Sponsorlu Bağlantılar

Kısaltmaların Yazılması

Salı, 4 Ağustos 2009, 19:39 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 4 Yorum | 23.606 okuma

Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir.

AA, AB, ABD, age., AGİK, AIDS, aids, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., ASKİ, AŞTİ, AT, Atğm., ATO, AÜ, AÜ, AÜ, Av., B (batı), B. (bay), bağ., BAĞ-KUR, BBC, BCG, BDT, bk. (bakınız), BM, Bn. (bayan), BOTAŞ, Bşk., C. (cilt), DGM, dm, EKG, ed. (edebiyat), FIFA, Fr., g, GAP, gr, HABITAT, Hz., İETT, KBB, km, l, m, Mah., MKE, No. veya Nu., öl., sn (saniye), TIR, TL, yy., zool.

– Kurum, kuruluş, müessese, makam, üniversite adlarının kısaltmalarında bütün harfler büyüktür. Harfler arasına nokta koymaya gerek yoktur.

TRT, TBMM, İTÜ, DSİ, TDK, TTK, MEB, AÜ DTCF, DAÜ, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (son sekizi yön adı)

Bu kısaltmalardan sonra gelen çekim ekleri kesme ile ayrılır. Ekler son harfin okunuşuna göre belirlenir; kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre değil:

MEB’e, TBMM’nin, DTCD’ne değil DTCF’ye, İTÜ’nden değil İTÜ’den

]Bazı kısaltmalar da kelime gibi oluşturulmuştur.

ASELSAN, BOTAŞ, İLESAM, SEKA, TÖMER, TEDAŞ

Bunlara getirilen ekler de düz okunuşa göre belirlenir:

ASELSAN’da, BOTAŞ’a, İLESAM’ın, SEKA’nın, TÖMER’den, TEDAŞ’ta

]Nokta kullanılan kısaltmalar da vardır. Bunlardan sonra getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz:

K.K.K., M.Ö., M.S., P.K., T.C.

– Özel isim veya unvan olan bir kelime birkaç harfle kısaltılıyorsa yalnız ilk harf büyük yazılır.

Prof., İst., Doç., Dr., Av., Alb., Gen.
Alm. (Almanca), İng., Kocatepe Mah., Güniz Sok.

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:

İst.da, Alm.yı, İng.ye

– Özel isim olmayan kelimelerin kısaltması küçük harfle başlar.

C. (cilt), s. (sayfa), bkz.(bakınız), vb. (ve benzeri), vs. (ve saire), is. (isim), sf. (sıfat), hz. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya)

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:

vb.leri, vs.den, is.ler, sf.lar, hz.da, çev.e, ed.ı, fiz.le, kim.da

-Elementlerin ve ölçülerin kısaltmalarında nokta kullanılmaz:

C, Ca, Fe, m, mm, cm, km, g, kg, l, mg…

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler nokta kullanılmadığı için kesmeyle ayrılır:

m’ye, mm’de, cm’yi, km’ye, g’dan, kg’dan, l’de, mg’ı

-Sert sessizle biten kısaltmalara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde okunuşta sondaki sert ünsüz yumuşamaz:

AGİK’in (agiğin değil agikin), TÜBİTAK’a (tübitağa değil tübitaka)

Ancak “birlik” kelimesiyle kurulan kısaltmalarda yumuşama görülür:

ÇUKOBİRLİK’e (çukobirliğe)

Birkaç kelimeden oluşan kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları yapılırken araya nokta konmaz.

*TBMM              *PTT          *THY           *TEK     *KKTC        *MTA      *DSİ

Cümle içerisine kısaltmalara bir ek getirileceği zaman kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.

*Kardeşim THY’da çalışıyor.(yanlış)

*Kardeşim THY’de çalışıyor.(doğru)

*Aç bakalım TV’da ne var? (yanlış)

*Aç bakalım TV’de ne var? (doğru)

Tek bir sözcüğün kısaltması yapılıyorsa kısaltmanın sonuna nokta konur:

*Dr.         *Prof.          *  c.            *  s.          *  bk.


Bir önceki yazımız olan fransız ihtilalinin osmanlıya etkileri başlıklı makalemizde fransız ihtilali ve osmanlı hakkında bilgiler verilmektedir.

sorubak-kısaltmalarda nokta kullanımı-kısaltmalar nasıl yazılır-teknisyen kısaltması
Etiket

"Kısaltmaların Yazılması" içeriği hakkında 4 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. hüseyin diyor ki:

    jhiç yardımxı olmadı anlamlarınıda yazsaydınız daha çok yardımxı olurdu enazındaz odevime 😀

  2. Misafir diyor ki:

    Eksik ve yanlış bilgilendirmeler yapılmıştır. Arasında nokta kullanılan tek bir tane kısaltma vardır. O da T.C. dir. Başka yoktur. Bunun amacı da T.C. kısaltmasının Türkiye Cumhuriyeti şeklinde okunması gerektiğini belirtmek içindir. Türk Dil Kurumu’nun kısaltmalar bölümüne bakınız. Yanlış bilgilendirme yapmayınız. http://www.tdk.org.tr/index.php?option=com_content&id=198:Kisaltmalar-Dizini

  3. melek diyor ki:

    evet bencede…

  4. ezgi diyor ki:

    Biraz da olsa yardımı dokundu.

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Asdf: ilk dönem 4 kaldığım ders vardı biride dil ve anlatım şimdi 7 ama aralarında dil ve anlatım yok geçermiyim
  • ayşe: biz dede öyle oldu.hangi okula gidiyorsun.hocanın adı ne
  • ayşe: hoca bildiğimiz aynı soruları sordu 100 aldım :)
  • Alperenbey: sımdı ben 10. sınıfım 9. sınıfta dıl anlatım sorumluydum ılk donem ortalamam 65 dı ıkıncı donem 35 olsa gecıyormuyum yoksa kalıyormuyum
  • eda: Cevaplardan emin misiniz ya lutfen yardimci olun
  • eda: yooooooooooooooooooooooooooooo oooooooooooooook hiç bir yerde yok
  • serda: Cocuklar siz deneyimlisiniz.bu bursluluk sinavlari ne zaman oluyor.ben de cocuğumun bu sinava girmesini istiyorum.lütfen bana bilgi verirmisinz? Tesekkurler
  • kadir çakar: Benim yıl sonu ortalamam 50 olursa sorumlumu geçerim yoksa diğrudanmı geçerim acil cevap verin lütfen
  • bet: h harfini okumadığı için
  • Hatice akbaş: Ataturkü anma ve gençlik spor bayramı yaklaşıyor. 1923 ten beri Turkiye gerçek kimliğine kovuşmak gün sayıyor. SEMERKAND VAKFI/GÜNEŞLİ