Küçük Ünlü Uyumu

Salı, 4 Ağustos 2009, 18:49 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 0 Yorum |

İlgili Dosyalar
Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir.

K. Ünlü uyumuna uyan kelimelere örnek : Kalem, kitap, merak, sevgi, odun
K.Ünlü uyumuna uymayan kelimelere örnek: Horoz,palto, sembol, karpuz..

Bazı kelimeler k.ünlü uyumuna uyduğu halde b.ünlü uyumuna uymayabilir: Kalem, kitap …
Buna göre bir kelimenin Türkçe olabilmesi için her iki kurala da uyması gerekir.
B. Ünlü uyumu incelenirken kelimelerin tüm heceleri dikkate alınır. Yani dört heceli bir kelimede ilk üç hece büyük ünlü uyumuna uyarken, son hece uyumu bozuyorsa, bu kelimeler kurala uymamış olur. Getiriyor, otururken… Küçük ünlü uyumunda ise yan yana gelen her hece dikkate alınır. Örneğin, “kolaylık” kelimesinin tüm hecelerine bakarsak ilk hecedeki yuvarlak sesli o’dan sonra ikinci hecede düz-geniş -a-, son hecede düz sesli -ı- yer almıştır. Birinci ve üçüncü heceyi dikkate aldığımızda yuvarlaktan sonra düz sesli geldiği için kelimenin k.ünlü uyumuna uymadığını sanabiliriz. Halbuki bu kelime k.ünlü uyumuna uymaktadır. Çünkü yuvarlaktan sonra düz-geniş, düzden sonra düz sesli harf kullanılmıştır. Ko – lay – lık (Yuv.-düz/geniş-düz)
Kuraldışı : -o- sesinden sonra ikinci hecede b-m-v-p seslerinden biriyle başlıyorsa bu durumda ikinci hecede -u- olabilir. Bu tür kelimeler k.ünlü uyumuna uymamasına rağmen Türkçe’dir.
Örnek: Hamur, avuç, sabun, çamur, kavun, kalbur, çabuk, karpuz, tavuk, kabuk, kaput, yağmur, havuç, çaput, yamuk…

sorubak-küçük ünlü uyumu test
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız
Etiket

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Yagmur: Benim 1 tane zorunlu dersim kaldı ondan 2kez sınava gidim şimdi bu ek sınava girdiğimde gecsemde gecmesemde muaf olup mezun olacağım ygs lys de girdim 289 aldim fakat...
  • Yagmur: Benim 1 tane zorunlu dersim kaldı ondan 2kez sınava gidim şimdi bu ek sınava girdiğimde gecede gecmesemde mezun olacağım ygs lys de girdim 289 aldim üniversite...
  • Raven: ben bu sene girdim ve kazandım fakat hangi bankaya ve kimin adına yattığını bilmiyorum .Lütfen bana yardımcı olabilir misin ? Şimdiden teşekürler 🙂
  • MUAMMER: TEOG ÜZERİNDEN BURSLUK KAÇ PARA
  • nurdan erdem: Benim yuzdelik dilimiz 43 anadolu liseli yuzde ligi ise 30 bu liseyi tuttura bilirmiyim
  • buket: ama sen 1defa aldın ama ne kadra para çektin senini paran içerde yatıyo şu an
  • seda melda: Ben 13 yaşında bir kız çocoğuyum. Amansız bir hastalığa yakalandım. Doktorlar bira çare bulamadılar. Göz Yaşlarımla şehirler şeyhi Hz. Hüseyinin kız kardeşi olan Hz....
  • mahmut: bune ya okadar eşyayı nasıl alıcam 100 tl den fazla eder
  • TURKEY: italyano mukembelo turkeyeo muhteşemooooo
  • melisa: Kazandım hesaplamalarima göre 2017 bursu 587 TL olacak hadi inşallah