Betimleyici Anlatım Özellikleri

Salı, 27 Kasım 2012, 20:38 | Edebiyat-Dil Anlatım, Türkçe | 0 Yorum |

Özellikleri:
1. Betimlemeler açıklayıcı ve sanatsal betimleme olmak üzere ikiye ayrılır.
2. Kişinin iç dünyasını anlatan betimlemelere tahlil(ruhsal portre) denir.
3. Kişinin dış görünüşünü anlatan betimlemelere fiziksel (simgesel) betimleme denir.
4. Roman, hikâye, tiyatro, gezi yazısı, Şiir gibi türlerde kullanılır.
5. Kelimenin yan ve mecaz anlamlarına yer verilebilir.
Sanatsal (İzlenimsel) Betimleme:
1.İzlenim kazandırmak amacıyla yazılır.
2.Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur.
3.Ayrıntılar subjektif olarak verilir.
4.Amaç sanat yapmaktır.
Açıklayıcı Betimleme:
1.Bilgi vermek amacıyla yazılır.
2.Genel ayrıntılar üzerinde durulur.
3. Ayrıntılar objektif (olduğu gibi)olarak verilir.
4.Amaç sanat yapmak için değil, bir konu hakkında bilgi vermektir.
5. Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulmaz.
6.Betimlenecek varlığa kişisel duygu ve düşünceler katılmaz.
Bu tekniği uygulayan yazarın amacı, okuyucunun görmediği bir görüntüyü, olayı, yeri, okuyucunun kafasında canlandırmaktır. Yazar özellikle görme duyusundan yararlanarak okuyucunun hayalinde sözcüklerle sanki resim yapar. Betimleme özetle, okuyucuya izlenim kazandırmaktır.
Bu yöntemde beş duyudan ve hareket öğesinden yararlanılır. Hareket öğesi öyküleme yönteminin de öğesidir. Betimlemelerdeki hareketler birbirinden kopuktur. Neden-sonuç ilişkisiyle birbirine bağlanıp bir olaya yol açmaz.
Betimleme paragraflarında sadece bir özel konu ve onun ayrıntıları vardır. Ana düşünce söz konusu değildir.
Bir betimlemede olay da varsa, o anlatım yöntemi öyküleme sayılır. Hareketlilik varsa; ancak olay yoksa o zaman anlatım yöntemi betimleme olarak kalır.
Betimleme, ilk kez romantik sanatçılarda ortaya çıkmıştır. Çünkü dünya edebiyatında ilk kez onlar gerçek yaşamı, kişileri ve varlıkları ele alma gereği duymuşlardır. Gerçekleri, göz önüne getirebilmek için farklılıkların, ayırt edici özelliklerin belirtilmesi gerekir. Bu da betimleme türünü doğurmuştur. Romantik betimlemeler, daha çok duygulara dayanır. Olaylar ve kişi davranışlarıyla bağlantısı yok denecek kadar azdır.
Realistlerin betimlemeleri tümüyle gerçektir. Onlar bir düz ayna gibi yansıtırlar her şeyi. Ayna nasıl iyi kötü, güzel çirkin, doğru yanlış her şeyi gösterirse realist betimlemeler de aynen öyle. Bu betimlemelerin olayların gelişimi ve kişilerin karakterlerinin oluşumuyla doğrudan bağlantıları vardır. Realist yapıtlardan betimlemeleri atarsanız geriye hiçbir şey kalmaz.

Örnek Soru 1:
Yirmi yaşından fazla göstermeyen bir genç, çadırın önünde yan yatırılmış el arabasının üstüne oturmuş saz çalıyordu. Fenerin aydınlattığı alnı, ter damlalarıyla kaplıydı. Sazının sapı, şaşırtıcı bir süratle aşağı yukarı kayan parmaklarının altında bir canlı gibi titriyordu. Tellere vuran sağ eli, küçük fakat kendinden emin hareketler yapıyordu. Gencin eli, sazın gövdesine yaklaştıkça insan, saz ile el arasında gizli fakat çok anlamlı bir konuşma olduğunu sanıyordu.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
A) Betimleme B) Tartışma C) Açıklama
D) Öyküleme E) Karşılaştırma (1995/ÖYS) Yanıt: A

Örnek Soru 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde betimleme yoktur?
A) Söylenenleri hiç duymuyormuşçasına dalgın, düşünceli bir tavırla işini yapmayı sürdürdü.
B) Artık bahar geldi derken birdenbire hava bozmuş; damlar, sokaklar, kırlar karla örtülmüştü.
C) Az konuşan, doğruyu söyleyen, söylediğini tartan bir insandı.
D) İçli, çok duygulu bir adamdı, konuşurken hem ağlar hem ağlatırdı.
E) Benim gibi babamın da dedemin de çocukluk ve ilk gençlik günleri bu konakta geçmişti. (1993/ÖYS) Yanıt: E

sorubak-Betimleyici anlatım özellikleri-betimleyici anlatımın özellikleri-betimleyici anlatım-betimleyici anlatım ve özellikleri
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız
Etiket

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Serbest Kürsü

  • okan: açıköğretim üniversitesine gitmek istiyorum ygs puanıma okul puanım eklenecekmi ona göre tercih yapacağım
  • KONUKOĞLU: Arkadaşlar 10.sınıfta nakil yapmak istiyorum.Nakil yaparsam TEOG puanım mı ele alınacak yoksa 10.sınıf ortalamam mı ???
  • BATUHAN TÜLÜ: BENCE HEPSİ MÜTHİŞ BEN kağıda çözüp aileme anlattım
  • BATUHAN TÜLÜ: BENCE HEPSİ MÜTHİŞ
  • Önder: Yazıklar olsun bi masaya yumruğunu vuracak adam yokmuş..kuzu kuzu vermişiz topraklarımızı…..
  • Önder: Sevr antlaşması madem geçersiz kılınıyor e o zaman versenize 12 ada ve Musul u bize geri!? İşte bu sebepten dolayı bu antlaşma bir zafer değil, bir utançtır bizim için.
  • adam: sorular nasıl
  • enes: sorular ne türdendi bize zor dediler nelere çalışalım mesela 6.sınıfız
  • Yagmur: Benim 1 tane zorunlu dersim kaldı ondan 2kez sınava gidim şimdi bu ek sınava girdiğimde gecsemde gecmesemde muaf olup mezun olacağım ygs lys de girdim 289 aldim fakat...
  • Yagmur: Benim 1 tane zorunlu dersim kaldı ondan 2kez sınava gidim şimdi bu ek sınava girdiğimde gecede gecmesemde mezun olacağım ygs lys de girdim 289 aldim üniversite...

Ünlü Düşmesine Örnekler

0