Ek,Kök,Gövde (Sözcüğün Yapısı)

Perşembe, 26 Mart 2009, 19:13 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 24 Yorum |

KÖK:
Kök, bir sözcüktür ve bir heceden veya birden çok heceden oluşabilir.
Sözcüğün anlamlı en küçük parçası.
Bölünemez.
Türetme ekini almamıştır.örn: var-ım,yok-um
Kapatarak bulunur.
Normal kullanım: Kök+ek

örn:
yap-ım, çek-im
Kökler genel olarak ikiye ayrılır:
a) Ad (ad soylu) kökleri:
ad, sıfat, zamir, edat , bağlaç, ünlem olan sözcüklerin kökleridir.
Örn:
Dağ, güzel, hemen, ben, ile, evet…

b) Eylem (fiil) kökleri:
iş, oluş, hareket bildiren sözcük kökleridir.

Örn: At-, yaz-, sor- , oku-…

GÖVDE:

Kök+yapım eki=gövde
Kökle gövde anlamca birbiriyle ilişkili ancak karşıladıkları kavramlar,varlıklar değişiktir.
Örn:
var-lık-lı, yok-luk, yok-sul-luk
Ben adamı böyle yoklarım.
Yoklarım var olur mu?
EK:
Kök veya gövdelere gelerek ya yeni bir sözcük türetirler ya da sözcüğün cümle içindeki işlerliğini artırırlar.
Ekler tek başlarına bir anlam taşımaz ve kullanılmaz.
Yeni sözcükler yapan YAPIM ekleri.

Sözcüğe işlerlik katan ÇEKİM ekleri.
ÇEKİM EKLERİ:
Eklenince cümle içindeki diğer sözcüklerle ilişkiye sokar.
Sözcüklerin cümle içinde kullanılmalarını sağlar.
Anlam değişmez.
Sözcüğe işlerlik kazandırır.
Türü değişmez.
Sözcüğün cümledeki görevini belirler.
Dışarıdaki sözcüğü cümleye çeker.
İSİM ÇEKİM EKLERİ:
(ADLAR KONUSU İÇİNDE GENİŞ BİR BİÇİMDE İŞLENECEK)
Adların sonlarına gelerek diğer sözcüklere bağlarlar.
Cümle içindeki durumlarını belirten
Adlara cümlede görev veren veya anlamını türlü yönlerden belirginleştiren
Yeni adlar türetmeyen eklerdir.
Örn: Sıra – lar, masa – ya,

FİİL ÇEKİM EKLERİ:
(EYLEMLER KONUSU İÇİNDE GENİŞ BİR BİÇİMDE İŞLENECEK)
Eylemlere gelen çekim ekleridir.
Eylemden yeni bir eylem türetmezler.
Eylemlere gelen zaman, dilek ve kişi ekleridir.
Örn:

Yarın gel – ecek – im

zaman eki kişi eki
Gel – meli – ler
zaman eki kişi eki
YAPIM EKLERİ:

Sözcüğün anlamını, kimi kez de türünü değiştirirler.

Eklenince yeni sözcükler türetir.

Yeni adlar,eylemler.

Anlam değişikliği.

Tür değişikliği.

ADDAN AD

-Ad kökünden veya gövdesinden yeni adlar türetir.
-Addan ad türetir.
Örn:baş-lık-lı,Türk-çe,eş-siz …
a a a a a a a
Göz-de öğrenci.

ADDAN EYLEM
-Ad kökünden veya gövdesinden eylemler türetir.
Örn:oyun-a,taş-la,yeşil-er …

a e a e a e
EYLEMDEN EYLEM

-Eylem kök veya gövdelerinden eylemler türetir.

Örn:gül-üş,gül-üş-me,kov-ala …

e e e e e e e

EYLEMDEN AD

Eylem kök veya gövdelerinden adlar türetir.

örn:dur-ak,ağla-mak,yor-gun-luk

e a e a e a a

Kaz-ı çalışmaları.
TÜREMİŞ (GÖVDE)
Yapım eki almış sözcük
Yapım eki olarak yeni anlam kazanmış sözcük
Gövde kökle ilgili; ancak karışladığı varlık yönünden farklıdır.

Örn: Uyku,boşluk, kalemlik, yolcu …(türemiş ad)
Olgunlaş-, oyna-, gülüş- … (türemiş eylem)
Yaylı, sulu, … (türemiş sıfat)

sorubak-govde ile ilgili örnekler-kök gövde yapım eki çekim eki-gövde türleri-lys sozcukte yapi kok iliskisi
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız
Etiket ,

"Ek,Kök,Gövde (Sözcüğün Yapısı)" içeriği hakkında 24 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. esma ve nisanur diyor ki:

    sonunda araya araya bulduk bakmadığımız şey kalmadı

  2. esma ve nisanur diyor ki:

    bu site bize çok yardımcı oldu

  3. ilknur diyor ki:

    bu ne biçi örnek

  4. Z£YN£P..! diyor ki:

    Bu sitede hiçbişey bulamadım….!

  5. buse diyor ki:

    ıyyy çok igrenç hiç bişe bulamadımmm

  6. tuğçe diyor ki:

    istedımı bulamadım

  7. SENA diyor ki:

    LOL 🙂

  8. gizem diyor ki:

    çok güzellll

  9. demet özdemir diyor ki:

    çok güzellll bomba sana bir sır vereceğim izleyenler beğensin gelecek bölümlerden bomba habereler

  10. bahar diyor ki:

    Ya aradığım konu hakkında hiçbir bir şey bulamadım

  11. leyla diyor ki:

    açıklamalar çok kötüü çok kötü bir site hiç tavsiye etmem

  12. vefa diyor ki:

    Hiçbirşey bulamadım bu sitede

  13. bura diyor ki:

    çok kötü

  14. ada diyor ki:

    çok güzel

  15. nere diyor ki:

    ne dedin sen farkındamısın

  16. ufuk diyor ki:

    Bence cok iyi bir site gayet net anlatmis neaini begenmediniz

  17. büşra diyor ki:

    ya istediğim cümlelerer yok lütfen gövde cümlesi söyleyinnnnnn

  18. büşra diyor ki:

    dün bişey bulamadım ama bugün süper cümleler buldummm

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Teog mağduru: Benim YEP puanım 465 sizce bursluluğu kazanır mıyom?
  • Nick...: önceden 9 doğruyla geçiliyodu şimdi 10 doğruyla geçiliyomuş benimde iki dersim kaldı zorgibi
  • tuna: bişi sorcam benim gitmek itediğim okul puanı normaide 360 ama 11. sınıf 279 almışlar bu nasıl alıyor daha da düşermi
  • çift dikişi: merhaba derslerimkötü yıl sonu ortalamam 40,73 nasıl bir sonuş doğar bundan teşekkürler
  • Mardin: Varligon yeterde yinede burs bayramdan once yaptırılabilir mi
  • Mardin: Allah bizi unutmuş devlet niye hatırlarsın ki:)))
  • Mardin: Sanmam çunku benim de zayifim vardi ve almadim:))) ) şaka alirsin
  • derin: arkadaşlar ben 12. sınıftım mezunum yani şuan temmuzdaki bursu alıyor muyuz okuldaki memur evet demişti ama emin olamadım
  • BURSLU: Hayır kesilmez.Sınıfta kaldığın zaman sadece bir sene erken keserler.Ama burs kesilmez.Sınıfı geçtiyseniz sorun yok.
  • seda: Malesef ama illaki düşeceltir kontenjan puaninin düsmesini bekle