Sponsorlu Bağlantılar

Ek,Kök,Gövde (Sözcüğün Yapısı)

Perşembe, 26 Mart 2009, 19:13 | Ders Notları, Dilbilgisi, Türkçe | 19 Yorum | 16.047 okuma

KÖK:
Kök, bir sözcüktür ve bir heceden veya birden çok heceden oluşabilir.
Sözcüğün anlamlı en küçük parçası.
Bölünemez.
Türetme ekini almamıştır.örn: var-ım,yok-um
Kapatarak bulunur.
Normal kullanım: Kök+ek

örn:
yap-ım, çek-im
Kökler genel olarak ikiye ayrılır:
a) Ad (ad soylu) kökleri:
ad, sıfat, zamir, edat , bağlaç, ünlem olan sözcüklerin kökleridir.
Örn:
Dağ, güzel, hemen, ben, ile, evet…

b) Eylem (fiil) kökleri:
iş, oluş, hareket bildiren sözcük kökleridir.

Örn: At-, yaz-, sor- , oku-…

GÖVDE:

Kök+yapım eki=gövde
Kökle gövde anlamca birbiriyle ilişkili ancak karşıladıkları kavramlar,varlıklar değişiktir.
Örn:
var-lık-lı, yok-luk, yok-sul-luk
Ben adamı böyle yoklarım.
Yoklarım var olur mu?
EK:
Kök veya gövdelere gelerek ya yeni bir sözcük türetirler ya da sözcüğün cümle içindeki işlerliğini artırırlar.
Ekler tek başlarına bir anlam taşımaz ve kullanılmaz.
Yeni sözcükler yapan YAPIM ekleri.

Sözcüğe işlerlik katan ÇEKİM ekleri.
ÇEKİM EKLERİ:
Eklenince cümle içindeki diğer sözcüklerle ilişkiye sokar.
Sözcüklerin cümle içinde kullanılmalarını sağlar.
Anlam değişmez.
Sözcüğe işlerlik kazandırır.
Türü değişmez.
Sözcüğün cümledeki görevini belirler.
Dışarıdaki sözcüğü cümleye çeker.
İSİM ÇEKİM EKLERİ:
(ADLAR KONUSU İÇİNDE GENİŞ BİR BİÇİMDE İŞLENECEK)
Adların sonlarına gelerek diğer sözcüklere bağlarlar.
Cümle içindeki durumlarını belirten
Adlara cümlede görev veren veya anlamını türlü yönlerden belirginleştiren
Yeni adlar türetmeyen eklerdir.
Örn: Sıra – lar, masa – ya,

FİİL ÇEKİM EKLERİ:
(EYLEMLER KONUSU İÇİNDE GENİŞ BİR BİÇİMDE İŞLENECEK)
Eylemlere gelen çekim ekleridir.
Eylemden yeni bir eylem türetmezler.
Eylemlere gelen zaman, dilek ve kişi ekleridir.
Örn:

Yarın gel – ecek – im

zaman eki kişi eki
Gel – meli – ler
zaman eki kişi eki
YAPIM EKLERİ:

Sözcüğün anlamını, kimi kez de türünü değiştirirler.

Eklenince yeni sözcükler türetir.

Yeni adlar,eylemler.

Anlam değişikliği.

Tür değişikliği.

ADDAN AD

-Ad kökünden veya gövdesinden yeni adlar türetir.
-Addan ad türetir.
Örn:baş-lık-lı,Türk-çe,eş-siz …
a a a a a a a
Göz-de öğrenci.

ADDAN EYLEM
-Ad kökünden veya gövdesinden eylemler türetir.
Örn:oyun-a,taş-la,yeşil-er …

a e a e a e
EYLEMDEN EYLEM

-Eylem kök veya gövdelerinden eylemler türetir.

Örn:gül-üş,gül-üş-me,kov-ala …

e e e e e e e

EYLEMDEN AD

Eylem kök veya gövdelerinden adlar türetir.

örn:dur-ak,ağla-mak,yor-gun-luk

e a e a e a a

Kaz-ı çalışmaları.
TÜREMİŞ (GÖVDE)
Yapım eki almış sözcük
Yapım eki olarak yeni anlam kazanmış sözcük
Gövde kökle ilgili; ancak karışladığı varlık yönünden farklıdır.

Örn: Uyku,boşluk, kalemlik, yolcu …(türemiş ad)
Olgunlaş-, oyna-, gülüş- … (türemiş eylem)
Yaylı, sulu, … (türemiş sıfat)

Bir önceki yazımız olan Ermeni Meselesi başlıklı makalemizde anla, antlaşma ve daha hakkında bilgiler verilmektedir.

sorubak-govde ile ilgili örnekler-kök gövde yapım eki çekim eki-gövde türleri
Etiket ,

"Ek,Kök,Gövde (Sözcüğün Yapısı)" içeriği hakkında 19 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. esma ve nisanur diyor ki:

    sonunda araya araya bulduk bakmadığımız şey kalmadı

  2. esma ve nisanur diyor ki:

    bu site bize çok yardımcı oldu

  3. ilknur diyor ki:

    bu ne biçi örnek

  4. Z£YN£P..! diyor ki:

    Bu sitede hiçbişey bulamadım….!

  5. buse diyor ki:

    ıyyy çok igrenç hiç bişe bulamadımmm

  6. tuğçe diyor ki:

    istedımı bulamadım

  7. SENA diyor ki:

    LOL :)

  8. gizem diyor ki:

    çok güzellll

  9. demet özdemir diyor ki:

    çok güzellll bomba sana bir sır vereceğim izleyenler beğensin gelecek bölümlerden bomba habereler

  10. bahar diyor ki:

    Ya aradığım konu hakkında hiçbir bir şey bulamadım

  11. leyla diyor ki:

    açıklamalar çok kötüü çok kötü bir site hiç tavsiye etmem

  12. vefa diyor ki:

    Hiçbirşey bulamadım bu sitede

  13. bura diyor ki:

    çok kötü

  14. ada diyor ki:

    çok güzel

  15. nere diyor ki:

    ne dedin sen farkındamısın

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • Eyloo: 30 dkmi aldi
  • Hjk: Arkadaşlar nakil aldırmak için velayet sorun yaparmı
  • sasaa: 416 aldım kazandım
  • fatma: bildiğim kadarıyla 4 yanlış 1 doğruyu götürüyor.
  • melda: arkadaşlar ben dış ticaret okudum eşit agırlıkla giriyorum yanlız türkçe sorularında çok vakıt kaybettim matematik hiç yapamadım süre yetmedi birşey olurmu acaba...
  • zeynep: beyza senin soy adın ne bişey merak ettim tanıdığım biri olma ihtimalin var da…
  • zeynep: öğrenci lan kimi kandırıyon eğer bir yanlışın olsaydı 495 puandan fazla alırdın hava atmak için yalan söylüyon uyan uyan bu dünyada senden daha uyanıklar var >:(
  • zeynep: arkadaşlar sadece puanlarınızı sıralamanızı ve sınıfınızı söylüyorsunuz ama unutmayın bu işin kontejyanı da var kontejyana göre taban puanlarında değişiklik oluyor...
  • zeynep: aysu parayı kazanıp kazanmamak nasıl önemli değil ya ztn insanlar sınava parayı kazanmak için giriyo saçmalamışsın biraz tmm hatalarımızı görüp düzeltebiliriz yalnız bu...
  • zeynep: özcan girdi demek sınava girdiğin anlamana gelir.Ordaki girdi kazandığın anlamına gelmiyo.Sınava girdi girmedi olarak yanii.