Sponsorlu Bağlantılar

Küçük Ünlü Uyumu

Salı, 4 Ağustos 2009, 18:49 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 0 Yorum | 2.062 okuma

İlgili Dosyalar
Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir.

K. Ünlü uyumuna uyan kelimelere örnek : Kalem, kitap, merak, sevgi, odun
K.Ünlü uyumuna uymayan kelimelere örnek: Horoz,palto, sembol, karpuz..

Bazı kelimeler k.ünlü uyumuna uyduğu halde b.ünlü uyumuna uymayabilir: Kalem, kitap …
Buna göre bir kelimenin Türkçe olabilmesi için her iki kurala da uyması gerekir.
B. Ünlü uyumu incelenirken kelimelerin tüm heceleri dikkate alınır. Yani dört heceli bir kelimede ilk üç hece büyük ünlü uyumuna uyarken, son hece uyumu bozuyorsa, bu kelimeler kurala uymamış olur. Getiriyor, otururken… Küçük ünlü uyumunda ise yan yana gelen her hece dikkate alınır. Örneğin, “kolaylık” kelimesinin tüm hecelerine bakarsak ilk hecedeki yuvarlak sesli o’dan sonra ikinci hecede düz-geniş -a-, son hecede düz sesli -ı- yer almıştır. Birinci ve üçüncü heceyi dikkate aldığımızda yuvarlaktan sonra düz sesli geldiği için kelimenin k.ünlü uyumuna uymadığını sanabiliriz. Halbuki bu kelime k.ünlü uyumuna uymaktadır. Çünkü yuvarlaktan sonra düz-geniş, düzden sonra düz sesli harf kullanılmıştır. Ko – lay – lık (Yuv.-düz/geniş-düz)
Kuraldışı : -o- sesinden sonra ikinci hecede b-m-v-p seslerinden biriyle başlıyorsa bu durumda ikinci hecede -u- olabilir. Bu tür kelimeler k.ünlü uyumuna uymamasına rağmen Türkçe’dir.
Örnek: Hamur, avuç, sabun, çamur, kavun, kalbur, çabuk, karpuz, tavuk, kabuk, kaput, yağmur, havuç, çaput, yamuk…

Bir önceki yazımız olan fransız ihtilalinin osmanlıya etkileri başlıklı makalemizde fransız ihtilali ve osmanlı hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiket

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Nick...: cevapları var mı????
  • fatih buğra: arkadaşlar 76,9898 aldım neresi tutar
  • BRK: 64.26725 nere tutar acil solermısınız
  • isimsiz: kötü malesef ogretmanlaer bunu niye cıkartsın ki zaaaa zaa
  • Tuana: Arkadaşlar ben lise 1 öğrencisiyim 1.dönem 2 tane zayıfım vardı dil anlatım ve matematik şimdi 5 tane var resim fizik edebiyat kimya matematik ama bana otomatik olarak...
  • bilmiyom: çok güzel olmuş okuyalım birşey olmaz bu yazılıdan iyi almalıyım
  • Nick...: ortalama 54 basarısız ders matematık ingilizce gecrmıyım
  • necati: arkadaşlar ben lise 1 öğrencisiyim karne ortalamam yetmiyo ancak 2 tane zayıfım var geçebilirmiyim lütfen acil arkadaşlar
  • gamze: 1 tane 55 im var teşekkür alabilir miyim
  • ugur: Arkadaslar ben meslek lisesinde okuyorum 1 ve 2 donem ortalamam 55 ama atolye dersim iki donemde zayif geldi sinifta kalirmiyim yoksa sorumlumu gecerim…