi

Perşembe, 8 Nisan 2010, 17:52 | Ders Notları, Sosyal Bilgiler | 1 Yorum | 17.112 okuma
Yazar vartor_akasan49

A.      MERKEZİ YÖNETİM

•       Osmanlı Devleti merkeziyetçi ve mutlak otoriteye dayalı bir yönetim anlayışı ile yönetiliyordu. Devletin başında Osmanlı hanedanından gelen Padişah bulunuyordu.

•       Egemenlik Allah adına padişaha aitti. Bu nedenle bütün yetkiler padişahta toplanmıştır. Padişahlar, Bey, Gazi, Hünkar, Hüdavendigar ve Sultan gibi unvanlar kullanmışlardır.

•       Padişahlar, hükümdarlık alameti olarak kendi adlarına hutbe okutup, para bastırmışlardır.

•       Padişah adayı şehzadeler, yetişmeleri için san­caklara gönderilirlerdi. Buna “Sancağa Çıkma” denilirdi. Devlet yönetiminde tecrübe kazanmala­rı için gittikleri sancaklarda yanlarına “Lala” adı verilen tecrübeli devlet adamları verilirdi.

•       I. Ahmet 1603 yılında bu uygulamayı kaldırarak “Kafes Usulü”nü getirdi. Bu tarihten itibaren şehzadeler sarayda yetiştirilmeye başlanıldı.

•       I. Ahmet devrine kadar Osmanlı Devleti’nde pa­dişah öldüğü zaman yerine kimin geçeceği belir­lenmemişti. Her şehzadenin padişah olma hakkı bulunduğundan bu durum şehzadeler arasında taht kavgalarının çıkmasına neden olmuştur.

•       I. Ahmet 1603’te Ekber ve Erşed (büyük ve akıl­lı) olanın tahta geçmesi kuralını getirdi. Böylece taht kavgaları ve kardeş katliamı önlendi.

•       Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi (1517) ile Osmanlı padişahları aynı zamanda halife oldu­lar.

•       Padişahın yetkileri ilk kez ayanlar karşısında Sened-i İttifak ile kısıtlandı. Tanzimat Fermanı

ile Osmanlı  Devleti’nde hukuk devleti  anlayışı yerleşmeye başladı.

•       1876 Kanun-u Esasi ile padişahın yetkileri ilk kez anayasa ile sınırlandı.

Divan-ı Hümayun

•       Divan, devlet işlerinin görüşülerek karara bağ­landığı en yüksek kuruldu. Divan teşkilatı Orhan Bey zamanında kurulmuştur. II. Mahmut yaptığı ıslahatlar sırasında Divanı kaldırarak yerine Ba­kanlar Kurulu’nu kurmuştur.

•       Divan, padişah için danışma meclisi niteliğinde­dir. Divanın iki özelliği vardır, hem yönetim kuru­mudur hem de en yüksek mahkemedir.

Divan üyeleri ve görevleri şunlardır;

1.     Padişah : Padişahlar Fatih’e kadar (1475) diva­nın başkanı idiler. Fatih’ten sonra padişahlar di­van toplantılarına katılmadılar.

2.     Vezir-i Azam (sadrazam): Padişahın mutlak vekili olup günümüzdeki Başbakan’ in konu­mundadır. Padişah mührünü taşır, padişah adına tayin ve terfiler yapar ve devlet işlerini yürütürdü. Sadrazamlar padişah yerine sefere çıktıkları za­man Serdar-ı Ekrem“(Büyük Asker) unvanı alırlardı.

3.     Vezirler: Günümüzde Devlet Bakanları konu­munda olan vezirler daha çok askeri ve siyasi işlerden sorumlu idiler. Tecrübeli birer devlet adamı olup vezir-i azamın yardımcısı idiler. Osmanlı Devleti büyüdükçe sayıları artmıştır.

4.      Kazaskerler: Anadolu ve Rumeli Kazaskeri ol­mak üzere sayıları ikidir. Adalet, eğitim, kültür ve diyanet işlerine bakarlardı. Divandaki büyük da­valara bakan kazaskerler ayrıca kadı ve müder­rislerin (profesör) tayin ve terfilerine bakarlardı. Günümüzdeki hem Milli Eğitim hem Adalet Bakanı konumundaydılar.

