Kısaltmaların Yazılması

Salı, 4 Ağustos 2009, 19:39 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 8 Yorum |

Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir.

AA, AB, ABD, age., AGİK, AIDS, aids, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., ASKİ, AŞTİ, AT, Atğm., ATO, AÜ, AÜ, AÜ, Av., B (batı), B. (bay), bağ., BAĞ-KUR, BBC, BCG, BDT, bk. (bakınız), BM, Bn. (bayan), BOTAŞ, Bşk., C. (cilt), DGM, dm, EKG, ed. (edebiyat), FIFA, Fr., g, GAP, gr, HABITAT, Hz., İETT, KBB, km, l, m, Mah., MKE, No. veya Nu., öl., sn (saniye), TIR, TL, yy., zool.

– Kurum, kuruluş, müessese, makam, üniversite adlarının kısaltmalarında bütün harfler büyüktür. Harfler arasına nokta koymaya gerek yoktur.

TRT, TBMM, İTÜ, DSİ, TDK, TTK, MEB, AÜ DTCF, DAÜ, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (son sekizi yön adı)

Bu kısaltmalardan sonra gelen çekim ekleri kesme ile ayrılır. Ekler son harfin okunuşuna göre belirlenir; kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre değil:

MEB’e, TBMM’nin, DTCD’ne değil DTCF’ye, İTÜ’nden değil İTÜ’den

]Bazı kısaltmalar da kelime gibi oluşturulmuştur.

ASELSAN, BOTAŞ, İLESAM, SEKA, TÖMER, TEDAŞ

Bunlara getirilen ekler de düz okunuşa göre belirlenir:

ASELSAN’da, BOTAŞ’a, İLESAM’ın, SEKA’nın, TÖMER’den, TEDAŞ’ta

]Nokta kullanılan kısaltmalar da vardır. Bunlardan sonra getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz:

K.K.K., M.Ö., M.S., P.K., T.C.

– Özel isim veya unvan olan bir kelime birkaç harfle kısaltılıyorsa yalnız ilk harf büyük yazılır.

Prof., İst., Doç., Dr., Av., Alb., Gen.
Alm. (Almanca), İng., Kocatepe Mah., Güniz Sok.

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:

İst.da, Alm.yı, İng.ye

– Özel isim olmayan kelimelerin kısaltması küçük harfle başlar.

C. (cilt), s. (sayfa), bkz.(bakınız), vb. (ve benzeri), vs. (ve saire), is. (isim), sf. (sıfat), hz. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya)

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:

vb.leri, vs.den, is.ler, sf.lar, hz.da, çev.e, ed.ı, fiz.le, kim.da

-Elementlerin ve ölçülerin kısaltmalarında nokta kullanılmaz:

C, Ca, Fe, m, mm, cm, km, g, kg, l, mg…

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler nokta kullanılmadığı için kesmeyle ayrılır:

m’ye, mm’de, cm’yi, km’ye, g’dan, kg’dan, l’de, mg’ı

-Sert sessizle biten kısaltmalara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde okunuşta sondaki sert ünsüz yumuşamaz:

AGİK’in (agiğin değil agikin), TÜBİTAK’a (tübitağa değil tübitaka)

Ancak “birlik” kelimesiyle kurulan kısaltmalarda yumuşama görülür:

ÇUKOBİRLİK’e (çukobirliğe)

Birkaç kelimeden oluşan kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları yapılırken araya nokta konmaz.

*TBMM              *PTT          *THY           *TEK     *KKTC        *MTA      *DSİ

Cümle içerisine kısaltmalara bir ek getirileceği zaman kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.

*Kardeşim THY’da çalışıyor.(yanlış)

*Kardeşim THY’de çalışıyor.(doğru)

*Aç bakalım TV’da ne var? (yanlış)

*Aç bakalım TV’de ne var? (doğru)

Tek bir sözcüğün kısaltması yapılıyorsa kısaltmanın sonuna nokta konur:

*Dr.         *Prof.          *  c.            *  s.          *  bk.


1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (2 oy, ortalama: 3,00 üzerimnden 5)
Etiket

"Kısaltmaların Yazılması" içeriği hakkında 8 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. hüseyin diyor ki:

    jhiç yardımxı olmadı anlamlarınıda yazsaydınız daha çok yardımxı olurdu enazındaz odevime 😀

  2. Misafir diyor ki:

    Eksik ve yanlış bilgilendirmeler yapılmıştır. Arasında nokta kullanılan tek bir tane kısaltma vardır. O da T.C. dir. Başka yoktur. Bunun amacı da T.C. kısaltmasının Türkiye Cumhuriyeti şeklinde okunması gerektiğini belirtmek içindir. Türk Dil Kurumu’nun kısaltmalar bölümüne bakınız. Yanlış bilgilendirme yapmayınız. http://www.tdk.org.tr/index.php?option=com_content&id=198:Kisaltmalar-Dizini

  3. melek diyor ki:

    evet bencede…

  4. ezgi diyor ki:

    Biraz da olsa yardımı dokundu.

  5. çağla diyor ki:

    Hiç yardımcı olmadı tavsiye etmem ve noktalama işaretleri yanlış yerlere koymuşlar.

  6. şura ada diyor ki:

    Bana yazi lazim

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • meb: çalışma sonra suçu eğitim sistemine at .acaba bu başarılı olanlar nasıl oluyo doğuştanmı.sen sistemede türkiyeyede kurban olasın karacahil.
  • Ugur: 12.sınıfı bitirdim.Ancak dil anlatım sorumluluk var ve ast subayliga başvurdum diploma olması lazimmi ara tekders sorumluluk olacak mi
  • admin: YEP puanı ile yerleştirme yapılacak
  • Nick...: arkadaşlar biz şimdi AOSP puanındanmı yerleştiriliceğiz cevaplarınızı bekliorum
  • Teog mağduru: Benim YEP puanım 465 sizce bursluluğu kazanır mıyom?
  • Nick...: önceden 9 doğruyla geçiliyodu şimdi 10 doğruyla geçiliyomuş benimde iki dersim kaldı zorgibi
  • tuna: bişi sorcam benim gitmek itediğim okul puanı normaide 360 ama 11. sınıf 279 almışlar bu nasıl alıyor daha da düşermi
  • çift dikişi: merhaba derslerimkötü yıl sonu ortalamam 40,73 nasıl bir sonuş doğar bundan teşekkürler
  • Mardin: Varligon yeterde yinede burs bayramdan once yaptırılabilir mi
  • Mardin: Allah bizi unutmuş devlet niye hatırlarsın ki:)))