Sponsorlu Bağlantılar

Koşma ve özellikleri

Çarşamba, 18 Mart 2009, 20:37 | Ders Notları, Türkçe | 1 Yorum | 9.162 okuma
Yazar admin

Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.

Özellikleri:

1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
2. Dörtlüklerle söylenir.
3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

1- Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.

Dinleyin ağalar medhin eyleyim
Elma yanaklımın kara kaşlımın
O gül yüzlerine kurban olayım
Dal gerdanlımın da sırma saçlımın

Noksanî

2- Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.

Benden selam olsun Bolu Beyine
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

Köroğlu

3- Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.

Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.

Nesini söyleyim canım efendim
Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
Arzuhal eylesem deftere sığmaz
Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.

Serdarî

4.Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.

Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.

Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
Yok mudur vatanın illerin hani
Küsmüş müsün selâmımı almadın
Şeydâ bülbül şirin dillerin hani

Kağızmanlı Hıfzî

ALINTI

sorubak-koşmanın özellikleri-kosma ozellikleri-ko

"Koşma ve özellikleri" içeriği hakkında 1 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. songül ikizek diyor ki:

    bn beden eğitimi performansımı yapcam bu ne ya

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Sponsorlu Bağlantılar

Serbest Kürsü

  • halil: arkadaşlar bnm 9. sınıfta 1. dönem 5 tane zayıfım ikinci dönem ise 6 zayıfım vardı. zayıf derslerimden birisi dil anlatımdı ve 2. dönem sorumlu olarak not ortalamam 52...
  • biloş: Ya ben ek sınav kaydını kaçırdım lütfen uzatılsın kayıt Tarihi. Yoksa üniversite hayal olacak.. hem 27sinde kpss var nasıl olacak ek sınav
  • Ceyda: Bende ingilizce den kaldım 2 kez üçüncüye girmek yeterli geçmekte şart değil diye biliyorum girsek yeterli o derstem muaf sayılıyoruz sadece o dersin kredisini alamıyoruz...
  • ömer: Bn de kacirdim basvuru tarihini arkadadlar nasil istekte bulunucaz
  • deniz: Ben hic birşey anlamadım ilk ne yapılacak ya yardı. Edin ne olurrrrrr
  • Seray: Ben meslek lisesi mezunuyum sınavsız geçiş hakkımı kullanmak istiyorum ama puanım 359 360 puanlık yerlere tercih edebilir miyim ayrıca içinden alan iller kontenjanı...
  • leman: Mrb bnm Tm1 puanım 236 ikinci öğretim ekonometri yazsam gelme olasılığı nedir ve puanımın kaç puan aşağısı yazsam gelir
  • esoes: ek sınav başvuru tarihi uzatılacakmı lütfen birisi söylesin
  • mahmut: arkadaşlar ben ingilizce 5 dersinden 2 defa sınava girdim ek sınava girince muaf olurmuyum cevap verirseniz sevinirim saygılar..
  • Ceyda: Bende kaçırdım üniversite için diploma lazım ek sınav lütfen ,lütfen
  • gunes: Bence de kardeşim 1 gun uzatilmali istek de bulunalim yoksa koca bir yil gidecek
  • gunes: Ek sınav tarihi 2 gun olur mu be napalım şimdi 1 yil mi bekleyelim arkadaşlar kaciranlar varsa benim gibi ek sinavi aol istekte bulunalim 1 gun versinler bize
  • teog kahrolsun: ya rhat ol istediğin her lise gelir tabi puanın gerçekten 490nsa
  • Yrn: ilk sorudaki şiir bizim kitabımızda ve ben 6ya gidiyorum
  • Hamide: Merhaba iyi gülnler online testler ne zaman açılacak? ben sürekli ordan çalışıyordum ve çok faydası oluyordu. her ne kadar kıtapdan çalışsam da son sınavım kötü geçti...