Küçük Ünlü Uyumu

Salı, 4 Ağustos 2009, 18:49 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 0 Yorum |

İlgili Dosyalar
Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir.

K. Ünlü uyumuna uyan kelimelere örnek : Kalem, kitap, merak, sevgi, odun
K.Ünlü uyumuna uymayan kelimelere örnek: Horoz,palto, sembol, karpuz..

Bazı kelimeler k.ünlü uyumuna uyduğu halde b.ünlü uyumuna uymayabilir: Kalem, kitap …
Buna göre bir kelimenin Türkçe olabilmesi için her iki kurala da uyması gerekir.
B. Ünlü uyumu incelenirken kelimelerin tüm heceleri dikkate alınır. Yani dört heceli bir kelimede ilk üç hece büyük ünlü uyumuna uyarken, son hece uyumu bozuyorsa, bu kelimeler kurala uymamış olur. Getiriyor, otururken… Küçük ünlü uyumunda ise yan yana gelen her hece dikkate alınır. Örneğin, “kolaylık” kelimesinin tüm hecelerine bakarsak ilk hecedeki yuvarlak sesli o’dan sonra ikinci hecede düz-geniş -a-, son hecede düz sesli -ı- yer almıştır. Birinci ve üçüncü heceyi dikkate aldığımızda yuvarlaktan sonra düz sesli geldiği için kelimenin k.ünlü uyumuna uymadığını sanabiliriz. Halbuki bu kelime k.ünlü uyumuna uymaktadır. Çünkü yuvarlaktan sonra düz-geniş, düzden sonra düz sesli harf kullanılmıştır. Ko – lay – lık (Yuv.-düz/geniş-düz)
Kuraldışı : -o- sesinden sonra ikinci hecede b-m-v-p seslerinden biriyle başlıyorsa bu durumda ikinci hecede -u- olabilir. Bu tür kelimeler k.ünlü uyumuna uymamasına rağmen Türkçe’dir.
Örnek: Hamur, avuç, sabun, çamur, kavun, kalbur, çabuk, karpuz, tavuk, kabuk, kaput, yağmur, havuç, çaput, yamuk…

sorubak-küçük ünlü uyumu test
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız
Etiket

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Nick...: önceden 9 doğruyla geçiliyodu şimdi 10 doğruyla geçiliyomuş benimde iki dersim kaldı zorgibi
  • tuna: bişi sorcam benim gitmek itediğim okul puanı normaide 360 ama 11. sınıf 279 almışlar bu nasıl alıyor daha da düşermi
  • çift dikişi: merhaba derslerimkötü yıl sonu ortalamam 40,73 nasıl bir sonuş doğar bundan teşekkürler
  • Mardin: Varligon yeterde yinede burs bayramdan once yaptırılabilir mi
  • Mardin: Allah bizi unutmuş devlet niye hatırlarsın ki:)))
  • Mardin: Sanmam çunku benim de zayifim vardi ve almadim:))) ) şaka alirsin
  • derin: arkadaşlar ben 12. sınıftım mezunum yani şuan temmuzdaki bursu alıyor muyuz okuldaki memur evet demişti ama emin olamadım
  • BURSLU: Hayır kesilmez.Sınıfta kaldığın zaman sadece bir sene erken keserler.Ama burs kesilmez.Sınıfı geçtiyseniz sorun yok.
  • seda: Malesef ama illaki düşeceltir kontenjan puaninin düsmesini bekle
  • yiğit arda: madem küfür sevmiyorsan neden yorumları okuyorsun?