2:08 pm - Pazartesi Ağustos 20, 0350
Sponsorlu Bağlantılar

Güneş Ve Özellikleri

Salı, 16 Aralık 2008, 23:42 | Coğrafya, Ders Notları | 0 Yorum | 851 okuma
Yazar admin

Güneş

Güneş sisteminin merkezinde yeralan, en yakın yıldız, Dünya’dan ortalama 149.591.000 km uzaklıkta, 1,39 milyon km çapında, ışık saçan dev bir gaz küresi olan Güneş’in en önemli bileşeni hidrojendir; yaklaşık % 5 oranında helyum ve daha ağır elementleri içerir. 1,99×10(33) erg/saniye hızıyla enerji üretir. Bu enerji, en çok, görünür ışın ve kızılaltı ışınım olarak uzaya yayılır ve Yer’de yaşamın sürmesinin başlıca nedenidir.

Çapları bin kat daha büyük ve kütleleri birkaç yüz kat daha ağır olan bilinen en büyük yıldızlara karşılaştırılınca, Güneş, astronomi sınıflandırmasında cüce yıldız sınıfına girer. Ama kütlesi ve yarıçapı, Gökadamız’daki (samanyolu) bütün yıldızların ortalama kütlesine ve büyüklüğüne yakındır; çünkü birçok yıldız Yer’den daha küçük ve daha hafiftir. Güneş, tayfı, yüzey sıcaklığı ve rengi nedeniyle, astronomlar tarafından kullanılan tayf türleri şemasında “G2 cüce” diye de sınıflandırılır. Yüzey gazlarının yaydığı ışığın tayf şiddeti, 5000 A’ya yakın dalga boylarında en büyüktür; güneş ışığının niteleyici sarı rengi bundan ileri gelmektedir.

 

Güneş’le ilgili modern çalışmalar, Galilei’nin güneş lekelerine ilişkin gözlemleriyle ve bu lekelerin hareketlerine dayanarak Güneşin dönüşünü bulmasıyla 1611’de başladı. Güneşin büyüklüğüne ve Yer’den uzaklığına ilişkin ilk yaklaşık doğru belirleme, 1684te yapıldı; bu belirlemede, Fransız Akademisi’nin 1672’de Mars’ın Yere yaklaşması sırasında yaptığı nirengi (üçgenleme) gözlemlerinden elde edilen veriler kullanıldı. Joseph von Fraunhofer tarafından 1814’te Güneşin soğurma çizgili tayfının bulunması ve Gustav Kirchhoff tarafından 1859’da bunun fiziksel yorumunun yapılması, güneş astrofiziği çağını başlattı; bu dönemde, Güneşi oluşturan maddelerin fiziksel durumunu ve kimyasal bileşimini etkili olarak inceleme olanağı doğdu. 1908de George Ellery Hale, güneş lekelerinin güçlü magnetik alanlarını belirledi; 1939’da Hans Bethe, güneş enerjisinin oluşumunda nükleer füzyonun oynadığı rolü aydınlattı.

Yeni gelişmeler, bilim adamlarının Güneş’le ilgili görüşlerini değiştirmeyi sürdürmektedir. Güneş rüzgarının doğrudan doğruya belirlenmesi 1962’de gerçekleştirilmiş, Güneş’in yüksek hızlı tekrarlanan akıntılarının kaynaklarıysa 1969’da taç (korona) deliklerine ilişkin gözlemlerle belirlenmiştir.

 

Yeni Gelişmeler

Güneş’in hala çözülememiş birçok gizi vardır. Sözgelimi, güneş enerjisinin en büyük kaynağı olduğu düşünülen proton-proton tepkimesinin, “nötrino” diye adlandırılan belirli sayıda parçacık da üretiyor olması gerekir; ama günümüze kadar yapılan araştırmalarda, kuramın öngördüğünden çok daha az nötrino belirlenmiştir. İleri sürülen köktenci bir önermeye göre, Güneş, beklendiğinden daha az nötrino üretir; çünkü toplam kütlesinin yaklaşık %0,5’ini oluşturan demir-plazma bir çekirdeği vardır. Bazı fizikçilerse, büyük birleşme kuramlarında öngörülen ve bazen evrendeki “kayıp madde” olduğu ileri sürülen zayıf etkileşimli çok büyük parçacıkların (“Wimp”lerin) Güneşin derinliklerinde var olabilecekleri ve Güneş’in sıcaklığını, nötrinoların olmayışını açıklayacak kadar düşürebilecekleri biçiminde bir kuram geliştirmişlerdir. Başka bir öneriye göre de, Güneşin çekirdeğindeki elektron türü nötrinolar, yüzeye doğru ilerlerken, günümüzdeki detektörlerle gözlenemeyen muon türü nötrinolara dönüşmektedir.