5.      Defterdarlar: Günümüzdeki Maliye Bakanı’ nın konumunda olan defterdarlar, devletin bütün mali işlerinden sorumludur. Anadolu ve Rumeli def­terdarları olmak üzere sayıları ikidir.

6. Nişancı: Protokol, yazı ve tapu işlerinde so­rumlu idi. Padişah adına yazılan ferman, berat ve diğer belgelere padişahın tuğrasını (imzasını) çekerdi. Os­manlı kanunlarını çok iyi bilen nişancılar gerekti­ği zaman Divana bilgi verirlerdi.

•       Bu görevlilerden başka 16. yüzyıldan itibaren di­van üyeleri arasında din işlerinden sorumlu Müf­tü (Şeyhülislam), donanmadan sorumlu Kaptan-ı Derya ve dış işlerinden sorumlu Reis’ül Küttap da katılmıştır.


B.     TAŞRA YÖNETİMİ

Osmanlı Devleti’nde, fetihlerle toprakların genişlemesi üzerine ülke yönetimini kolaylaştırmak için ülke eya­letlere, eyaletler sancaklara, sancaklar kazalara ve kazalar da köylere ayrılmıştır.

Eyaletler

Eyaletler idari bakımdan kendi içinde üçe ayrılıyordu.

1 Merkeze Bağlı Eyaletler

Merkeze bağlı eyaletler Anadolu ve Rumeli Beyler­beyliği olmak üzere ikiye ayrılıyordu. Merkeze bağlı eyaletleri Beylerbeyi yönetiyordu. Bu eyaletlerin halkı daha çok Müslüman Türklerden oluşuyordu.

2.     Özel Yönetimi Olan Eyaletler

Trablusgarp, Cezayir, Tunus, Mısır, Basra, Bağdat, Habeş, Yemen gibi eyaletlerdir. Bu eyaletlerden yıllık belirli bir vergi alınmaktadır. Dirlik Sistemi uygulan­mamaktadır. Bu eyaletlerin vergi gelirleri açık artırma yoluyla Mültezim adı verilen şahıslar tarafından topla­nırdı (iltizam usûlü).

3.     İmtiyazlı Eyaletler (Bağlı Beylikler)

İç işlerinde serbest, dış işlerinde Osmanlı Devleti’ne bağlı Eflak, Boğdan, Kırım ve Erdel gibi eyaletlerdir. Bu eyaletler Osmanlı Devleti’ne vergi öderler, gerekti­ğinde orduya asker gönderirlerdi.

Reblog this post [with Zemanta]

sorubak-osmanl-osmanlı devletinde devlet yönetimi-osmanlı devletinin devlet yönetimi
Etiket , , , , , ,

"Osmanlı Devletinde Devlet Yönetimi" içeriği hakkında 1 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. reis diyor ki:

    idare eder

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Sponsorlu Bağlantılar

Serbest Kürsü

  • unser: kaçıncı sınıfsın
  • unser: bide kaç senedir alıyosun
  • unser: kaçıncı sınıfsın bi de hangi şehirdesin
  • adsız: 448 değil tam olarak 438,89 tl resmi rakam. okullar ne zaman belgeleri tamamlayıp veliliğe verirse o zaman yatar. ben de kırıkkalede hala alamadım. herşey okulların acele...
  • ecem: istanbulda hala yatmadı ne zaman yatar bilgisi olan var mı
  • serap: off super oldu bunu yazmam hoc ban artı verdi bide sınıftan tek bn artı aldım
  • nexttime: bugün eylül ayının 24 cuma günü ve hala burslar yatmamış..herkes bişeyler yazıp durmuş..emin olmadıgınız bir duyumu bilgi diye paylaşmayın. alan varsa yazar hangi...
  • Oğuzhan: Selam gençler benim 9.5 gün özürsüz 5 gün de özürlü devamsızlığım var müdiremizde çok kötü bi kadın napçam ben kalmak istemiyorum ya kalırmıyım acaba ?
  • Nick...: 310 nu en yakın onluga yuvarlarsak ne olur
  • Senveben1: Mükemmel olmuş çok teşekkürler
  • yeliz: sonuçları bekliyorum sabırsızca
  • serkan: Kırıkkalede hala yok 23 ekim oldu, para miktarı kesin 448 mi? Bir de hangi iller yatmış?
  • Nick...: Hangi il
  • mk: Bnm adimda sizii hic ilgilendirmezz mal hüsnü
  • kerbas: ben aldım bursluk 448 tl