Sponsorlu Bağlantılar

Koşma ve özellikleri

Çarşamba, 18 Mart 2009, 20:37 | Ders Notları, Türkçe | 1 Yorum | 8.865 okuma
Yazar admin

Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.

Özellikleri:

1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
2. Dörtlüklerle söylenir.
3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

1- Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.

Dinleyin ağalar medhin eyleyim
Elma yanaklımın kara kaşlımın
O gül yüzlerine kurban olayım
Dal gerdanlımın da sırma saçlımın

Noksanî

2- Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.

Benden selam olsun Bolu Beyine
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

Köroğlu

3- Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.

Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.

Nesini söyleyim canım efendim
Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
Arzuhal eylesem deftere sığmaz
Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.

Serdarî

4.Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.

Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.

Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
Yok mudur vatanın illerin hani
Küsmüş müsün selâmımı almadın
Şeydâ bülbül şirin dillerin hani

Kağızmanlı Hıfzî

ALINTI

sorubak-koşmanın özellikleri-kosma ozellikleri-ko

"Koşma ve özellikleri" içeriği hakkında 1 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. songül ikizek diyor ki:

    bn beden eğitimi performansımı yapcam bu ne ya

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Sponsorlu Bağlantılar

Serbest Kürsü

  • Melis: Merhaba ben 10.sinifa gectim suan bit anadolu lisesinde okuyorum ve evime yakin olan daha iyi bir anadolu lisesine gecmek istiyorum fakat geçmek istedigim okulla aramda...
  • =D: NERDEN BİLİYON İLK 10000 KAZANACAĞINI
  • Burak: arkadaşar 6. sınıfı biritdim puanım 439,82 bursu seçecem 5699 uncu olmuşum sizce kazanırmıyım ? (diğer çocuk kontejanı)
  • Burak: arkadaşar 6. sınıfı biritdim puanım 439,82 bursu seçecem 5699 uncu olmuşum sizce kazanırmıyım ?
  • tugayn: Arkadaşlar 9.sınıf puan 391.3870 genel başarı:1760 sizce kazanırmıyım lütfen cevapyın :)))))
  • irem: Hicbir sitede yüzdesi cikmiyo bilen varsa yardimci olabilir mi
  • yldz: evet açıklanan puana aop eklenmiş hali.
  • rabiaa: cvpppppppp verinnnnnnnnn lüttfenn
  • murat: TALHACUM KAZANIRSIN DİYE DÜŞÜNÜYOM.KAZANMAZSANDA ÖNEMLİ DEYİL TALHACUM
  • 10: 10 sınıf 414.997 il sıralama 46 genel sıralama 618 kazanırmıyım ??
  • BURAKKK: Bunlar eski geçen seneyle aynımı olucak yani?
  • Kmrgl: ben kazandım
  • şeyda: 409 aldım 2000 oldum 6.sınıfım
  • salih: Benim puanim 318.80 genel siralamam 6534 sizce kazanir miyim bu arada 7.sinifim
  • tmr12: lise 3 deyım e okulda 6 tane sorumlu ders yazıyor gectm mı ben birisi bilgi versn lütfen