1960 yıllarının başlarında, ışıkkürenin ışınım salınımları (osilasyon) belirlenmiştir; o tarihten bu yana söz konusu salınımlar, Güneş’in taşınım kuşağını oluşturan belirli tabakalar arasında “ses dalgalarının rezonant yakalanması” diye açıklanmaktadır. ABD Ulusal Güneş Gözlemevinin öncülüğüyle, Küresel Salınım Ağı Grubu, bu salınımları yakından araştırmaktadır. Bu tür araştırmalar sayesinde bilimadamları, ışıkkürenin altında gözlenen Güneş tabakalarının yoğunluk, sıcaklık ve hız kalıplarını irdeleme olanağını elde etmektedirler: Bilimadamları, yaklaşık 80 yıllık bir çevrimle Güneş’in çapının, ortalama çapın aşağı yukarı %0,01i kadar dalgalandığını da gözlemişlerdir. Daha uzun dönemli genleşip büzülmelerin de söz konusu olabileceği düşünülmektedir.

Etiket , ,

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Sponsorlu Bağlantılar

Serbest Kürsü

  • atarĺı ergen: Bir bilgi verin ama bu kadar saçma sapan bir sistem olamaz
  • aylin: naciye kardeşim aynı durumdayız. krediyi tamamladım ama zorunlu 1 dersten kaldım. mezun olmak için ek sınava ihtiyacım var. bu sene yök okullara kayıt saklanması için bir...
  • nihal: ben 5.sınıfım puanım 452,5030 5818. ilde 143. yüm 5.sınıfım diğer çocuk kontenjanı kazanırmıyım net cevap verin kazandı yada kazanmadı
  • naciye: Meraba ben 3. Sınavın kayıt yenileme tarihini kaçırdım bu sınavla mezun olabilirimama malesef olamadı. Üstelik uni. Yi de kazandım. ama kayıt yaptırmak için mezun olmam...
  • anne: allah rızası için son sınıfta okumaya hakkı olmayan ve devamsızlıktan kalanlar için çıkarın artık oğlum bazı nedenlerden dolayı iki ay varken devamsızlıktan okulu bıraktı...
  • harry: Merhaba, ben Bay harryjohnson, özel kredi borç veren kim hayat zaman fırsat kredi veriyor. Acil bir kredi borçlarını temizlemek için ihtiyacınız var ya da işinizi...
  • Jale: Kzanman imkansız ben geçen sene girdiğimde 448 aldım da kazanamıdım
  • Jale: 6.sınıfım puanım 436 sıralamam 6624 kazanır mıyım?
  • yelda: Ben 11 sınıf bitti ama ortalama 67 ama dil ant çakıldım kalmam demi cevap bekliyorum
  • Dilara666: MİLLİ EGİTİM OKUMAMIZI İSTEMİYO GAİBAA :D
  • abdrhmnsasd: ben lise 1′e geçtim burs kaç ayda bir veriliyor bide yeni hesap açmak zorunlumu?
  • sa: 8.sınıfım 485 puan sıralamam 61414 kazanır mıım?kaç kişie veriolar?
  • kadir: Benimde sorunum ayni lütfen qecebildiqinizde banada haber verin
  • kadir: Ben şuan 10. Sinifa geçtim anadolu lisesindeyim. Ama okuduğum anadolu lisesi evime uzak evime yakın bir anadolu lisesi var .. Ama taban puanim yetmiyor gececegim okula...
  • Tarih: Slm. Benim ts 290 1,2 puanla istediğim yergelmedi ek tercihle kazanma şansım varmı? taban puanı ğeçmiştim.