Kısaltmaların Yazılması

Salı, 4 Ağustos 2009, 19:39 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 5 Yorum |

Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir.

AA, AB, ABD, age., AGİK, AIDS, aids, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., ASKİ, AŞTİ, AT, Atğm., ATO, AÜ, AÜ, AÜ, Av., B (batı), B. (bay), bağ., BAĞ-KUR, BBC, BCG, BDT, bk. (bakınız), BM, Bn. (bayan), BOTAŞ, Bşk., C. (cilt), DGM, dm, EKG, ed. (edebiyat), FIFA, Fr., g, GAP, gr, HABITAT, Hz., İETT, KBB, km, l, m, Mah., MKE, No. veya Nu., öl., sn (saniye), TIR, TL, yy., zool.

– Kurum, kuruluş, müessese, makam, üniversite adlarının kısaltmalarında bütün harfler büyüktür. Harfler arasına nokta koymaya gerek yoktur.

TRT, TBMM, İTÜ, DSİ, TDK, TTK, MEB, AÜ DTCF, DAÜ, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (son sekizi yön adı)

Bu kısaltmalardan sonra gelen çekim ekleri kesme ile ayrılır. Ekler son harfin okunuşuna göre belirlenir; kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre değil:

MEB’e, TBMM’nin, DTCD’ne değil DTCF’ye, İTÜ’nden değil İTÜ’den

]Bazı kısaltmalar da kelime gibi oluşturulmuştur.

ASELSAN, BOTAŞ, İLESAM, SEKA, TÖMER, TEDAŞ

Bunlara getirilen ekler de düz okunuşa göre belirlenir:

ASELSAN’da, BOTAŞ’a, İLESAM’ın, SEKA’nın, TÖMER’den, TEDAŞ’ta

]Nokta kullanılan kısaltmalar da vardır. Bunlardan sonra getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz:

K.K.K., M.Ö., M.S., P.K., T.C.

– Özel isim veya unvan olan bir kelime birkaç harfle kısaltılıyorsa yalnız ilk harf büyük yazılır.

Prof., İst., Doç., Dr., Av., Alb., Gen.
Alm. (Almanca), İng., Kocatepe Mah., Güniz Sok.

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:

İst.da, Alm.yı, İng.ye

– Özel isim olmayan kelimelerin kısaltması küçük harfle başlar.

C. (cilt), s. (sayfa), bkz.(bakınız), vb. (ve benzeri), vs. (ve saire), is. (isim), sf. (sıfat), hz. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya)

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:

vb.leri, vs.den, is.ler, sf.lar, hz.da, çev.e, ed.ı, fiz.le, kim.da

-Elementlerin ve ölçülerin kısaltmalarında nokta kullanılmaz:

C, Ca, Fe, m, mm, cm, km, g, kg, l, mg…

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler nokta kullanılmadığı için kesmeyle ayrılır:

m’ye, mm’de, cm’yi, km’ye, g’dan, kg’dan, l’de, mg’ı

-Sert sessizle biten kısaltmalara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde okunuşta sondaki sert ünsüz yumuşamaz:

AGİK’in (agiğin değil agikin), TÜBİTAK’a (tübitağa değil tübitaka)

Ancak “birlik” kelimesiyle kurulan kısaltmalarda yumuşama görülür:

ÇUKOBİRLİK’e (çukobirliğe)

Birkaç kelimeden oluşan kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları yapılırken araya nokta konmaz.

*TBMM              *PTT          *THY           *TEK     *KKTC        *MTA      *DSİ

Cümle içerisine kısaltmalara bir ek getirileceği zaman kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.

*Kardeşim THY’da çalışıyor.(yanlış)

*Kardeşim THY’de çalışıyor.(doğru)

*Aç bakalım TV’da ne var? (yanlış)

*Aç bakalım TV’de ne var? (doğru)

Tek bir sözcüğün kısaltması yapılıyorsa kısaltmanın sonuna nokta konur:

*Dr.         *Prof.          *  c.            *  s.          *  bk.


sorubak-kısaltmalarda nokta kullanımı-kısaltmalar nasıl yazılır-teknisyen kısaltması-bakınız kısaltması nasıl yazılır
Etiket

"Kısaltmaların Yazılması" içeriği hakkında 5 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. hüseyin diyor ki:

    jhiç yardımxı olmadı anlamlarınıda yazsaydınız daha çok yardımxı olurdu enazındaz odevime 😀

  2. Misafir diyor ki:

    Eksik ve yanlış bilgilendirmeler yapılmıştır. Arasında nokta kullanılan tek bir tane kısaltma vardır. O da T.C. dir. Başka yoktur. Bunun amacı da T.C. kısaltmasının Türkiye Cumhuriyeti şeklinde okunması gerektiğini belirtmek içindir. Türk Dil Kurumu’nun kısaltmalar bölümüne bakınız. Yanlış bilgilendirme yapmayınız. http://www.tdk.org.tr/index.php?option=com_content&id=198:Kisaltmalar-Dizini

  3. melek diyor ki:

    evet bencede…

  4. ezgi diyor ki:

    Biraz da olsa yardımı dokundu.

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • pelin: sude sana katılıyorum :)
  • Bartu: Lan adamlar yazmış,sen bunu beğenmeyip birde kısasınımı istiyorsun?
  • beyazasya: ya arkadaşlar yenı kayıt olduk sınavımız ne zaman yazmıyor bılıgısı olan varmı acıl
  • barış: ben 684 aldım
  • naciye eren: Iyi günler ben 10 sinif öğrencisiyim ortalamam 59 ama 3 zayıfimk ar ve bu zayıflar baraj ders değil ve ben bu derslerden sorumluluğa kalirmiyim
  • Kezban şen ogur: Sorulara nasıl ulaşabilirm
  • sjsjsjsj: ne uzattınız aq ya olmussa olmus olmamıssa olmamıs
  • nick: meyapaaaaaaaaaaaaaa
  • burak: aynen oyle tatlim
  • sema:): cok guzel ben cok begendim – sinavi 99% kazandim cok tesekkurler