Masalların Türk edebiyatındaki yeri

Pazartesi, 27 Şubat 2012, 20:50 | Ders Notları, Dilbilgisi, Edebiyat-Dil Anlatım, Türkçe | 0 Yorum |

Masal kelimesinin eski Türk dili anlatımlarında ve eski metinlerde “masal” , “mesele”, “misal”, “hikâye”, “destan”, “kıssa” karşılığında kullanıldığı görülmektedir. Zamanla bu kelimeye menşe olacak “mesel” kelimesi ise 19. yüzyılın başlarından itibaren yazılı ve sözlü kaynaklarda rastlanmaktadır. Bu kelime “örnek verme” ve “benzer” anlamlarında kullanılmaktadır. Bazı Türk yerleşim bölgelerinde “atasözü” karşılığında da kullanılan kelime Azeri sahasında “nağıl”, Anadolu’nun bazı bölgelerinde “metel” şeklinde söylenilmektedir. Edebiyatımızda masalı gerçek anlamda ilk defa Namık Kemal’in “Mukaddeme-i Celal” ‘inde kullanıldığı görülmektedir. Yazar, masalı tamamen hayali olaylardan meydana gelen bir anlatım türü olarak görmektedir. Namık Kemal ayrıca masalların ahlaki, eğitici ve terbiye edici özellikleri olduğunu belirtmektedir.
 
Ziya Gökalp, “Türkçülüğün Esasları” (1923) adlı eserinde masalı; halk edebiyatı ürünleri içerisinde göstererek, masalların halk hayatındaki önemine yer vermiştir.
 
Türk masalları üzerinde araştırma yapan Pertev Naili Boratav “100 Soruda Türk Halk Edebiyatı” adlı eserinde masalı nesirle söylenmiş, dinlik ve büyülük inanışlarından ve törelerden bağımsız, tamamiyle hayal ürünü, gerçekle ilgisiz ve anlattıklarına inandırmak iddiası olmayan kısa bir anlatı şeklinde tanımlamaktadır.
 
Recaizade Mahmut Ekrem, “Çok Bilen Çok Yanılır” adlı eserini bit masalı genişleterek yazdığını söyler.
 
Türk masal]arının kahramanları genel olarak insanlar, hayvanlar ve doğaüstü varlıklardır. Cadı karıları, devler, vezir vs. kötü kahramanlar iken padişah, kral, hükümdar, hızır, derviş vs. iyi kahramanlardır. Tilki, aslan, Anka kuşu, papağan gibi hayvan kahramanların olduğu masalların yanı sıra derviş, hızır, peri, cin gibi doğaüstü varlıkların yer aldığı masallar da bulunmaktadır.
 
Türk masallarında en önemli tiplerden biri Keloğlan’dır. Keloğlan tipi Türk zeka gücünün en iyi temsilcisidir

Olağanüstü kahramanların başlarından geçen olağanüstü olayların yer ve zaman belirtilmeden anlatıldığı edebiyat türüne “masal” denir.
  1. Halk dilinde anlatılarak oluşan sözlü edebiyat ürünüdür. Masalar bir yazar tarafından sonradan yazıya geçirilir.
  2. Masallar nesir, nazım karışık olabilir.
  3. Masalların girişinde genellikle tekerlemeler bulunur. Bunlar şiir şeklinde olur.
  4. Masallar, özellikle çocuklara hitap eden eğitsel içerikli metinler olduğu için kolay anlaşılır ve akıcı bir anlatıma sahiptir.
  5. Masallar merak duygusunu en fazla uyaran yazı türlerinden biridir. Masalda olayların nasıl gelişeceği kahramanların neler yaşayacağı, masalın nasıl sonlanacağı gibi konularda okuyucu veya dinleyici aşırı derecede meraklanır. Bu bakımdan masallar çok sürükleyicidir.
  6. Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde… Pire berber iken, deve tellal iken, ben anamın beşi­ğini tıngır mıngır sallar iken. Tıngır elek, tıngır felek demişler, bu masalı şöyle anlatmışlar. 

