Sponsorlu Bağlantılar

Küçük Ünlü Uyumu

Salı, 4 Ağustos 2009, 18:49 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 0 Yorum | 2.235 okuma

İlgili Dosyalar
Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir.

K. Ünlü uyumuna uyan kelimelere örnek : Kalem, kitap, merak, sevgi, odun
K.Ünlü uyumuna uymayan kelimelere örnek: Horoz,palto, sembol, karpuz..

Bazı kelimeler k.ünlü uyumuna uyduğu halde b.ünlü uyumuna uymayabilir: Kalem, kitap …
Buna göre bir kelimenin Türkçe olabilmesi için her iki kurala da uyması gerekir.
B. Ünlü uyumu incelenirken kelimelerin tüm heceleri dikkate alınır. Yani dört heceli bir kelimede ilk üç hece büyük ünlü uyumuna uyarken, son hece uyumu bozuyorsa, bu kelimeler kurala uymamış olur. Getiriyor, otururken… Küçük ünlü uyumunda ise yan yana gelen her hece dikkate alınır. Örneğin, “kolaylık” kelimesinin tüm hecelerine bakarsak ilk hecedeki yuvarlak sesli o’dan sonra ikinci hecede düz-geniş -a-, son hecede düz sesli -ı- yer almıştır. Birinci ve üçüncü heceyi dikkate aldığımızda yuvarlaktan sonra düz sesli geldiği için kelimenin k.ünlü uyumuna uymadığını sanabiliriz. Halbuki bu kelime k.ünlü uyumuna uymaktadır. Çünkü yuvarlaktan sonra düz-geniş, düzden sonra düz sesli harf kullanılmıştır. Ko – lay – lık (Yuv.-düz/geniş-düz)
Kuraldışı : -o- sesinden sonra ikinci hecede b-m-v-p seslerinden biriyle başlıyorsa bu durumda ikinci hecede -u- olabilir. Bu tür kelimeler k.ünlü uyumuna uymamasına rağmen Türkçe’dir.
Örnek: Hamur, avuç, sabun, çamur, kavun, kalbur, çabuk, karpuz, tavuk, kabuk, kaput, yağmur, havuç, çaput, yamuk…

Bir önceki yazımız olan fransız ihtilalinin osmanlıya etkileri başlıklı makalemizde fransız ihtilali ve osmanlı hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiket

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • meryem: merhaba arkadaşlar kayıt yapmak için hangi belgelere ihtiyacım var rica etsem bilenler cevaplıyabilir mi?
  • Batuhan: melisa sen salakmısın bu okuldan nefret ediyorum diyor bence en iyi okul imam hatip ben bu okulu tavsiye ederim
  • nursi: 2. ek sınav la ilgili bilgi sahibi olan varsa lütfen bizi bilgilendirsinler
  • nursi: 2. ek sınav olacak mı ne olur biri bu konuda bilgi versin benim için çok önemli lütfen bilgi
  • nursi: bende ikinci bir ek sınav olacak mı onu merak ediyorum
  • hasip varan: sağlıklı yaşam istiyoruz yalanlara karnımız tok
  • utku: 10-11-12 nakil sonuçları bugün açıklanmayacak mı ? Bilgisi olan..
  • saqo: çok güzel bir uygulama faydasını görüyorum herkese tavsiye ederim emeğininze sağlık….:)
  • Mücokune: Ortalamayla gecersin bro sıkıntı yok ama 5 dersten biri baraj olmucak
  • hotmail: Arkadaşlar 9.sınıfa yeni geçtim… 9.sınıf kontenjanları ne zamana başlayacak bilginiz var mı?