Sponsorlu Bağlantılar

Koşma ve özellikleri

Çarşamba, 18 Mart 2009, 20:37 | Ders Notları, Türkçe | 1 Yorum | 8.808 okuma
Yazar admin

Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.

Özellikleri:

1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
2. Dörtlüklerle söylenir.
3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

1- Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.

Dinleyin ağalar medhin eyleyim
Elma yanaklımın kara kaşlımın
O gül yüzlerine kurban olayım
Dal gerdanlımın da sırma saçlımın

Noksanî

2- Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.

Benden selam olsun Bolu Beyine
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

Köroğlu

3- Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.

Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.

Nesini söyleyim canım efendim
Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
Arzuhal eylesem deftere sığmaz
Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.

Serdarî

4.Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.

Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.

Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
Yok mudur vatanın illerin hani
Küsmüş müsün selâmımı almadın
Şeydâ bülbül şirin dillerin hani

Kağızmanlı Hıfzî

ALINTI

sorubak-koşmanın özellikleri-kosma ozellikleri-ko

"Koşma ve özellikleri" içeriği hakkında 1 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. songül ikizek diyor ki:

    bn beden eğitimi performansımı yapcam bu ne ya

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Sponsorlu Bağlantılar

Serbest Kürsü

  • kemal: merhaba arkadaşlar ben 7 .sınıf öğrencisiyim ve puanum 405.37 ve sıralamam 8150 acaba bu sınavı kazanabilirmiyim
  • mahmut: bülent ecevit üniversitesi sınıf öğretmenliğine gitmek istiyordum puanım 225 basarı sıralamam 414 bin küsür hem puan hemde sıralama tutuyordu ama yerleşemedim bunun...
  • furkan: arkadaşlar 7.sınıf kontenjan diğer çocuk 412,9980 puan aldım genel başarı durumu 6003 sizce kananırmıyım
  • Aydan: Hocam, 92 mezunyum .268,24342 puan ile Acikogretim Soyoloji bolumune yerlesmisim. Ozel yetenek sinavi ile ogrenci alan bolumlere basvurabilir miyim ? Guzel sanatlar...
  • :): kesin kazanırsın
  • :): biraz zor sıralaman kaç
  • concon: arkadaşlar 8.sınıfım puan 587 sıralama 13683 diger çocuk kontenjanı kazanır mıyım???
  • gamze: arkadaşlar bn 8.sınıfım 12699. oldum kazanır mıyım
  • Fatih: 11. Sınıfım 377 aldım 2575 sıralamam ilde 35. yim kazanır mıyım ?
  • buket: admin ben 10.sınıfım 2014 pybsden 367 aldım kazanıp kazanmadığımı nereden öğrenicem acil
  • Cevaplayan herkes kazanır inş.: Arkadaşlar; Ben 8.sınıfım.Diğer çocuk kontenjanı,8.sınıf olduğum için sınava girmedim TEOG’daki AOSP baz alındı.Buna göre: PYBS...
  • 10. sınıf: ARKADAŞLAR 10. SINIFIM PUANIM 358.1840 GENEL BAŞARI DURUMUM 4374 KAZANIRMIYIM LÜTFEN CEVAP VERİN
  • :)): Arkadaslar tercih yapmasak da olur mu ??
  • Busenaz2468: Seni kırmak istemiyorum ama bence kazanamazsın.Çünkü=benim arkadaşım 403 puan ile kazanamadı ve baraj 409
  • Busenaz2468: arkadaşlar ben 6.sınıfım puanım 421.0800 barajı geçtim ama kazanır mıyım lütfen yardımcı olun