MASAL ÖRNEĞİ

Bİr varmış, bir yokmuş, evvel zamanda bir padişah ile bunun üç kızı varmış. Bir gün bu padişah kızlarını başına toplamış, beni ne kadar seversiniz? demiş. En büyük kız “Dünyalar ka­dar…”, ortanca kızı “Kucak kadar…”, küçük kızı da “Tuz ka­dar…” severim demiş.Padişah küçük kızın cevabına çok sinirlenmiş, İnsan tuz ka­dar sevilir mi demiş, ardından küçük kızını cellâda teslim et­miş. Cellât, kızı kesmek için dağa götürmüş. Kız cellâda yal­varmış, “Sen de babasın, bana kıyma!” demiş.Cellât, kızın yalvarmalarına dayanamamış, onun yerine bir hayvan kesmiş, kızın gömleğini kesilen hayvanın kanına bulayıp padişaha getirmiş.Küçük kız yollara düşmüş. Az gitmiş, uz gitmiş, bir köye ulaş­mış. Orada köyün zenginlerinden birine kul köle olmuş, büyü­müş, çok güzel bir kız olmuş. Güzelliği ilden ile dilden dile yayılmış, kısmet bu ya, bir başka padişahın oğluyla evlenmiş. Aradan bir hayli zaman geçmiş, başından geçenleri kocası­na anlatmış, “Babamları yemeğe çağıralım.” demiş. Kocası da “Olur.” demiş.

Gereken hazırlıklar yapılmış, padişah baba­sı ziyafete çağrılmış.Kızın padişah babası söylenen ziya­fete gelmiş. Padişah ve beraberindekiler sofraya oturduğun­da yemekler sırayla gelmeye başlamış. Ama kız, aşçısına bü­tün yemeklerin tuzsuz olmasını tembih etmiş. Padişah hangi yemeğe saldırdıysa eli geri gitmiş, yemeklerin hiçbirini yiyememiş.O sırada küçük kızı padişahın sofrasından ayağa fırlamış. “Padişahım, duyduğuma göre sen küçük kızını, seni tuz ka­dar seviyorum dediği için öldürtmüşsün.” demiş. Padişahın söz söylemesine fırsat vermeden “İşte o küçük kız benim.” demiş ve “Bütün yemekleri tuzsuz yaptırdım ki kıymetimi anlayasın.” sözlerini eklemiş. Padişah yaptığından utanarak kü­çük kızının boynuna sarılmış, tuzun ne kadar kıymetli olduğu­nu anlamış. Ondan sonra yeni bir dönem başlamış.Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

İlk paragraf masalın “döşeme” bölümüdür. Burada konuyla İlgisi olmayan klişe sözler vardır.12., 3., 4., 5. ve 6. paragraflar masalın “asıl masal” denen ikinci bölümünü oluşturur. Burada masalda ele alınan olay vardır. Bu olay giriş, gelişme ve sonuç bölümleriyle aktarılır.7. paragraf ise masalın “dilek” adı verilen son bölümünü oluş­turur. Bu bölüm de genellikle kalıplaşmış sözlerden oluşur.

sorubak-türk edebiyatında masal-masalın türk edebiyatındaki yeri-masalın yeri-Masallar uzerıne ılk arastırma yapan
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız
Etiket , , ,

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Yagmur: Benim 1 tane zorunlu dersim kaldı ondan 2kez sınava gidim şimdi bu ek sınava girdiğimde gecsemde gecmesemde muaf olup mezun olacağım ygs lys de girdim 289 aldim fakat...
  • Yagmur: Benim 1 tane zorunlu dersim kaldı ondan 2kez sınava gidim şimdi bu ek sınava girdiğimde gecede gecmesemde mezun olacağım ygs lys de girdim 289 aldim üniversite...
  • Raven: ben bu sene girdim ve kazandım fakat hangi bankaya ve kimin adına yattığını bilmiyorum .Lütfen bana yardımcı olabilir misin ? Şimdiden teşekürler 🙂
  • MUAMMER: TEOG ÜZERİNDEN BURSLUK KAÇ PARA
  • nurdan erdem: Benim yuzdelik dilimiz 43 anadolu liseli yuzde ligi ise 30 bu liseyi tuttura bilirmiyim
  • buket: ama sen 1defa aldın ama ne kadra para çektin senini paran içerde yatıyo şu an
  • seda melda: Ben 13 yaşında bir kız çocoğuyum. Amansız bir hastalığa yakalandım. Doktorlar bira çare bulamadılar. Göz Yaşlarımla şehirler şeyhi Hz. Hüseyinin kız kardeşi olan Hz....
  • mahmut: bune ya okadar eşyayı nasıl alıcam 100 tl den fazla eder
  • TURKEY: italyano mukembelo turkeyeo muhteşemooooo
  • melisa: Kazandım hesaplamalarima göre 2017 bursu 587 TL olacak hadi inşallah